Fethi Okjar

Fethi Okjar
Fethi Okjar
Kryeministri i 2-të i Turqisë
	Në detyrë; 22 nëntor 1924 – 3 mars 1925
Presidenti	Mustafa Qemal Ataturku
Paraprirë nga	Ismet Inony
Pasuar nga	İsmet İnönü
Kryeministri i 4-të i Qeverisë së Asamblesë së Madhe Kombëtare
	Në detyrë; 14 gusht 1923 – 27 tetor 1923
Paraprirë nga	Rauf Orbay
Pasuar nga	Ismet Inony (si Kryeministri i Turqisë)
Kryetari i 3-të i Asamblesë së Madhe Kombëtare
	Në detyrë; 1 nëntor 1923 – 22 nëntor 1924
Presidenti	Mustafa Qemal Ataturku
Paraprirë nga	Mustafa Qemal Ataturku
Pasuar nga	Kâzım Özalp
Anëtar i Asamblesë së Madhe Kombëtare
	Në detyrë; 8 shkurt 1935 – 7 maj 1943
Njësia zgjedhore	Bolu (1935, 1939, 1943)
	Në detyrë; 28 qershor 1923 – 25 prill 1931
Njësia zgjedhore	Stamboll (1923); Gümüshane (1927)
Ministri i Drejtësisë
	Në detyrë; 26 maj 1939 – 12 mars 1941
Presidenti	Ismet Inony
Paraprirë nga	Tevfik Fikret Sılay
Pasuar nga	Hasan Menemencioğlu
Ministri i Mbrojtjes Kombëtare
	Në detyrë; 22 nëntor 1924 – 3 mars 1925
Paraprirë nga	Kâzım Fikri
Pasuar nga	Rexhep Peker
Ministri i Brendshëm i Qeverisë së Asamblesë së Madhe Kombëtare
	Në detyrë; 5 nëntor 1922 – 27 tetor 1923
Paraprirë nga	İsmail Safa Özler
Pasuar nga	Ahmet Ferit Tek
	Në detyrë; 10 tetor 1921 – 9 korrik 1922
Paraprirë nga	Refet Bele
Pasuar nga	İsmail Safa
Ministri i Brendshëm (Perandoria Osmane)
	Në detyrë; 14 tetor 1918 – 8 November 1918
Paraprirë nga	Mehmet Talaat (acting)
Pasuar nga	Mustafa Arif
Të dhëna personale
Lindi	Ali Fethi; 29 prill 1800; Përlep, Vilajeti i Manastirit, Perandoria Osmane
Vdiq	7 maj 1943 (63 vjet); Stamboll, Turqi
Party	Partia Republikane Popullore (1930–1943); Partia Republikane Liberale (1930); Partia Republikane Popullore (1923–1930); Partia Popullore Liberale Osmane (1918–1919); Komiteti "Bashkim e përparim" (1913–1918)
Military service
Allegiance	Perandoria Osmane
Branch/service	Ushtria Osmane
Rank	Lieutenant General
Battles/wars	Lufta Italo-Turke; Luftërat Ballkanike

Ali Fethi Okyar (29 prill 1880 – 7 maj 1943) ishte një diplomat dhe politikan turk me prejardhje shqiptare, i cili gjithashtu shërbeu si oficer ushtarak dhe diplomat gjatë dekadës së fundit të Perandorisë Osmane. Ai ishte gjithashtu Kryeministri i dytë i Turqisë (1924–1925) dhe Kryetari i dytë i Parlamentit turk pas Mustafa Qemal Ataturkut.

Biografia

Ai lindi në qytetin osman të Prilepit në Vilajetin e Manastirit (Maqedonia e Veriut e sotme) në një familje shqiptare.^[1]^[2]^[3] Në vitin 1913, ai u bashkua me Komitetin e Bashkimit dhe Përparimit (İttihat ve Terakki Cemiyeti) dhe u zgjodh si sekretar i përgjithshëm. Në vitin 1924 u emërua kryeministër si pasardhës i İsmet İnönü. Por vetëm disa muaj më vonë në mars 1925 ai u zëvendësua përsëri nga İnönü pasi një politikë më vendimtare ishte e nevojshme për të shtypur rebelimin e Sheikh Saidit.^[4] Më pas u emërua ambasador i Turqisë në Francë në Paris.^[4] Në vitin 1930, ai mori lejen për të krijuar Serbest Cumhuriyet Fırkası ("Partia Republikane Liberale"), një parti e hershme e opozitës.^[5] Por, kur qeveria vuri re mbështetjen e kësaj partie opozitare mes islamistëve, ajo u shpall e paligjshme dhe u mbyll, një situatë e ngjashme me atë të Partisë Republikane Progresive, e cila kishte zgjatur për disa muaj në vitin 1924. Më vonë ai shërbeu si Ministër i Drejtësisë nga viti 1939 deri në 1941.

Ataturku dhe Okjar, gusht 1930
Okjar në ditët e tij të hershme
Okjar në vitet 1930

Shih edhe

Literatura

Balkaya, İhsan Sabri (2005). Ali Fethi Okyar (29 Nisan 1880-7 Mayıs 1943) (në turqisht) (bot. I.). Ankara: Turkish History Association. ISBN 9751617162.
Çay, Abdulhaluk Mehmet (2009). Başlangıçtan Bugüne Türkiye Cumhuriyeti Hükümetleri (PDF) (në turqisht). Künüçen, Hale. Ankara: Turkey Ministry of Culture and Tourism, Culture Portal. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 1 maj 2020. Marrë më 1 maj 2020.
Güneş, İhsan (gusht 2012). Özmel Akın, Nur; Güven, Pınar (red.). Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Türkiye'de Hükümetler: Programları ve Meclisteki Yankıları (1908-1923) (në turqisht) (bot. I.). Istanbul: Turkey İş Bank Cultural Publications. ISBN 9786053606512.

Referime

↑ Stevenson, Charles (2014). A Box of Sand. The Italo-Ottoman War 1911-1912 (në anglisht). fq. 110. ISBN 9780957689275.
↑ Karpat, Kemal (2001). The politicization of Islam: reconstructing identity, state, faith, and community in the late Ottoman state (në anglisht). Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780190285760.
↑ Gingeras, Ryan (2019). Eternal Dawn: Turkey in the Age of Atatürk (në anglisht). Oxford University Press. fq. 27. ISBN 978-0-19-879121-8.
1 2 Üngör, Umut. "Young Turk social engineering : mass violence and the nation state in eastern Turkey, 1913- 1950" (PDF). University of Amsterdam (në anglisht). fq. 235–236. Marrë më 8 prill 2020.
↑ Weiker, Walter F. (1991). Heper, Metin; Landau, Jacob M. (red.). Political Parties and Democracy in Turkey (në anglisht). I.B. Tauris. fq. 84. ISBN 1-85043300-3.

[1] Stevenson, Charles (2014). A Box of Sand. The Italo-Ottoman War 1911-1912 (në anglisht). fq. 110. ISBN 9780957689275.

[2] Karpat, Kemal (2001). The politicization of Islam: reconstructing identity, state, faith, and community in the late Ottoman state (në anglisht). Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780190285760.

[3] Gingeras, Ryan (2019). Eternal Dawn: Turkey in the Age of Atatürk (në anglisht). Oxford University Press. fq. 27. ISBN 978-0-19-879121-8.

[:0-4] 1 2 Üngör, Umut. "Young Turk social engineering : mass violence and the nation state in eastern Turkey, 1913- 1950" (PDF). University of Amsterdam (në anglisht). fq. 235–236. Marrë më 8 prill 2020.

[5] Weiker, Walter F. (1991). Heper, Metin; Landau, Jacob M. (red.). Political Parties and Democracy in Turkey (në anglisht). I.B. Tauris. fq. 84. ISBN 1-85043300-3.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]