Arrorët

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Gështenjat janë arra botanike dhe kuzhine.
Disa "arra të kuzhinës" të zakonshme, duke përfshirë lajthitë (të cilat janë edhe arra botanike), arrat e Brazilit (të cilat nuk janë arra botanike,por përkundrazi farat e një kapsulë ), arrat, pecans dhe bajamet (të treja këto nuk janë arra botanike, por përkundrazi farat e drupave ).

Një arror është një frut i përbërë nga një guaskë e ngurtë e pangrënshme dhe një farë, e cila në përgjithësi është e ngrënshme. Në përdorim të përgjithshëm, një larmi e farave të thata quhen arror, por në një kontekst botanik "arror" nënkupton që guaska nuk hapet për të lëshuar farën ( indehiscent ). Përkthimi i "arrorëve" në gjuhë të caktuara shpesh kërkon parafrazime, pasi fjala është e paqartë .

Arra që shiten në një treg

Shumica e farave vijnë nga frutat që natyrisht dalin nga guaska, për dallim nga arrorët si lajthitë, gështenjat dhe acorns, të cilat kanë mure me guaska të forta dhe burojnë nga një vezore e ndërlikuar. Përdorimi i përgjithshëm dhe origjinal i termit është më pak kufizues, dhe shumë arror (në kuptimin e bërthamës), të tilla si bajame, pecans, fistikë, arra, dhe arra braziliane, [1] nuk janë arror në kuptimin botanik. Përdorimi i zakonshëm i termit shpesh i referohet çdo thelbi të ngurtë, të ngrënshëm si arror. [2] Arrorët janë një burim ushqimi i dendur nga energjia dhe lëndë ushqyese. [3]

Përkufizimi Botanik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Një arror në botanikë është një frut i thjeshtë i thatë , në të cilin muri i vezores bëhet gjithnjë e më i vështirë ndërsa piqet, dhe ku fara mbetet e paarritshme ose e lirë brenda murit të vezores. Shumica e arrorve vijnë nga pistils me vezore inferiore (shiko lulen ) dhe të gjitha janë indiferente (nuk hapen pasi piqen). Arrorët e vërteta prodhohen, për shembull, nga disa familje bimore të Fagales të rendit .

Fagale të tjera (jo të gjitha speciet prodhojnë arra të vërteta)
  • Familja Fagaceae
    • Ahu ( Fagus )
    • Gështenjë ( Castanea )
    • Lisi ( Kuercus )
    • Lisi prej guri ( Lithocarpus )
    • Tanoak ( Notholithocarpus )
  • Betulaceae familjare
    • Hazel, Filbert ( Corylus )
    • Bri ( Carpinus )

Një arror i vogël mund të quhet "arror" (ose bërthamë, term i cili ndryshe referohet oogoniumit të gurëve ). Në botanikë, termi "arror dore" i referohet në mënyrë specifike një pyrene ose pirrene, e cila është një farë e mbuluar nga një shtresë me gurë, siç është thelbi i një drupe . Arrorët dhe hickories (Juglandaceae) kanë fruta që janë të vështira për t'u klasifikuar. Ata konsiderohen të jenë arror nën disa përkufizime, por quhen edhe arror drupace. "Tryma" është një term i specializuar për frutat hickory.

Në përdorim të zakonshëm, një "arrorë peme" është, siç nënkupton emri, çdo arror që vjen nga një pemë . Kjo më së shpeshti shfaqet në lidhje me alergjitë ushqimore, një person mund të jetë alergjik posaçërisht ndaj kikirikëve (të cilët nuk janë arror pemësh por bishtajore ), ndërsa të tjerët mund të jenë alergjikë ndaj gamës më të gjerë të arrorve që rriten në pemë.

Shiko gjithashtu[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referencat[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Alasalvar, Cesarettin; Shahidi, Fereidoon. Tree Nuts: Composition, Phytochemicals, and Health Effects (Nutraceutical Science and Technology) (në anglisht). CRC. f. 143.  978-0-8493-3735-2.
  2. ^ Black, Michael H.; Halmer, Peter (2006). The encyclopedia of seeds: science, technology and uses (në anglisht). Wallingford, UK: CABI. f. 228.  978-0-85199-723-0.
  3. ^ "Nuts" (në anglisht). Micronutrient Information Center, Linus Pauling Institute, Oregon State University, Corvallis, OR. 1 shtator 2018. Marrë më 28 mars 2019.

Referenca të mëtejshme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]