Ekonomia e Estonisë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Niveli i produktivitetit të punës në Estoni është një nga më të ultat në BE, por gjithashtu në të njëjtën kohë me pjesën tjetër të Evropës Lindore. OECD, 2015 [1]

Ekonomia e Estonisë është një ekonomi e përparuar dhe vendi është anëtar i Bashkimit Evropian dhe i eurozonës . [2] Ekonomia e Estonisë është ndikuar shumë nga zhvillimet në ekonominë finlandeze dhe suedeze. [3]

Përmbledhje[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Para Luftës së Dytë Botërore, ekonomia e Estonisë ishte e bazuar në bujqësi, por ishte një sektor të konsiderueshëm të njohurive, me qytetin universitar të Tartu të njohur për kontribute shkencore, dhe një sektor industrial në rritje, i ngjashëm me atë të Finlandës fqinje. Produkte, të tilla si gjalpi, qumështi dhe djathi ishin të njohura gjerësisht në tregjet e Evropës perëndimore . Tregjet kryesore ishin Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar, dhe vetëm 3% e të gjithë tregtisë ishte me BRSS fqinjë. Estonia dhe Finlanda kishin një standard jetese relativisht të ngjashëm. [4]

Më 1 Janar 2011, Estonia iu bashkua euros, [5] dhe u bë republika e parë ish-Sovjetike që u bashkua me eurozonën . [6]

Në vitin 2013, Grupi i Bankës Botërore e vlerësoi Estoninë si 21-të në Indeksin e Lehtë të Bërjes së Biznesit .

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Historia e hershme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Deri në fillim të shekullit të 13-të, territori që tani njihet si Estoni ishte i pavarur. Ekonomia ishte kryesisht një bujqësore, por Estonia duke qenë një vend me një vijë të gjatë bregdetare, kishte edhe shumë veprimtari detare. Zhvillimi autonom u dha në fund nga Kryqëzatat Veriore të ndërmarra nga Mbreti i Danimarkës, Livonian Gjerman dhe urdhërat ushtarake Teutonike. Bota e Estonisë u transformua nga pushtimi ushtarak. Lufta kundër pushtuesve zgjati nga 1208–1227. Qarku i fundit Estonez që u rrëzua ishte ishulli i Saaremaa në 1261.

Pas shpalljes së pavarësisë në 1918, Luftës së Pavarësisë së Estonisë dhe nënshkrimit të mëpasshëm të Traktatit të Tartu në vitin 1920, shteti i ri estonez trashëgoi një ekonomi të shkatërruar të pasluftës dhe një monedhë të frutshme të rublës. Megjithë vështirësitë, zhvendosjet dhe papunësinë e konsiderueshme, Estonia kaloi dekadën e parë të pavarësisë duke e shndërruar tërësisht ekonominë e saj. Në 1918, Rubla Czarist u zëvendësua nga marka Estoneze, e cila ishte në qarkullim deri në 1927. Deri në vitin 1929, ishte krijuar një monedhë e qëndrueshme, kroon . është lëshuar nga Banka e Estonisë, banka qendrore e vendit. Kompensimi i pronarëve të tokave gjermane për pronat e tyre, qeveria konfiskoi pronat dhe i ndau ato në ferma të vogla, të cilat më pas formuan bazën e prosperitetit të Estonisë. Tregtia u përqëndrua në tregun lokal dhe Perëndimin, veçanërisht Gjermaninë dhe Mbretërinë e Bashkuar. Vetëm 3% e të gjithë tregtisë ishte me BRSS .

Referenca[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ https://data.oecd.org/lprdty/gdp-per-hour-worked.htm#indicator-chart
  2. ^ "World Economic and Financial Surveys / World Economic Outlook". Database—WEO Groups and Aggregates Information. International Monetary Fund. prill 2011. Marrë më 21 gusht 2012. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ [1]
  4. ^ Maddison 2006
  5. ^ Mardiste, David (1 janar 2011). "Estonia joins crisis-hit euro club". Reuters. Marrë më 21 gusht 2012. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ "Alcohol and tobacco tax to rise in Estonia next year". Helsingin Sanomat. Finland. 25 maj 2007. Marrë më 1 janar 2009. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)