Vdekja më vjen prej syve të tillë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Vdekja më vjen prej syve të tillë.jpg

Vdekja më vjen prej syve të tillë roman. Autori: Rexhep Qosja.


Autori rrëfen jetën e banorëve të Vajazanit, në veçanti për Xhezairin Gjikën, rrëfimi mbi të është realizuar prej tre kënde të ndryshme këndvështrimi.

Xhezairi duke veçuar disa nga çastet kyçe të jetës së vet, hedh dritë të fuqishme mbi esencën e raporteve ndërnjerëzore dhe ambientit.

Rrëfimi bëhet në dy linja: Në përjetimet e drejtpërdrejta të tij dhe nga frymëzimi që merr nga soditjet që I bën ambientit dhe njerëzve.

Rexhep Qosja përshkruan me mjeshtëri anët negative të njeriut dhe është i shqetësuar për këtë çështje.

Kritika letrare e kohës për Rexhep Qosjen dhe vepren e tij[redakto | përpunoni burim]

Ag Apolloni Rexhep Qosja (1936) si studiues i letërsisë, që i njeh të gjitha metodat letrare që janë aplikuar në letërsinë shqipe dhe, i cili, sipas Sabri Hamitit, ka meritën për përmbysjen e metodës së realizmit socialist në letërsinë shqipe,[1]

  1. ) ndërsa, sipas Ibrahim Rugovës, ai "shpesh ka zgjidhur probleme vitale në letërsi",
  2. ) - aplikon metodën integrale në studimet dhe në romanet e tij, të cilat, në raport me prozën shqipe, duhen parë si një paradigmë, që nuk i ngjajnë askujt.[2]

Për praktikën e parë postmoderne në letërsinë shqipe flet edhe një shkrim i Ali Aliut, i cili qysh në vitin 1974 e vlerësonte prozën e Rexhep Qosjes si "një fenomen të ri dhe në vete", duke shtuar se ajo bën "trajtimin më të thellë dhe më kompleks deri më sot në prozën tonë".[3]

  1. ) Sipas këtij kritiku, Rexhep Qosja me romanin e tij të parë ishte bërë i pari i letërsisë shqipe. Aliu e kishte hetuar edhe poetikën e kombinimit,
  2. ) por pa mundur ta tipologjizojë.

"Vdekja më vjen prej syve të tillë", duke qenë një model i ri i shkrimit letrar shqip, është mirëpritur edhe nga komuniteti artistik frëng. “Ky libër na ra nga qielli si një meteor. Një objekt letrar jo i zakonshëm”,[4]

  1. ) shkruan gazeta "Le Monde", kurse në "Le Journal de Seine et Loire" thuhet se Rexhep Qosja është një shkrimtar i jashtëzakonshëm, kurse romani i tij – një kryevepër.[5]
  2. )Ndërsa Ismail Kadare shkruan: “Rexhep Qosja është shkrimtari më i madh ndër shqiptarët që jetojnë jashtë kufijve të vendit, të cilët përbëjnë më shumë se gjysmën e kombit shqiptar”,[6]
  3. ) ndërsa "Vdekja më vjen prej syve të tillë" është një vepër "me inspirim kafkian";
  4. ) një "roman që prish qetësinë";
  5. ) një vepër që "profetizon apokalipsin"; 10) dhe "një nga veprat më të mëdha të letërsisë shqiptare".[7]11)(Nga libri "Parabola postmoderne", 2010) [8]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ ^ ) Sabri Hamiti, "Studime letrare", ASHAK, Prishtinë, 2003, f. 7.
  2. ^ ^2) Ibrahim Rugova, "Interpretime metodologjike e teknike të kritikës letrare", në “Jeta e Re”, 1974, nr. 6, f. 1102.
  3. ^ ^#) Ali Aliu, "Rrjedha dhe gjenerata në prozën tonë", në “Jeta e Re”, 1974, nr.6, f. 1904.
  4. ^ ^
    1. ) Idem, f. 1904.
  5. ^ ^5) Nicole Zand, "Le malheur d’être Kosovar", në “Le Monde”, Parisit, 11. II. 1994.
  6. ^ ^6) Shih artikullin: R. Qosja, "La mort me vient de ces yeu-là", në Le journal de Saone & Loire, Paris, 13. II. 1994.
  7. ^ ^7) Ismail Kadare në parathënien frëngjisht të romanit "Vdekja më vjen prej syve të tillë". Shih: Rexhep Qosja, "La mort me vient de ces yeu-là". Traduit de l’albanais par Christian Gut. Preface d’Ismail Kadaré. Gallimard, 1994, f. 7.
  8. ^ ^
    1. ) Idem, f. 10. 9) Idem, f. 8.
    2. ) Idem, f. 21. 11) Ismail Kadare, interviste në "Republika", 10, III, 1993

Lidhje tjera[redakto | përpunoni burim]