Bud Spencer
Bud Spencer | |
|---|---|
 Bud Spencer më 2015 | |
| Lindi | Carlo Pedersoli 31 tetor 1929 |
| Vdiq | 27 qershor 2016 (86 vjeç) |
| Alma mater | Universiteti i Romës La Sapienza |
| Profesionet |
|
| Vitet aktive | 1950–2010 |
| Bashkëshorti/ja |
Maria Amato (m. 1960) |
| Fëmijë | 3 |
| Çmimet | David di Donatello Special Award |
| Faqja në internet | budspencerofficial |
Bud Spencer (i lindur Carlo Pedersoli; 31 tetor 1929 – 27 qershor 2016) ishte aktor, notar profesional dhe lojtar vaterpolo italian. Ai ishte i njohur për rolet e tij në filmat aksion komedi dhe perëndimor spageti me partnerin dhe mikun e tij prej shumë kohësh në filma, Terence Hill.[1]
Në rininë e tij, Bud Spencer ishte një atlet dhe notar i suksesshëm për Gruppo Sportivo Fiamme Oro dhe për Società Sportiva Lazio Nuoto. Ai përfaqësoi Italinë dy herë në Lojërat Olimpike Verore.[2] Ai mori një diplomë në drejtësi dhe regjistroi disa patenta. Spencer u bë gjithashtu një pilot i çertifikuar i linjës ajrore komerciale dhe helikopteri, dhe mbështeti dhe financoi shumë organizata bamirësie për fëmijë, përfshirë Fondin e Bursave Spencer.[3]
Jeta e hershme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Carlo Pedersoli ka lindur më 31 tetor 1929 në Borgo Santa Lucia, një rione historike në Napoli.[4] Ai luajti disa sporte dhe tregoi talent për not, duke fituar çmime. Në vitin 1940, për shkak të punës së të atit, ai u transferua në Romë, ku ndoqi shkollën e mesme dhe u bashkua me një klub noti. Ai e mbaroi shkollën para ditëlindjes së tij të shtatëmbëdhjetë me notat më të larta dhe u regjistrua në Universitetin e Romës La Sapienza, ku studioi kiminë. Në vitin 1947, familja u zhvendos në Amerikën e Jugut[5] dhe Pedersoli i ndërpreu studimet. Nga viti 1947 deri në vitin 1949, ai punoi në konsullatën italiane në Recife, Brazil,[6] ku mësoi të fliste rrjedhshëm portugalisht.[7]
Karriera në not dhe në vaterpolo
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Pedersoli u kthye në Itali në vitin 1949 dhe luajti vaterpolo në Romë për Società Sportiva Lazio Nuoto dhe fitoi kampionatin italian të notit në ekipet e stilit të lirë dhe stafetës së përzier. Si notar profesionist në rininë e tij, Spencer ishte italiani i parë që notoi 100 metra stil i lirë në më pak se një minutë kur, më 19 shtator 1950, ai e përshkoi distancën në 59.5 sekonda në Salsomaggiore.[8] Në vitin 1949, ai bëri debutimin e tij ndërkombëtar dhe një vit më vonë, ai u thirr për kampionatin evropian në Vjenë, ku notoi në dy finale, duke përfunduar i pesti në 100 metra dhe i katërti në stafetën 4×200 metra.[9]
Në Lojërat Mesdhetare 1951 në Aleksandri, Egjipt, ai fitoi një medalje argjendi në të njëjtën garë 100 m stil i lirë.[10] Pedersoli mori pjesë në Lojërat Olimpike Verore 1952 në Helsinki, Finlandë, duke arritur në gjysmëfinale në 100 m stil i lirë (58.8 s kualifikime, 58.9 s gjysmëfinale).[11] Katër vjet më vonë, në Melburn, ai gjithashtu hyri në gjysmëfinale në të njëjtën kategori (58.5 s kualifikime, 59.0 s gjysmëfinale).[12]
Si lojtar i vaterpolos, ai fitoi Kampionatin Italian në vitin 1954 me S.S. Lazio[13] dhe medaljen e artë në Lojërat Mesdhetare 1955 në Barcelonë me ekipin kombëtar italian. Karriera e tij si notar përfundoi papritur në vitin 1957.[14]
Më 17 janar 2005, ai u vlerësua me Caimano d'oro (Caiman i Artë) nga Federata Italiane e Notit.[15] Më 24 janar 2007, ai mori diplomat e trajnerit të notit dhe vaterpolos nga presidenti i Federatës Italiane të Notit, Paolo Barelli.[16]
Karriera e aktrimit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Roli i parë në film i Pedersoli ishte në Quel fantasma di mio marito, një komedi italiane e shkurtër e publikuar në vitin 1950.[17] Në vitin 1951, ai luajti një anëtar të Gardës Pretoriane në Quo Vadis, një film epik i xhiruar në Itali, i prodhuar nga MGM dhe drejtuar nga Mervyn LeRoy.[17] Gjatë viteve 1950 dhe fillimit të viteve 1960, Spencer u shfaq duke luajtur role të vogla në italisht, duke përfshirë filmin e Mario Monicelli Un eroe dei nostri tempi, me Alberto Sordi dhe filmin e luftës të vitit 1954 Human Torpedoes me Raf Vallone.
Në vitin 1960, pas Lojërave Olimpike Verore, Pedersoli u martua me Maria Amato, vajzën e producentit italian të filmave Giuseppe Amato.[18] Ai nënshkroi një kontratë me RCA Records për të shkruar tekste këngësh për këngëtarë si Ornella Vanoni dhe Nico Fidenco dhe kolona zanore. Në vitet në vijim, lindi djali i tij Giuseppe (1961), i ndjekur nga Cristiana (1962), kontrata e tij me RCA skadoi dhe vjehrri i tij vdiq (1964). Pedersoli u bë producent dokumentarësh për kompaninë kombëtare publike të transmetimit RAI.[19]
Patneriteti me Terence Hill
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Në vitin 1967, regjisori i filmit Giuseppe Colizzi i ofroi atij një rol në filmin Dio perdona… io no!. Në xhirim, Pedersoli takoi Mario Girotti (Terence Hill). (Edhe pse Pedersoli u shfaq në të njëjtin film si Girotti në Annibale në vitin 1959, ata nuk u takuan gjatë xhirimeve).[20] Regjisori i filmit u kërkoi dy aktorëve të ndryshonin emrat e tyre, duke i konsideruar ata shumë italisht për një film perëndimor: Pedersoli zgjodhi Bud Spencer, me Bud të frymëzuar nga birra Budweiser dhe Spencer nga aktori Spencer Tracy.[21] Ata vazhduan të bëheshin një dyshe filmi.
Ndërsa personazhet e Hill ishin të shkathët dhe të rinj, Spencer gjithmonë luante "burrin flegmatik, dhe të ashpër me një të qeshur fëmijërore naive dhe një zemër të artë".[22] Në përgjithësi, Hill dhe Spencer punuan së bashku në 18 filma, duke përfshirë filmat Perëndimor spageti Lo chiamavano Trinità (1970) dhe vazhdimin e tij, ...continuavano a chiamarlo Trinità (1971). Bashkëpunimi i tyre i fundit, Botte di Natale (1994), ishte gjithashtu në këtë zhanër.
Shumë prej tyre kanë tituj alternativë, varësisht nga vendi dhe shpërndarësi. Disa kanë versione më të gjata italiane që u redaktuan për publikimin e tyre jashtë vendit. Këta filma fituan popullaritet për të dy aktorët, veçanërisht në pjesën më të madhe të Evropës dhe pjesë të Azisë dhe Amerikës së Jugut. Për shkak të popullaritetit të madh të dyshes, shumë producentë donin të shfrytëzonin ngjashmërinë e tyre me dyshe vizualisht të ngjashme. Më të shquarit ishin Paul L. Smith (emri i adoptuar Adam Eden në vitet e mëvonshme, ndonjëherë i njihet Anam Eden) dhe Michael Coby (emri i vërtetë Antonio Cantafora) me të paktën 6 filma në stilin e Bud & Terence nga viti 1973 deri në vitin 1977,[23] dhe István Bujtor me 6 filma në stilin e Piedone nga viti 1981 deri në vitin 2008.
Në versionet italiane të filmave të tij, Spencer zakonisht dublohej nga aktori Glauco Onorato për shkak të theksit të tij të trashë napolitan,[24] megjithëse zëri i tij u bë nga Sergio Fiorentini në Botte di Natale, Al limite (1997) dhe serinë Extralarge (1991–93).[25]
Jeta personale
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Spencer u martua me Maria Amato në vitin 1960, me të cilën pati tre fëmijë. Pasi u shfaq në Più forte, ragazzi!, Spencer u bë pilot aeroplanësh reaktivë dhe helikopterësh.[26] Ai themeloi Mistral Air në vitin 1984, një kompani postare ajrore që transporton edhe pelegrinë, por më vonë ia shiti Poste Italiane.[27] Nipi i Spencerit, Carlo Pedersoli Jr., është një luftëtar i arteve marciale të përziera, aktualisht i nënshkruar në Ultimate Fighting Championship.[28]
Vdekja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Spencer vdiq prej pneumonia më 27 qershor 2016 në Romë në moshën 86 vjeçare dhe la pas vete gruan, tre fëmijë, pesë nipër dhe gjashtë stërnipër e stërmbesa.
Filmografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Film
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Viti | Titulli | Roli | Shënime |
|---|---|---|---|
| 1950 | Quel fantasma di mio marito | Notar | Pakredituar |
| 1951 | Quo Vadis | Garda perandorake | Pakredituar |
| 1954 | Human Torpedoes | Magrini | |
| 1955 | Un Eroe dei nostri tempi | Fernando | |
| 1957 | Il Cocco di Mamma | Oscar | |
| 1957 | A Farewell to Arms | Carabiniere | Pakredituar |
| 1959 | Annibale | Rutario | |
| 1967 | Dio perdona... io no! | Hutch Bessy | |
| 1968 | Oggi a me... domani a te | O'Bannion | |
| 1968 | Al di là della legge | James Cooper | |
| 1968 | I quattro dell'Ave Maria | Hutch Bessy | |
| 1969 | Un esercito di 5 uomini | Mesito | |
| 1969 | La collina degli stivali | Hutch Bessy | |
| 1970 | Gott mit uns (Dio è con noi) | Cpl. Jelinek | |
| 1970 | Lo chiamavano Trinità... | Bambino | |
| 1971 | Il corsaro nero | Skull | |
| 1971 | ...continuavano a chiamarlo Trinità | Bambino | |
| 1971 | 4 mosche di velluto grigio | Godfrey "God" | |
| 1972 | Si può fare... amigo | Hiram Coburn | |
| 1972 | Torino nera | Rosario Rao | |
| 1972 | ...più forte ragazzi! | Salud | |
| 1972 | Una ragione per vivere e una per morire | Eli Sampson | |
| 1973 | Anche gli angeli mangiano fagioli | Charlie Smith | |
| 1973 | Piedone lo sbirro | Inspector "Flatfoot" Rizzo | |
| 1974 | ...altrimenti ci arrabbiamo! | Ben | |
| 1974 | Porgi l'altra guancia | Father / Padre Pedro | |
| 1975 | Piedone a Hong Kong | Inspector "Flatfoot" Rizzo | |
| 1976 | Il soldato di ventura | Hector Fieramosca | |
| 1977 | Charleston | Charleston | |
| 1977 | I due superpiedi quasi piatti | Wilbur Walsh | |
| 1978 | Piedone l'africano | Inspector "Flatfoot" Rizzo | |
| 1978 | Lo chiamavano Bulldozer | Bulldozer | |
| 1978 | Pari e dispari | Charlie Firpo | |
| 1979 | Uno sceriffo extraterrestre... poco extra e molto terrestre | Sceriffo Scott | |
| 1979 | Io sto con gli ippopotami | Tom | |
| 1980 | Piedone d'Egitto | Inspector 'Flatfoot' Rizzo | |
| 1980 | Chissà perché... capitano tutte a me | Sheriff Hall | |
| 1981 | Occhio alla penna | Buddy | |
| 1981 | Chi trova un amico trova un tesoro | Charlie O'Brien | |
| 1982 | Banana Joe | Banana Joe | Gjithashtu skenarist |
| 1982 | Bomber | Bud Graziano | |
| 1983 | Cane e gatto | Lt. Alan Parker | |
| 1983 | Nati con la camicia | Doug O'Riordan alias Mason | |
| 1984 | Non c'è due senza quattro | Greg Wonder / Antonio Coimbra de la Coronilla y Azevedo | |
| 1985 | Miami Supercops (I poliziotti dell'8ª strada) | Steve Forest | |
| 1986 | Superfantagenio | Genie | |
| 1991 | Un piede in paradiso | John "Bull" Webster | |
| 1994 | Botte di Natale | Moses | |
| 1997 | Fuochi d'artificio | The blind singer | |
| 1997 | Al limite | Elorza | |
| 1998 | Tre per sempre | Bops | |
| 2000 | Hijos del viento | Quintero | |
| 2003 | Cantando dietro i paraventi | Il vecchio capitano | |
| 2009 | Mord ist mein Geschäft, Liebling | Pepe |
Televizion
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Viti | Titulli | Roli | Shënime |
|---|---|---|---|
| 1988–1989 | Big Man | Jack Clementi | 6 epizoda |
| 1990–1993 | Detective Extralarge | Jack "Extralarge" Costello | 12 epizoda |
| 1997 | Noi siamo angeli | Orso | 6 epizoda |
| 2005 | Father Hope | Padre Speranza / Father Hope | Film televiziv |
| 2008 | Pane e Olio | Laris | Television short |
| 2010 | I delitti del cuoco | Carlo Banci | 10 epizoda |
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Anderson, Ariston (27 qershor 2016). "Bud Spencer, Italian Spaghetti Western Star, Dies at 86". The Hollywood Reporter (në anglisht). Marrë më 7 nëntor 2019.
- ↑ Olympedia – Carlo Pedersoli
- ↑ Anderson, Ariston (27 qershor 2016). "Bud Spencer, Italian Spaghetti Western Star, Dies at 86". The Hollywood Reporter (në anglisht). Marrë më 9 maj 2018.
- ↑ Ilaria Galateria (2015-04-16). "Pronto, parlo con Bud Spencer?" (në italisht).
- ↑ "Carlo Pedersoli: Cartão de imigração". familysearch.org (në portugalisht).
- ↑ Edgar Welzel (2012-06-21). "Meu encontro com Bud Spencer". revistabula.com (në portugalisht). Bula Revista. Arkivuar nga origjinali më 5 gusht 2016. Marrë më 17 janar 2014.
- ↑ "Bud Spencer". The Times (në anglisht). 11 gusht 2016. Marrë më 9 maj 2018.
- ↑ "Italian swimming records". agendadiana.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 18 mars 2007.
- ↑ Dolci, Stefano (27 qershor 2016). "L'Italia piange Carlo Pedersoli in arte Bud Spencer: fu azzurro di nuoto in gioventù". Eurosport (në italisht). Marrë më 9 maj 2018.
- ↑ MEDITERRANEAN GAMES - SWIMMING
- ↑ Helsinki 1952 official report Arkivuar 11 prill 2008 tek Wayback Machine. la84foundation.org.
- ↑ Melbourne 1956 official report Arkivuar 12 shtator 2008 tek Wayback Machine. la84foundation.org.
- ↑ [https://www.laziowiki.org/wiki/Pedersoli_Carlo_(Bud_Spencer)
- ↑ Bud Spencer: Biography, citation: "Ein Jahr nach seinen zweiten olympischen Spielen beendet Carlo plötzlich seine Schwimmerkarriere "
- ↑ Fomiconi e Pedersoli Caimano d'Oro. federnuoto.it (17 janar 2005) (në italisht)
- ↑ Coach Spencer Le foto più belle. federnuoto.it (30 janar 2007) (në italisht)
- 1 2 Wong, Aliza S. (2018). Spaghetti Westerns: A Viewer's Guide (në anglisht). Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. fq. 167. ISBN 9781442269033.
- ↑ "Bud Spencer :" Totò è diventato uno scenziato di tutto ciò"". libero.it (në italisht). Arkivuar nga origjinali më 7 dhjetor 2015. Marrë më 2 janar 2026.
- ↑ "Fear of dying ? So Bud Spencer thought about death". budterence (në anglisht). Marrë më 27 korrik 2016.
- ↑ "This & That | Terence Hill Official Website". en.terencehill.com (në anglisht). Marrë më 2024-07-26.
- ↑ "Italian actor Bud Spencer dies at 86" (në anglisht). 27 qershor 2016. Arkivuar nga origjinali më 28 qershor 2016. Marrë më 8 korrik 2016.
- ↑ Përkthyer nga gjermanishtja: pflegmatischen, bärbeißigen Haudrauf mit dem selig-naiven Kinderlächeln und dem goldenen Herzen Tagesspiegel
- ↑ Heger, Christian (2019). Die rechte und die linke Hand der Parodie - Bud Spencer, Terence Hill und ihre Filme (në gjermanisht). Marburg, Germany: Schüren Verlag GmbH. fq. 113. ISBN 978-3-7410-0333-2.
- ↑ Andrea Francesco Berni (31 dhjetor 2009). "E' morto Glauco Onorato, voce di Bud Spencer" (në italisht). Marrë më 8 korrik 2016.
- ↑ IL MONDO DEI DOPPIATORI - La pagina di SERGIO FIORENTINI
- ↑ "Italian actor Bud Spencer dies at 86". Euronews (në anglisht). 27 qershor 2016. Marrë më 9 maj 2018.[lidhje e vdekur]
- ↑ "Mistral Air - ERA" (në anglisht). Marrë më 8 korrik 2016.
- ↑ "UFC Signs Italian Welterweight Carlo Pedersoli Jr. to Face Bradley Scott at UFC Liverpool" (në anglisht). Sherdog.com. 17 maj 2018. Marrë më 17 maj 2018.