Simbolet e Maqedonisë së Veriut

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Pas shpalljes së pavarësisë së Republikës së Maqedonisë nga Jugosllavia, vendi ka bërë disa ndryshime në simbolet kombëtare. Flamuri është ndryshuar dy herë dhe flamuri i sotëm përfshin tetë rreze dielli në një sfond të kuq, ndërsa stema e emblemës nga SR Maqedonia ka mbetur e njëjtë, përveç yllit të kuq i cili u hoq.

Flamuri kombëtar[redakto | përpunoni burim]

Flamuri kombëtar

Flamuri i Republikës së Maqedonisë përshkruan një dielli të verdhë të stilizuar në një fushë të kuqe, me tetë rreze që shkojnë duke u zgjeruar nga qendra në skaj të fushës. Ajo u krijua nga Pr. Miroslav Grčev dhe u miratua më 5 tetor 1995 pas nje viti bllokade ekonomike e imponuar nga Greqia në mënyrë që t'a detyrojë Republikën e Maqedonisë për të hequr diellin maqedonas të lashtë Vergina nga flamuri. E kuqja dhe e verdha janë konsideruar ngjyra kryesore që përfaqësojnë Maqedoninë që nga fundi i luftës së dytë botërore. Dielli i ri tetë-rrezor përfaqëson "diellin e ri të lirisë" të përmendura në himnin kombëtar të Republikës së Maqedonisë, Denes nad Makedonija. Megjithatë, shumë Maqedonas e konsiderojnë flamurin me diellin Vergina të jetë flamuri i Maqedonasve (etnik) dhe diasporës maqedonase.

Stema e emblemës[redakto | përpunoni burim]

Stema e emblemës

Stema e emblemës së Maqedonisë është i përbërë nga dy kurora të gjarpëruara të duajve të grurit, të gjetheve të duhanit dhe frutave të lulekuqes së opiumit, e lidhur me një fjongo të dekoruar me qëndisje tradicionale maqedonase me motive popullore. Në qendër të kornizës vezake janë paraqitur një mal, një liqen dhe lindja e diellit.[1] Këto pajisje është thënë të përfaqësojnë "pasurinë e vendit dhe luftën e saj dhe lirinë". E tërë përbërja dhe dizajni është bazuar në modelin e emblemës së SFR Jugosllavisë dhe nuk ka asnjë rrënjë nga stema e emblemës historike heraldike të Maqedonisë. Karakteristikat e emblemës kombëtare përmban një dielli që agon që simbolizon lirinë, Šar Malet me kulmin e saj të quajtur Ljuboten ose malin Korab dhe lumin e Vardarit.[2][3] Emblema gjithashtu përmban fruta të lulekuqes; lulekuqja u soll në Maqedoni nga ana e Perandorisë Osmane në gjysmën e parë të shekullit të 19.[4]

Himni kombëtar[redakto | përpunoni burim]

Denes nad Makedonija (përkthimi në shqip: "Sot Mbi Maqedoninë") është himni kombëtar i Maqedonisë. Ajo ishte kompozuar nga Todor Skalovski dhe tekstet janë shkruar nga Vlado Maleski në vitin 1941.[5] Ajo është përdorur nga ASNOM dhe më vonë u ekzekutua si një këngë popullore e Maqedonasve gjatë kohës së Republikës Socialiste të Maqedonisë, pjesë e Jugosllavisë. Më vonë, kënga ishte zyrtarisht e pranuar për të qenë himni Maqedonisë së pavarur.[5][6]

Simbolet jozyrtare[redakto | përpunoni burim]

Flamuri i Republikës së Maqedonisë, mes viteve 1992 dhe 1995
  • Flamuri Vergina (flamuri zyrtar nga viti 1991 deri në vitin 1995), është një diell i verdhë i stilizuar, i përqëndruar në një fushë të kuqe me tetë rreze kryesore dhe tetë rreze dytësore të lëshuara nga dielli, konik në një pikë. Në Diellin Vergina është një yll me 16-rreze që mbulon atë që duket të jetë larnax-i i varrimit mbretëror të Filipit II të Maqedonisë, zbuluar në Vergina, Greqi, dhe besohet të ketë qenë e lidhur me mbretërit e lashtë maqedonas të tillë si Aleksandri i Madh dhe Filipi i II-të, edhe pse është përdorur si simbol në artin grek shumë kohë para periudhës maqedonase. Simboli u zbulua në ditën e prezentimit të rajonit grek të Maqedonisë dhe Grekët e konsiderojnë atë si një simbol ekskluzivisht grek. Në diellin Vergina në një fushë të kuqe ishte flamuri i parë i Republikës së pavarur të Maqedonisë, deri sa u hoq nga flamuri i shtetit sipas një marrëveshjeje të arritur mes Republikës së Maqedonisë dhe të Greqisë në shtator të vitit 1995. Greqia gjithashtu kishte paraqitur një kërkesë për mbrojtjen e markës së diellit Vergina si një emblemë zyrtare shtetërore në Organizatën Botërore të Pronësisë Intelektuale (WIPO/OBPI), në korrik të vitit 1995.[7][8][9] Megjithatë, dielli Vergina ende përdoret jozyrtarisht si një simbol kombëtar nga shumë Maqedonas dhe organizatat e diasporës maqedonase.
Luani simbol në listën e armaturës Fojnica 1340
  • Luani maqedonas së pari u shfaq në Fojnica Armorial nga 1340.[10] Në stemën e emblemës është një kurorë, brenda një luan i verdhë i kurorëzuar është përshkruar duke qëndruar i shfrenuar, në një sfond të kuq. Në fund, i futur në një kufizë të kuqe dhe të verdhë është shkruar "Maqedonia". Gjithashtu duket si një luan i kuq në një fushë të artë. Përdorimi i luanit për të përfaqësuar "Maqedoninë", kishte vazhduar në koleksionet heraldike të huaja gjatë shekujve 15 deri 18.[11][12] Luani ishte përdorur edhe në shekullin e 19-të nga Organizata e Brendshme Revolucionare maqedonase. Pasi Maqedonia shpalli pavarësinë e saj, një propozim nga Miroslav Grčev ishte vënë përpara në vitin 1992 për të zëvendësuar stemën e emblemës aktuale me këtë luan të artë në një mburojë të kuqe, por nuk është miratuar. Megjithatë, versionet moderne të këtij luani historik është shtuar në emblemën e disa partive politike, të organizatave dhe klubet sportive në Maqedoni dhe diasporën maqedonase.

Referimet[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ Quotation from the Article 8th of the Constitution of the Socialist Republic of Macedonia The emblem is framed by a garland of ears of wheat, tobacco and poppy fruits, tied by a ribbon with the pattern of a traditional costume.
  2. ^ World Around Us — the Encyclopaedia for Children and Youth, XI edition, Školska knjiga, Zagreb, 1987, vol.
  3. ^ http://www.heraldika.org.mk/Drzaven.htm Archived 2 October 2008[Date mismatch] at the Wayback Machine. Со замената на сликата се менува и објаснувањето, Пирин преоѓа во Кораб.
  4. ^ Agricultural Encyclopaedia, Yugoslavian Lexicographical Institute, Zagreb, 1970, vol.
  5. ^ a b Encyclopaedia of Cultural Heritage of Struga (2005) The Macedonian national anthem, retrieved 2009-09-15
  6. ^ Zakonot na himnata na Republika Makedonija ("Služben vesnik", br. 50/92) – 1991-08-12
  7. ^ WIPO (10 August 2010). "WIPO 6ter Search For: CC/GR". wipo.int. 
  8. ^ WIPO (10 August 2010). "WIPO 6ter Search For: CC/GR". wipo.int. 
  9. ^ WIPO (10 August 2010). "WIPO 6ter Search For: CC/GR". wipo.int. 
  10. ^ Fojnica Armory Archived 6 July 2011[Date mismatch] at the Wayback Machine., online images
  11. ^ Matkovski, Aleksandar, Grbovite na Makedonija, Skopje, 1970
  12. ^ Александар Матковски (1990) Грбовите на Македонија, Мисла, Skopje, Macedonia - ISBN 86-15-00160-X

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]