U.T.A. Gagauzia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Gagauzia

Flamuri i Gagauzisë
Flamuri hollësisht

Gagauzia.png
Harta e Moldavisë me banorë Gagauzë.
Gjuha zyrtare moldavishtja, gagauzishtja, rusishja
Qendra administrative
 – Pop.
Komrat
 75,000
Popullsia
 – Gagauzë etnik
 169,000
 82.5%

Gagauzia (apo Gagauz-Yeri) është regjion autonom në Moldavi, ndodhet në pjesën jugore të Moldavisë dhe banohet nga gagauzët dhe turqit të cilat grupe dallojnë përnga tnia dhe kultura me popullsinë tjetë Moldave. Numri i banorëve është përafërsisht 169,000 nga të cilët rreth 82,5% janë gaugazë. Komrat është qyteti më i madhë, me 40% (rreth 75,000 banorë ) të ppullsisë së përgjithshme të regjionit

Historia e regjionit
1812 Pas aneksimit të Besarabisë nga rusët, gaugazët vendosen në pjesën juore të saj.
1856 Ndryshime teritoriale: pjesë të regjionitt i bashkohen Moldavisë (administrimi nga Rumania pas 1859, kur u bashkua Moldavia me Vllahinë. )
1878 Rusia e humbë sundimin në regjionë në vitin 1856.
1944 Stalini i dërgonë me mija gaugazë në kampe të punës.
Lufta e II-të Botërore Teritori i Gaugazisë ndahet në mes të RSS të Moldavisë dhe RSS të Ukrainës.
1980 Fillon lëvizja Gaugaze për vetëqeverisje.
1989 A Law on Languages was enacted in Moldova, which was perceived as discriminatory by the Gagauz.
1990 Proklamimi i Republikës së Pavarrur të Gauzisë në disa pjesë jugore të Moldaisë.
1994 Gagauz Yeri merrë statutin e regjionit autonom.
1995 Zgjedhjet parlamentare për Asamblenë Nacionale për Regjionin juor të Gaugazisë. Pas konfliktit pesë vjeçar deklarohet edhe zyrtarisht konflikti. Evropa intervenonë në anën e Moldavisë.

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Flag of Moldova Njësitë territoriale në Moldavi Flag of Moldova
Raionul
Anenii Noi | Basarabeasca | Briceni | Cahul | Cantemir | Călăraşi | Căuşeni | Cimişlia | Criuleni | Donduşeni | Drochia | Dubăsari | Edineţ | Faleşti | Floreşti | Glodeni | Hînceşti | Ialoveni | Leova | Nisporeni | Ocniţa | Orhei | Rezina | Rîşcani | Sîngerei | Soroca | Străşeni | Şoldăneşti | Ştefan Vodă | Taraclia | Teleneşti | Ungheni
Komuna
Chişinău | Bălţi | Bender
Regjione autonome
Găgăuzia | Stînga Nistrului (de juro)