Krona suedeze

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Krona suedeze
Demographics

Krona (Suedisht: [ˈkrûːna]; shumës: kronor; shenja: kr; kodi: SEK) është valuta zyrtare e Suedisë. Si kodi ISO "SEK" ashtu edhe shenja e monedhës "kr" janë në përdorim të zakonshëm; e para i paraprin ose e ndjek vlerën, e dyta zakonisht e ndjek por, sidomos në të kaluarën, nganjëherë i parapriu vlerës. Krona suedeze ishte monedha e nëntë më e tregtuar në botë nga vlera në prill 2016.[3]

Një kron ndahet në 100 öre (njëjës; shumësi öre ose ören, ku i pari përdoret gjithmonë pas një numri kardinal, pra "50 öre", por përndryshe ky i fundit shpesh preferohet në fjalimin bashkëkohor). Sidoqoftë, të gjitha monedhat monetare janë ndërprerë që nga 30 shtatori 2010.[4] Mallrat ende mund të çmohen në öre, por të gjitha shumat rrumbullakosen në kronën më të afërt kur paguani me para në dorë. Fjala öre rrjedh përfundimisht nga fjala latine për arin..[5]

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Futja e kronës, e cila zëvendësoi vlerën nominale riksdaler, ishte një rezultat i Bashkimit Monetar Skandinav, i cili hyri në fuqi në vitin 1876 dhe zgjati deri në fillim të Luftës së Parë Botërore. Palët në union ishin vendet skandinave, ku emri ishte krona në Suedi dhe kroneDanimarkë dhe Norvegji. Të tre monedhat ishin në standardin e arit, me krona / koronë të përcaktuar si 1⁄2480 të një kilogram ari të pastër.

Pas shpërbërjes së bashkimit monetar në gusht 1914, Suedia, Danimarka dhe Norvegjia të gjithë vendosën të mbanin emrat e monedhave të tyre përkatëse dhe tani të ndara.

Marrëdhënia me euro[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Suedia dhe euro.

Sipas traktatit të pranimit të vitit 1994 (në fuqi më 1 janar 1995), Suedia kërkohet të bashkohet me zonën e euros dhe për këtë arsye duhet të konvertohet në euro pasi të plotësohen kriteret e konvergjencës. Pavarësisht kësaj, më 14 shtator 2003, u mbajt një referendum konsultativ suedez për euron, në të cilin 56% e votuesve ishin kundër miratimit të monedhës, nga një pjesëmarrje e përgjithshme prej 82.6%.[6] Qeveria suedeze ka argumentuar se një mënyrë e tillë veprimi është e mundur pasi një nga kërkesat për anëtarësimin në zonën e euros është një anëtarësim paraprak dy-vjeçar i ERM II. Duke mos u bashkuar thjesht me mekanizmin e kursit të këmbimit, qeverisë suedeze i sigurohet një boshllëk zyrtar duke shmangur kërkesat teorike të adoptimit të euros.

Disa nga partitë kryesore të Suedisë vazhdojnë të besojnë se do të ishte në interesin kombëtar të bashkohen, por të gjitha palët janë zotuar të respektojnë rezultatet e referendumit, dhe asnjëra nuk ka shfaqur ndonjë interes në ngritjen e çështjes përsëri. Kishte një marrëveshje midis partive për të mos diskutuar çështjen përpara zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 2010. Në një sondazh nga maji 2007, 33.3% ishin pro, ndërsa 53.8% ishin kundër dhe 13.0% ishin të pasigurt.

Në shkurt 2009, Fredrik Reinfeldt, kryeministri i Suedisë deklaroi se një referendum i ri mbi çështjen e euros nuk do të mbahet derisa të fitohet mbështetja nga populli dhe të gjitha partitë e mëdha. Prandaj, koha tani është në diskrecionin e Social Demokratëve. Ai shtoi, kërkesa e Mona Sahlin, ish udhëheqëse e Partisë Social Demokrate, për shtyrjen e një referendumi të ri deri pas periudhës së mandatit 2010 duhet të respektohet.

Që nga viti 2014, mbështetja për anëtarësimin suedez të euros në mesin e popullatës së përgjithshme është e ulët. Në shtator 2013, mbështetja ra deri në 9%. E vetmja parti në Riksdag që mbështet hyrjen suedeze në euro (që nga viti 2015) është Partia Liberale.]].[7]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "The inflation target" (në anglisht). Sveriges Riksbank. 20 shkurt 2018. Marrë më 7 korrik 2019.
  2. ^ "Current inflation rate" (në anglisht). Sveriges Riksbank. Marrë më 7 korrik 2019.
  3. ^ Triennial Central Bank Survey: Foreign exchange turnover in April 2016 (PDF) (Reportazh) (në anglisht). Banka për Zgjidhjet Ndërkombëtare. dhjetor 2016.
  4. ^ "Invalid coins" (në anglisht). Sveriges Riksbank. 1 shkurt 2018. Marrë më 7 korrik 2019.
  5. ^ "Ordet öre kommer av latinets Aereus/aurum". Sveriges Riksbank.
  6. ^ 2003 folkomröstning om Euron [Referendumi 2003 për euron] (në suedisht), Autoriteti Zgjedhor, arkivuar nga origjinali më 10 qershor 2011, marrë më 16 qershor 2011
  7. ^ "Eurosamarbetet" (në suedisht). Liberalët. Arkivuar nga origjinali më 8 dhjetor 2015. Marrë më 29 nëntor 2015.


Valutat Evropiane
Denari maqedonas • Dinari serb • Euroja • Forinti hungarez • Franga zvicerane • Hryvnia ukrainase • Krona çeke • Krona daneze • Krona islandeze • Krona norvegjeze • Krona suedeze • Kuna kroate • Leku shqiptar • Leu moldav • Leu rumun • Levi bullgar • Lira turke • Marka e këmbyeshme • Paund sterlina • Rubla bjelloruse • Rubla ruse • Zuoti polak