Arkivat osmane

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Selimi III dhe Mustafa IV në arkivat osmane

Arkivat Osmane janë një koleksion i burimeve historike në lidhje me Perandorinë Osmane dhe një total prej 39 kombeve territoret e të cilave një herë ose tjetra ishin pjesë e kësaj Perandorie, duke përfshirë 19 kombe në Lindjen e Mesme, 11 në BE dhe Ballkan, tre në Kaukazi, dy në Azinë Qendrore, Qipro, si dhe Palestina dhe Republika e Turqisë.

Koleksioni kryesor, në Başbakanlık (Arkivat Osmane të Kryeministrit) në Stamboll, mban Arkivat Qendrore të Shtetit.

Pas më shumë se një shekulli në qendër të qytetit të vjetër, arkivat e shtetit osman u zhvendosën në 2013 në rrethin Kağıthane të Stambollit.

Koleksioni aktual përmban disa dokumente nga periudha më e hershme deri në mbretërimin e Sulltan Sulejmanit në shekullin XVI. Organizimi i këtyre regjistrave si një arkiv modern filloi në 1847 me krijimin e Hazine-i Evrak. Ndërtesa origjinale ishte e vendosur në tokat e zyrave të vezirit të madh në Gjylhane dhe përmbante disa grupe kryesore të dokumenteve: të dhënat e Këshillit Perandorak dhe regjistrat e zyrës së vezirit të madh, si dhe të dhënat e departamenteve financiare dhe sondazhet kadastrale.Mustafa Reşid Paşa urdhëroi ndërtesën një zyrë të re regjistrimesh në 1846. Ajo u kompletua nga arkitekti Gaspare T. Fossati në 1848. Zyra e "Mbikëqyrja e Thesarit të Dokumenteve" u formua dhe Muhsin Efendi u emërua si menaxher i saj.

Me krijimin e Republikës, Hazine-i Evrak u shndërrua në Başvekalet (Drejtoria e Përgjithshme e Kryeministrisë) dhe përfundimisht gjatë kësaj periudhe, të dhënat e zyrave të ndryshme osmane të shekullit të nëntëmbëdhjetë dhe autoriteteve administrative u shtuan koleksioneve.

Njëkohësisht me këto ndryshime dhe shtesa, studiuesit turq ndërmorën hapat e parë për të klasifikuar dhe kataloguar koleksionet e ndryshme duke filluar në vitet 1910. Këto përpjekje të hershme prodhuan një numër koleksionesh të klasifikuara (tasnif) të cilat ende citohen sipas emrit të studiuesit që krijoi katalogun. Sot puna e katalogimit të koleksionit të gjerë vazhdon.