Gjeneva

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Gjeneva
Genève
Qytet
noform
Nga lart deri poshtë dhe nga e majta në të djathtë: pallati i Kombeve të Bashkuara, shadërvani, laboratori i OEKB-së, Gjeneva dhe liqeni Léman.
Stema_figura
Stema e Gjenevës
Vendndodhja
Gjeneva is located in Zvicra
Gjeneva
Gjeneva
46°12′00″N 6°09′00″E / 46.200013°N 6.149985°E / 46.200013; 6.149985Koordinatat: 46°12′00″N 6°09′00″E / 46.200013°N 6.149985°E / 46.200013; 6.149985
Administrimi
Shteti Flamuri Zvicra
Kantoni i Gjenevës
Kryetari i Bashkisë Esther Alder
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 15,93 km2
Popullsia 201 164 banorë (2015)
Dendësia 12 628 banorë/km2
Faqja Zyrtare ville-geneve.ch

Gjeneva (dʒɨˈniːvə; fre.: Genève ʒənɛv, ger.: Tondokument Genf [gɛnf], ita.: Ginevra [dʒiˈneːvra], rom.: Genevra, ang.: Geneva) është qytet në Zvicër, gjendet në skajin perendimor të liqenit Léman. Në termin e popullsisë, është qyteti i dytë i Zvicrës më i populluar pas Zyrihut. Është kryeqyteti i Kantonit të Genevës. Në dhjetor të vitit 2015, komuna e Gjenevës numëronte 201.164 mes 490.578 që numëron kantoni[1]. Zona metropolitane e qytetit formon një aglomerat kufitar të qujatur : « Grand Genève », i cili kufizohet me kantonin Vaud dhe departamentet franceze Ain dhe Haute-Savoie, për një total të 1.242.601 banorëve[2] ·[3]. Emblema e qytetit është shadërvani me një lartësi prej 140 m.

Me 22 organizata ndërkombetare dhe më shum se 250[4] organizata jo qeveritare (OJQ), Gjeneva është qyteti që mirëpret më së shumti organizata ndërkombëtare në botë[5]. Selia evropiane e Kombeve të Bashkuara, Komiteti ndërkombëtar i Kryqit të Kuq (KNKK), Organizata botërore e tregtisë (OBT), Organizata botërore e shëndetësisë (OBSH), l'Organizata evropiane për kërkime bërthamore (OEKB), janë pjesë e organizatave ndërkombëtare.

Gjeneva dhe New York-u janë dy qendrat e bashkpunimit ndërkombëtar më të rëndësishmet në botë, Gjeneva është më e rëndesishmja në numër të takimeve. Zyra e Kombeve të Bashkuara në Gjenevë (ZKBGJ) është qendra e diplomacisë shumëpalëshe më aktive në botë[6] dhe ishte skena e shumë negociatave historike.

Gjeneva është vendi i dytë finaciar i shtetit pas Zyrihut. Konsiderohet si qyteti më i rëndesishëm në botë në aspektn e menaxhimit ndërkombëtar të pasurisë private dhe rradhitet ne vendin e parë në botë per tregtinë e naftës para Londrës[7]. Duke marr parasysh në të njëjtën kohë rolin politik dhe ekonomik, është pjesë e « qyteteve botërore ». Sipas një studimi të vitit 2011 i bërë nga Mercer Consulting[8], Gjeneva është një nga metropolet që ofron cilësinë më të mirë të jetës në botë.

Gjuha zyrtare e qytetit është frengjishtja. Gjeneva ka regjistruar 2,9 milion pagesa për natë nëpër hotele vetëm në vitin 2008[9], që kontribuon në karakteristikën e saj si « qytet botëror ».


Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Pika e kryqëzimit në Gjenevë - lumi Rhône dhe Arve.

Gjeneva shtrihet në skajin jug-perëndimor të liqenit Léman, mbi dy lumenjtë e Rhône, në qendër të një pellgu të rrethuar nga malet që gjenden të gjithë në teritorin francez si : Voirons, Salève, Môle, Vuache (departamenti i Haute-Savoie) dhe Malet Jura (pjesë e cila gjendet në departamentin Ain). Në limanin e Gjenevës gjenden dy gurë të quajtur Gurët e Nitonit, dy shkëmbinj emergjent të liqenit Léman dhe që datojnë nga fundi i periodës akullnajore.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]


Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]


Arsimi dhe kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Shkolla ështe obligim deri 16 vjet.

Shkolla fillore (école primaire) deri 13 vjet. Cikli i orientimi (cycle d'orientation) deri 16 vjet.

Pastaj vjen Gjimnazi ose Shkollat profesionale.

Universiteti i Gjënevës i krijuar nga Kalvini në vitin 2009 mbushi plot 450 vjet.

Sporti[redakto | redakto tekstin burimor]

Ngjarjet[redakto | redakto tekstin burimor]

Transporti[redakto | redakto tekstin burimor]

Turizmi[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Shënimet dhe referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Faqja zyrtare e republikes se kantonit te Gjeneves: Popullsia rezidente e kantonit të Gjenevës, sipas origjinës,gjinisë, komunë, fund dhjetorit 2015.
  2. ^ LE « GRAND GENÈVE » : CENTRE URBAIN ET PÔLE MÉTROPOLITAIN, ge.ch, nëntor 2011
  3. ^ Office fédéral du développement territorial ARE, DETEC, Étude thématique A1: l'évolution des villes et des agglomérations suisses, 19 décembre 2006
  4. ^ Liste des ONG du site de la commune de Genève
  5. ^ . François Modoux, « La Suisse engagera 300 millions pour rénover le Palais des Nations », Le Temps, e premte 28 qershor 2013, faqe 9.
  6. ^ Site de la Confédération, konsulltuar më 3 qershor 2010 l
  7. ^ Genève arbitre le négoce mondial, Le Temps, e mërkur 23 shkurt 2011
  8. ^ Mercer Consulting 2011: Cilësia e jetës.
  9. ^ https://www.ge.ch/statistique/tel/publications/2015/informations_statistiques/autres_themes/is_hotellerie_21_2015.pdf