Eskishehri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Eskishehir
Eskişehircollage.png
Lua error te Moduli:Location_map/multi te rreshti 75: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Turkey" does not exist.
Koordinatat: 39°47′N 30°31′E / 39.783°N 30.517°E / 39.783; 30.517
ShtetiFlag of Turkey.svg Turqia
RajoniAnadolli Qendror
ProvincaEskishehir
Qeveria
 • KryetariYılmaz Büyükerşen (CHP)
Sipërfaqja
 • Komunë metropolitane2.678,00 km2 (100,000 sq mi)
Lartësia mbidetare
788 m (Bad rounding here2,600 ft)
Popullsia
 (2019)[1]
 • Komunë metropolitane887.475
 • Dendësia236/km2 (600/sq mi)
 • Metro
783.611
Zona kohoreUTC+3 (TRT)
Kodi postar
26 xxx
Prefiksi(+90) 222
Registration plate26
Faqja zyrtarehttp://www.eskisehir-bld.gov.tr/

Eskishehir (nga eski "i vjetër" dhe şehir "qytet") është një qytet në Turqinë veriperëndimore dhe kryeqyteti i Provincës Eskishehir. Në epokën bizantine emri i tij ishte Dorylaeum.[2] Popullsia urbane e qytetit është 717,135 me një popullsi metropolitane prej 826,135.[1] Qyteti ndodhet në brigjet e lumit Porsuk, 792 m mbi nivelin e detit, ku ka pamje nga lugina pjellore Frigjiane. Në kodrat e afërta mund të gjeni burime të nxehta. I njohur si një qytet universitar, si Universiteti Eskişehir Osmangazi ashtu edhe Universiteti Anadollu (i cili ka një nga regjistrimet më të mëdha të studentëve në botë) janë të vendosura në Eskishehir. Provinca mbulon një sipërfaqe prej 2678 km2.[3]

Profesori i njohur Eqrem Çabej ka lindur këtu.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Një nga urat e shumta të Eskishehirit përtej lumit Porsuk.

Emri Eskişehir fjalë për fjalë do të thotë "qytet i vjetër" në turqisht. Qyteti u themelua nga Frigjianët në të paktën 1000 p.e.r., megjithëse është vlerësuar të jetë më i vjetër se 4000 vjet. Qyteti aktual ndodhet rreth një milje nga qyteti i lashtë Frigjian i Dorylaeum. Shumë artefakte dhe skulptura frigjiane mund të gjenden ende në muzeun arkeologjik të qytetit. Ekziston edhe një muze i gurit meerschaum, prodhimi i të cilit mbetet ende i dukshëm, i përdorur për prodhimin e tubave meerschaum me cilësi të lartë. Në shekullin e katërt e.r. qyteti u zhvendos rreth dhjetë km në verilindje, nga Karacahisar në Şehirhöyük.

Shumë gjeografë të lashtë e përshkruan qytetin si një nga më të bukurit në Anadoll.

Ashtu si me shumë qytete në Anadoll, Krishterimi erdhi pasi Kostandini i Madh legalizoi fenë në Perandorinë Romake. Duke filluar nga shekulli i 4-të, ekzistojnë të dhëna për peshkopët që mbanin poste në Eskishehir. Qyteti njihej si Dorylaeum (Δορύλαιον) në greqisht në atë periudhë. Një nga këta peshkopë, Eusebius, ishte shumë i përfshirë në formësimin e dogmës në zhvillim të kishës.

Quhej Sultanönü gjatë periudhës së Selxhukut. Në vitin 1097 ishte vendi i një beteje në të cilën Kryqëzata e Parë mundi Kilixh Arslan I; qyteti më vonë ra në duart e turqve në 1176, ose në shekullin e 13-të.

Arsimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Monumenti Ulus në qytet që përfaqëson Mustafa Kemal Atatürk

Ka tre universitete në Eskishehir. Këto janë Universiteti Anadollu, Universiteti Eskişehir Osmangazi dhe Universiteti Teknik i Eskishehirit. Përveç ofertës së tij të studimit në kampus, Universiteti Anadollu filloi kurset e hapura universitare përmes transmetimit televiziv tashmë në vitet 1980, duke lejuar akses për mijëra studentë të cilët përndryshe nuk do të kishin qenë në gjendje të përfitonin nga arsimi terciar. Kryetari aktual Metropolitan i Eskishehirit, Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen, ka qenë më parë rektor i Universitetit Anadolu.

Klima[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Eskishehir ka një klimë të ftohtë gjysmë të thatë (BSk) sipas klasifikimit të klimës Köppen, dhe një klimë kontinentale të butë (Dc) sipas klasifikimit të klimës Trewartha. Qyteti ka dimër të ftohtë, me dëborë dhe verë të ngrohtë dhe të thatë. Reshjet bien kryesisht gjatë pranverës dhe vjeshtës. Për shkak të lartësisë së madhe të Eskishehirit dhe verës së tij të thatë, temperaturat e natës në muajt e verës janë të freskëta. Nivelet e reshjeve janë të ulëta, por reshjet mund të vërehen gjatë gjithë vitit.

Binjakëzimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Eskishehir binjakëzohet me:[4]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Falling Rain Genomics, Inc. "Geographical information on Eskişehir, Turkey" (në anglisht). Marrë më 2008-04-03.
  • Municipality of Eskişehir, Turkey. "General information on Eskişehir" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 17 maj 2008. Marrë më 2008-04-03.

Shënimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b "Turkey: Major cities and provinces" (në anglisht). citypopulation.de. Marrë më 2015-02-08.
  2. ^ E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913-1936 (në anglisht). BRILL. 1987. ISBN 978-90-04-08265-6.
  3. ^ Statoids. "Statistical information on districts and town centers in Turkey" (në anglisht). Marrë më 2008-04-12.
  4. ^ "Kardeş Şehirler". eskisehir.bel.tr (në turqisht). Eskişehir. Marrë më 2020-01-18.