Toleranca fetare

Toleranca fetare mund të nënkuptojë "jo më shumë se sa vetëpërmbajtje dhe leje e dhënë nga ithtarët e një feje dominuese për ekzistencën e feve të tjera, edhe pse këto të fundit shihen me mosmiratim si inferiore, të gabuara ose të dëmshme". Historikisht, shumica e incidenteve dhe shkrimeve që kanë të bëjnë me tolerancën përfshijnë statusin e pakicës dhe pikëpamjet kundërshtuese në lidhje me një fe shtetërore dominuese. Megjithatë, feja është gjithashtu sociologjike, dhe praktika e tolerancës ka pasur gjithmonë një aspekt politik gjithashtu.

Vështrim

Një përmbledhje e historisë së tolerancës dhe kulturave të ndryshme në të cilat është praktikuar toleranca, dhe mënyrat në të cilat një koncept i tillë paradoksal është zhvilluar në një koncept udhëzues, ndriçon përdorimin e tij bashkëkohor si politik, social, fetar dhe etnik, duke aplikuar për LGBT, individët dhe pakicat e tjera, dhe koncepte të tjera të ndërlidhura si të drejtat e njeriut.

Historiania Alexandra Walsham vëren se kuptimi modern i fjalës tolerim mund të jetë shumë i ndryshëm nga kuptimi i saj historik. Toleranca në gjuhën moderne është analizuar si një komponent i një pikëpamjeje liberale ose libertariane për të drejtat e njeriut. Hans Oberdiek shkruan: "Për sa kohë që askush nuk dëmtohet ose nuk shkelen të drejtat themelore të askujt, shteti duhet të mbajë duart larg, duke toleruar atë që ata që kontrollojnë shtetin e shohin të neveritshme, të mjerueshme apo edhe të poshtëruar. Kjo për një kohë të gjatë ka qenë Mbrojtja më e përhapur e tolerancës nga liberalët... Gjendet, për shembull, në shkrimet e filozofëve amerikanë John Rawls, Robert Nozick, Ronald Dworkin, Brian Barry dhe një kanadez, Will Kymlicka, ndër të tjera."

Isaiah Berlin ia atribuon Herbert Butterfield-it nocionin se "tolerimi... nënkupton njëfarë mosrespektimi. Unë i toleroj besimet tuaja absurde dhe veprimet tuaja të pamenda, megjithëse i di se janë absurde dhe të marra. Mill, mendoj, do të ishte dakord".

John Grey shprehet se "Kur tolerojmë një praktikë, një besim ose një tipar karakteri, ne lejojmë të jetë diçka që ne e gjykojmë si të padëshirueshme, të rreme ose të paktën inferiore; tolerimi ynë shpreh bindjen se, pavarësisht nga e keqja e tij, objekt tolerimi duhet lënë vetëm". Megjithatë, sipas Gray, "liberalizmi i ri - liberalizmi i Rawls-it, Dworkin-it, Ackerman-it dhe të ngjashme" duket se nënkupton se "është e gabuar që qeveria të diskriminojë në favor ose kundër çdo forme jete të animuar nga një konceptim i caktuar i së mirës".

Walzer, Karl Popper dhe John Rawls kanë diskutuar paradoksin e tolerimit të intolerancës. Walzer pyet: "A duhet ti tolerojmë intolerantët?". Ai vëren se shumica e grupeve fetare të pakicave që janë përfituese të tolerancës janë vetë intolerantë, të paktën në disa aspekte. Rawls argumenton se një sekt intolerant duhet të tolerohet në një shoqëri tolerante, përveç nëse sekti kërcënon drejtpërdrejt sigurinë e anëtarëve të tjerë të shoqërisë. Ai e lidh këtë parim me stabilitetin e një shoqërie tolerante, në të cilën anëtarët e një sekti intolerant në një shoqëri tolerante, me kalimin e kohës, do të fitojnë tolerancën e shoqërisë më të gjerë.

Shih edhe

• Shteti laik
• Liria e fesë
• Pluralizmi fetar
• Përndjekja fetare
• Diskriminimi fetar
• Islami dhe fetë e tjera
• Ndarja e fesë nga shteti
• Bashkëjetesa fetare në Shqipëri

Literatura

• Barzilai, Gad (2007). Law and Religion (në anglisht). Ashgate. ISBN 978-0754624943.
• Beneke, Chris (2006). Beyond Toleration: The Religious Origins of American Pluralism (në anglisht). Oxford University Press. ISBN 978-019530555-5.
• Coffey, John (2000). Persecution and Toleration in Protestant England, 1558–1689 (në anglisht). Longman Publishing Group. ISBN 978-058230465-9.
• Collins, Jeffrey R. (2009). "Redeeming the enlightenment: New histories of religious toleration – Historiography 1789 to 2009". Journal of Modern History (në anglisht). 81 (3): 607–636.
• Curry, Thomas J. (1989). Church and State in America to the Passage of the First Amendment (në anglisht) (bot. rishtypje). Oxford University Press. ISBN 978-019505181-0.
• Grell, Ole Peter; Roy Porter, red. (2000). Toleration in Enlightenment Europe (në anglisht). Kembrixh: Cambridge University Press. ISBN 978-052165196-7.
• Hamilton, Marci A. (2005). God vs. the Gavel: Religion and the Rule of Law (në anglisht). Edward R. Becker (parathënia). Cambridge University Press. ISBN 978-052185304-0.
• Hanson, Charles P. (1998). Necessary Virtue: The Pragmatic Origins of Religious Liberty in New England (në anglisht). University Press of Virginia. ISBN 978-081391794-8.
• Jordan, W. K. (1932–1940). The Development of Religious Toleration in England (në anglisht). Vëll. 1. Kembrixh, MA: Cambridge University Press.{{cite book}}: Mirëmbajtja CS1: Formati i datës (lidhja)
• W. K. Jordan (1932–1940). The Development of Religious Toleration in England (në anglisht). Vëll. 2. Kembrixh MA: Cambridge University Press.
• W. K. Jordan (1932–1940). The development of Religious Toleration in England (në anglisht). Vëll. 3. Kembrixh MA: Cambridge University Press.
• W. K. Jordan (1932–1940). The Development of Religious Toleration in England (në anglisht). Vëll. 4. Kembrixh MA: Cambridge University Press.{{cite book}}: Mirëmbajtja CS1: Formati i datës (lidhja)
• Kaplan, Benjamin J. (2007). Divided by Faith: Religious Conflict and the Practice of Toleration in Early Modern Europe (në anglisht). Belknap Press. ISBN 978-067402430-4.
• Laursen, John Christian; Cary Nederman, red. (1997). Beyond the Persecuting Society: Religious Toleration Before the Enlightenment (në anglisht). University of Pennsylvania Press. ISBN 978-081223331-5.
• LeCler, Joseph. Toleration and the Reformation, 1960, përkthyesi T. L. Westow. 2 vols. Londër.
• Murphy, Andrew R. (2001). Conscience and Community: Revisiting Toleration and Religious Dissent in Early Modern England and America (në anglisht). Pennsylvania State University Press. ISBN 978-027102105-8.
• Oberdiek, Hans (2001). Tolerance: Between Forbearance and Acceptance (në anglisht). Rowman and Littlefield. ISBN 978-084768785-5.
• Tausch, Arno (21 nëntor 2017), Are Practicing Catholics More Tolerant of Other Religions than the Rest of the World? Comparative Analyses Based on World Values Survey Data (në anglisht), doi:10.2139/ssrn.3075315, SSRN 3075315
• Tønder, Lars (2013). Tolerance: A Sensorial Orientation to Politics (në anglisht). Oxford University Press. ISBN 978-019931580-2.
• Walsham, Alexandra (2006). Charitable Hatred: Tolerance and Intolerance in England, 1500–1700 (në anglisht). Manchester University Press. ISBN 978-071905239-2.
• Walsham, Alexandra (2017). "Toleration, Pluralism, and Coexistence: The Ambivalent Legacies of the Reformation". Archiv für Reformationsgeschichte – Archive for Reformation History (në anglisht). 108 (1): 181–90.
• Zagorin, Perez (2003). How the Idea of Religious Toleration Came to the West (në anglisht). Princeton University Press. ISBN 978-069112142-0.