Seine-Maritime
Sena Detare | |
|---|---|
| Seine-Maritime | |
 Ndërtesa e Prefekturës në Rouen | |
 Coat of arms | |
 Vendndodhja e Senës Detare në Francë | |
| Sipërfaqja | |
• Total | 6.278 km2 (2,424 sq mi) |
| Popullsia | |
• Total | 1.254.739 |
Seine-Maritime ( shqiptimi frëngjisht: [sɛn maʁitim] (
dëgjoni); Shqip: Sena Detare ) është një departament i Francës në rajonin e Normandisë në Francën veriore. Ndodhet në bregun verior të Francës, në grykën e Senës dhe përfshin qytetet Rouen dhe Le Havre . Deri në vitin 1955 quhej Seine-Inférieure (Sena e Poshtme) . Kishte një popullsi prej 1,255,633 banorësh në 2019.[1]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1790 - Krijimi i departamentit Seine-Inférieure
- Departamenti u krijua nga një pjesë e provincës së vjetër të Normandisë gjatë revolucionit francez, më 4 mars 1790, nëpërmjet zbatimit të një ligji të 22 dhjetorit 1789.
- 1815 - Pushtimi
- Pas fitores në Waterloo të ushtrive të koalicionit, departamenti u pushtua nga forcat britanike nga qershori 1815 deri në nëntor 1818.
- 1843 - Hekurudhat dhe industria
- Në Rouen, Elbeuf dhe Bolbec, numri i fabrikave të tekstilit ishte në rritje. Metalurgjia dhe ndërtimi i anijeve gjithashtu.
- 1851 - Një departament republikan
- Pas grushtit të shtetit të 1851 të Presidentit Louis-Napoléon Bonaparte, Sena e Poshtme ishte një nga disa departamente të vendosura nën një gjendje të jashtëzakonshme (fjalë për fjalë, në frëngjisht, gjendje rrethimi )[2] pas frikës së qëndresës së konsiderueshme ndaj qeverisë së re.
- lufta e Dytë Botërore
- Në vitin 1942, gjatë pushtimit nga Gjermania naziste, dy bastisje aleate, Bruneval dhe Dieppe, u zhvilluan në qytetet e bregut të kanalit të Senës së Poshtme.
Gjeografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Departamenti mund të ndahet në tre zona kryesore:[3]
- Lugina e Senës . Sena rrjedh përmes kryeqytetit të provincës Rouen .
- Rrafshnalta e shkumësit Pays de Caux, me vijën e saj të ashpër bregdetare ( bregu i Alabastrit ).
- Pays de Bray norman, me kodrat e tij dhe peizazhin bokazh .
Qytetet kryesore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Komuna më e populluar është Le Havre ; prefektura Rouen është komuna e dytë më e populluar. Që nga viti 2019, ka 7 komuna me më shumë se 20,000 banorë:[1]
| Komuna | Emri në shqip | Popullsia (2019) |
|---|---|---|
| Le Havre | Le Havrë | 168290 |
| Rouen | Ruen | 112,321 |
| Sotteville-lès-Rouen | Sotvilë-mbë-Ruen | 29,068 |
| Saint-Étienne-du-Rouvray | Shën Etjeni i Ruvrait | 28,352 |
| Dieppe | Djepe | 28241 |
| Le Grand-Quevilly | Kevija e Madhe | 25,963 |
| Le Petit-Quevilly | Kevija e Vogël | 22,000 |
Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Year | Pop. | ±% |
|---|---|---|
| 1801 | 609,843 | — |
| 1821 | 655,804 | +7.5% |
| 1831 | 693,683 | +5.8% |
| 1841 | 737,206 | +6.3% |
| 1851 | 762,039 | +3.4% |
| 1861 | 789,988 | +3.7% |
| 1872 | 790,022 | +0.0% |
| 1881 | 814,068 | +3.0% |
| 1891 | 839,876 | +3.2% |
| 1901 | 853,883 | +1.7% |
| 1911 | 877,383 | +2.8% |
| 1921 | 880,671 | +0.4% |
| 1931 | 905,278 | +2.8% |
| 1936 | 915,628 | +1.1% |
| 1946 | 846,131 | −7.6% |
| 1954 | 941,684 | +11.3% |
| 1962 | 1,035,844 | — |
| 1968 | 1,113,977 | — |
| 1975 | 1,172,743 | — |
| 1982 | 1,193,039 | — |
| 1990 | 1,223,429 | — |
| 1999 | 1,239,138 | — |
| 2006 | 1,243,830 | — |
| 2011 | 1,251,282 | — |
| 2016 | 1,255,755 | — |
Transporti
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në 1843 hekurudha nga Parisi arriti në rajon. Departamenti është i lidhur me departamentin ngjitur Eure nëpërmjet kalimeve të urës Tancarville dhe Pont de Normandie të Senës .
Turizmi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Notre-Dame në Rouen
Element i Murit Atlantik afër Fécamp
E tëra e shkatërruar gjatë Luftës së Dytë Botërore, Le Havre është ndërtuar në stilin modernist
Humnerat e Étretat
_0018.JPG)
- 1 2 Populations légales 2019: 76 Seine-Maritime, INSEE
- ↑ Jacques Olivier Boudon, Les Bonaparte : regards sur la France impériale.
- ↑ "Seine Maritime". France-For-Visitors.com. Rough Guides. Arkivuar nga origjinali më 13 tetor 2011. Marrë më 22 tetor 2011.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)