Dhelpra e Blanfordit

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Dhelpra e Blanfordit[1]
Blandford's fox 1.jpg
Statusi i ruajtjes
Klasifikimi shkencor Edit this classification
Mbretëria:
Filumi:
Klasa:
Rendi:
Familja:
Gjinia:
Lloji:
V. cana
Emri binomial
Vulpes cana
(Blanford, 1877)
Vulpes cana (distribution).svg
Gama e dhelprës së Blandfordit
Sinonimet
  • Vulpes nigricans Shitkow, 1907[3]

Dhelpra e Blanfordit ( Vulpes cana ) është një dhelpër e vogël vendase në Lindjen e Mesme dhe Azinë Qendrore .

Emërtimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Dhelpra e Blanfordit është emëruar pas natyralistit anglez William Thomas Blanford , i cili e përshkroi atë në 1877. Ai njihet gjithashtu si dhelpra afgane, dhelpra mbretërore, dhelpra e qenit, dhelpra e hoarit, dhelpra e stepës, dhelpra e zezë, dhelpra mbret ( persisht : شاه‌روباه , të romanizuar :  shāhrūbāh ), dhelpra shkëmbore ose dhelpra Baluchistan .[4]

Emri specifik, cana , është latinisht për "hoary" (kështu që emri shkencor nënkupton "dhelpra hoary", që korrespondon me një nga emrat vernacular të specieve). [5]

Gama dhe habitati[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Dhelpra e Blanfordit banon në rajone gjysëm të thata, stepa dhe male të Afganistanit , Egjiptit ( Sinai ), Turkestanit [6],  verilindje të Iranit , Pakistanit Jugperëndimor , Bregut Perëndimor dhe Izraelit .[7] Mund të jetojë gjithashtu në të gjithë Arabinë (veçanërisht Oman , Jemen dhe Jordani ), pasi njëri u rapotua në rajonin Dhofari të Omanit në vitin 1984. Sondazhet e fundit  të kamerave-kurth kanë konfirmuar praninë e specieve në disa vende në malet e Jugut Sinai, Egjipt,[8] themalet e Ras Al Khaimah [9] dhe Jebel Hafeet[10][11]Emiratet e Bashkuara Arabe , dhe në Arabinë Saudite .[12]

Dhelpra e Blanford posedon flokë dhe kthetra të mprehta, të lakuara, të mprehta, të përshkruara nga disa autorë si gjysmërrethe..[13][14]

Kjo dhelpër ka një aftësi për të ngjitur shkëmbinjtë dhe të bëjë hedhje të përshkruara si "mahnitëse", duke u hedhur në kreshtat 3 m (9,8 ft) mbi ta me lehtësi, dhe si pjesë e lëvizjeve të tyre të rregullta dhe ngjitjes në shkëmbinjtë vertikalë, të thërrmueshëm nga një seri hedhjesh lart seksione vertikale.[15] Dhelprat përdorin kthetrat e tyre të mprehta, të lakuara dhe shigjetat e zhveshura për tërheqje në parvaz të ngushtë dhe bishtat e tyre të gjatë, me shkurre, si një kundërpeshë.[15]

Paraqitja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gëzofi

Si të gjithë dhelprat e shkretëtirave, dhelpra e Blanfordit ka veshë të mëdhenj, gjë që i mundëson asaj të shpërndajë nxehtësinë.  Sidoqoftë, ndryshe nga dhelprat e tjera të shkretëtirës, ​​ajo nuk ka putra të mbuluara me flokë,[16]  cilat përndryshe mbronin putrat e saj nga rëra e nxehtë. Bishti i saj është pothuajse i barabartë me gjatësinë me trupin e tij. Palltoja e saj është e lehta, me nënshartesa të bardha dhe një majë e zezë në bisht. Ndër të gjitha kanidët ekzistuese, vetëm dhelpra fenek është më e vogël se ajo e Blanfordit.[17]

  •       Lartësia e shpatullave: 30 cm (12 in)
  •       Gjatësia e kokës dhe e trupit: 43 cm (17 in)
  •       Gjatësia e bishtit: 30 cm (12 in)
  •       Pesha: 0,9–1,5 kg (2-3 lb)

Sjellja dhe ekologjia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Dieta[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjithëpërfshirës, ​​dhe më shumë frigivor se dhelprat e tjera. Preferon rrush pa fara, pjepër të pjekur dhe presh ruse. Përveç kësaj, ai ushqehet me insekte . Dhelpra në vresht e përmendur në Bibël në Kantiku i Kantikëve 2:15 , të përshkruara si "dhelpra e vogël që ruan vreshtat" janë shumë të ngjarë të jetë dhelpra frugivore e Blanfordit.

Riprodhimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  •       Koha e çiftëzimit: Janar-Shkurt.
  •       Periudha e shtatzanis: 50–55 ditë.
  •       Madhësia e copëzave: 4–4 komplete.
  •       Laktacioni: 6-8 ditë ditë.
  •       Mosha në pjekurinë seksuale: 8–12 muaj.
  •       Jetëgjatësia: Në përgjithësi 4-5 vjet, por raportohet të jetojë deri në 10 vjet.

Qëndrueshmëria[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ndërsa IUCN e ka vlersuar dhelprën e Blanfordit në "më pak shqetësim" pasi më shumë është mësuar në lidhje me gjerësinë e shpërndarjes së saj në të gjithë Lindjen e Mesme, dihet shumë pak rreth kësaj specie dhe dobësitë e saj ndaj sëmundjeve të qenve shtëpiakë që kanë prekur aq shumë kanid të tjerët . Aktualisht, ka pak konkurrencë me njerëzit për habitat, dhe dhelpra është një specie e mbrojtur në Izrael dhe mbrohet nga gjuetia në Oman dhe Jemen. Disa gjueti për gëzof ndodhin në Afganistan, dhe nganjëherë ata mund të marrin helmin të destinuar për hienën dhe specie të tjera.[2]

Referenca[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Wozencraft, W.C. (2005). "Order Carnivora". përmbledhur nga Wilson, D.E.; Reeder, D.M (red.). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (bot. 3rd)). Johns Hopkins University Press. ff. 532–628. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ a b Hoffmann, M. & Sillero-Zubiri, C. (2015). "Vulpes cana": e.T23050A48075169. Burimi përdor parametër të vjetëruar |last-author-amp= (Ndihmë!); Burimi journal ka nevojë për |journal= (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ Don E. Wilson; DeeAnn M. Reeder (16 nëntor 2005). Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference. 1. Smithsonian. f. 583. ISBN 978-1-56098-217-3. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ "Blanford's fox". Breeding Centre for Endangered Arabian Wildlife. 29 gusht 2007. Arkivuar nga origjinali origjinali më 4 mars 2009. Marrë më 31 gusht 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ "canus - Wiktionary". Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ "Blanford's fox Distribution". Breeding Centre for Endangered Arabian Wildlife. 13 maj 2004. Arkivuar nga origjinali origjinali më 16 shtator 2008. Marrë më 31 gusht 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ "GBIF sighting records". Arkivuar nga origjinali origjinali më 5 nëntor 2015. Marrë më 23 maj 2020. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ^ El-Alqamy, H.; Wacher, T. J.; Hamada, A.; Rashad, S. (2003), Camera Traps; A Non-invasive Sampling Technique to Redefine the Large Mammals Fauna of South Sinai, Cat Specialist Group – IUCN Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) Full Book-2003
  9. ^ Llewellyn-Smith, R.E. (2000), A short note on Blanford's fox Vulpes cana in the mountains of Ras Al Khaimah, Tribulus Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) 10.1:23–24
  10. ^ "Rare creature caught on camera in UAE after 17 years". Khaleej Times. 30 mars 2019. Marrë më 2019-03-31. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ^ Duncan, Gillian (27 mars 2019). "Rare fox spotted in Al Ain for first time in almost 20 years". The National. Marrë më 2019-03-31. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  12. ^ Cunningham & Wronski (2009). "Blanford's fox confirmed in the At-Tubaiq Protected Area (norther Saudi Arabia) and the Ibex Reserve (central Saudi Arabia)" (PDF). Canid News. IUCN/SSC Specialist Group (12.4). ISSN 1478-2677. Burimi përdor parametër të vjetëruar |last-author-amp= (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ^ Sillero-Zubiri, Claudio; Hoffman, Michael; and MacDonald David W. Canids: Foxes, Wolves, Jackals, and Dogs: Status Survey and Conservation Action Plan. Gland, Switzerland and Cambridge, UK: IUCN; 2004. p206
  14. ^ Geffen, E., Hefner, R., Macdonald, D.W. and Ucko, M. 1992d. Morphological adaptations and seasonal weight changes in the Blanford’s fox, Vulpes cana. Journal of Arid Environments 23:287–292.
  15. ^ a b IUCN/SSC Canid Specialist Group. Canids: Foxes, Wolves, Jackals, and Dogs – 2004 Status Survey and Conservation Action Plan Arkivuar 30 tetor 2011 tek Wayback Machine. Cambridge: IUCN/SSC Canid Specialist Group, 2004. p. 197.
  16. ^ David W. Macdonald; Claudio Sillero-Zubiri (24 qershor 2004). The Biology and Conservation of Wild Canids. OUP Oxford. ISBN 978-0-19-152335-9. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  17. ^ Burnie, D.; Wilson, D. E., red. (2005), Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife, DK Adult, ISBN 0-7894-7764-5 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)