Kisha Ortodokse Serbe
Српска православна црква Srpska pravoslavna crkva | |
 | |
.jpg) | |
| Shkurtesa | KOS / SPC |
|---|---|
| Themeluar më | 1219 |
| Themelues | Shën Sava |
| Lloji | Kisha Ortodokse Lindore |
| Selia | Beogradi |
Zona e shërbimit | Serbia, Mali i Zi, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Kroacia |
Gjuha zyrtare | Gjuha sllave, serbisht |
Patriarku | Porfirije i Serbisë |
| Faqja në internet | spc |
Kisha Ortodokse Serbe (serbisht: Српска православна црква / Srpska pravoslavna crkva, shkurt SPC) është një kishë autoqefale e krishterimit ortodoks lindor. Ajo është një nga kishat ortodokse më të mëdha në Ballkan dhe përfaqëson institucionin kryesor fetar të serbëve ortodoksë.[1]
Kisha u bë autoqefale në vitin 1219 nën udhëheqjen e Shën Savës, i cili u bë kryepeshkopi i parë serb.[2]
Selia e kishës ndodhet në Beograd, ndërsa patriarku aktual është Porfirije i Serbisë.[3]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kisha Ortodokse Serbe fitoi autoqefalinë në vitin 1219, kur Shën Sava u shugurua kryepeshkop nga Patriarkana Ekumenike e Kostandinopojës. Në vitin 1346, kisha u ngrit në rang patriarkane gjatë sundimit të Stefan Dushanit.[4]
Gjatë periudhës osmane, kisha luajti një rol të rëndësishëm në ruajtjen e identitetit kulturor dhe fetar serb. Patriarkana e Pejës u shfuqizua në vitin 1766, por u rivendos pas krijimit të shtetit modern serb.[5]
Forma moderne e Kishës Ortodokse Serbe u krijua në vitin 1920, pas bashkimit të disa juridiksioneve ortodokse serbe në territorin e ish-Jugosllavisë.[6]
Prania territoriale
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kisha Ortodokse Serbe ka juridiksione në Serbi, Mal të Zi, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kroaci, Kosovë dhe në diasporën serbe. Ajo përfshin mitropoli dhe eparki të ndryshme, të cilat administrojnë jetën fetare të besimtarëve ortodoksë serbë në rajon dhe jashtë tij.
Në Mali i Zi, kisha vepron kryesisht përmes Mitropolisë së Malit të Zi dhe Bregdetit, me qendër historike në Cetinja. Në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe Kroaci, ajo përfaqëson një institucion të rëndësishëm për komunitetet serbe ortodokse. Në Kosovë, disa nga manastiret dhe objektet më të rëndësishme të saj, përfshirë Manastirin e Deçanit dhe Patriarkanën e Pejës, kanë rëndësi të madhe historike dhe fetare. Në vitet 2019–2020, kisha organizoi protesta masive kundër ligjit malazez për bashkësitë fetare, duke luajtur një rol të rëndësishëm politik dhe shoqëror në vend.[7]
Organizimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kisha Ortodokse Serbe ndahet në mitropoli dhe eparki të shumta në Ballkan dhe diasporë. Ajo udhëhiqet nga Sinodi i Shenjtë dhe Patriarku i Serbisë.
Disa nga institucionet më të rëndësishme të saj janë:
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Serbian Orthodox Church". Encyclopaedia Britannica (në anglisht).
- ↑ "Serbian Orthodox Church". Encyclopaedia Britannica (në anglisht).
- ↑ "His Holiness Porfirije enthroned as Serbian Patriarch". Srpska pravoslavna crkva (në anglisht).
- ↑ "Serbian Orthodox Church". Encyclopaedia Britannica (në anglisht).
- ↑ "Serbian Orthodox Church". Encyclopaedia Britannica (në anglisht).
- ↑ "Serbian Orthodox Church". Encyclopaedia Britannica (në anglisht).
- ↑ "Montenegro's Not-So-Merry Legal Challenge To The Serbian Orthodox Church Divides Society". Radio Free Europe/Radio Liberty (në anglisht). 27 dhjetor 2019.