Eutropi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Eutropi (363–387) ishte një zyrtar dhe historian romak. Libri i tij, Breviarium Historiae Romanae, përmbledh ngjarjet që nga themelimi i Romës në shekullin VIII para Krishtit deri në jetën e autorit. I vlerësuar nga brezat e mëvonshëm për paraqitjen e tij të qartë dhe stilin e të shkruarit, [1] Breviarium mund të përdoret si një shtesë e teksteve historike romake më gjithëpërfshirëse që kanë mbijetuar në gjendje fragmentare.

Në veprën e Eutropit gjejmë të dhëna të rëndësishme edhe mbi historinë e Ilirikut në periudhën që nga fundi i shek. III e deri në gjysmën e parë të shek. IV. Të dhënat e tij mbështeten në një histori perandorake të zhdukur ose në një kronikë të kohës së Konstantinit. Disa nga ngjarjet e përshkruara i ka jetuar edhe vetë autori.

Jeta[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Prejardhja e saktë dhe vendlindja e Eutropit është e diskutueshme. Disa studiues pretendojnë se ai ka lindur në Burdigala (Bordo) dhe ishte një doktor i mjekësisë. [2] Të tjerë, megjithatë, më së shumti Harold W. Bird, i kanë hedhur poshtë këto pretendime si shumë të pamundura. Eutropi është përmendur si 'italian' në burime të tjera dhe supozohet se ka pasur prona në Azi . Përveç kësaj, emri i tij ishte grek, duke e bërë të pamundur që ai të vinte nga Galia. Konfuzioni për këtë ka lindur për faktin se Eutropi ishte një emër popullor në antikitetin e vonë. [3] Megjithatë, ai ishte pothuajse me siguri një pagan dhe mbeti i tillë nën pasardhësit e krishterë të perandorit Julian. [4]

Ai shërbeu si sekretar perandorak (Latin: magister memoriae) në Kostandinopojë. [5] Ai shoqëroi Julian Apostatin (r. 361-363) në ekspeditën e tij kundër Parthëve në vitin 363. [6] [7] Ai i mbijetoi të paktën si vonë si mbretërimit të perandorit Valens (364-378), të cilit ia kushtoi Përmbledhje e tij e historisë romake. [8] Eutropi mund të ketë qenë i njëjti Eutropi që ishte prokonsull, ose Guvernator i Azisë nga viti 371 deri në 372. [7] Ai mund të ketë qenë gjithashtu prefekt pretorian i provincave ilire nga viti 380 deri në vitin 381, [7] si dhe mund të ketë qenë konsull në vitin 387. [7]

Vepra[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Përmbledhja e tij e historisë romake (Latin: Breviarium Historiae Romanae) është një përmbledhje me dhjetë kapituj e historisë romake që nga themelimi i saj deri në mbretërimin e shkurtër të Jovianit. [9] Ai u përpilua me kujdes të konsiderueshëm nga autoritetet më të aksesueshme; ishte shkruar me një stil të qartë dhe të thjeshtë; dhe subjektet e tij i trajton me paanshmëri të përgjithshme. [10] [11] Mesazhi i librit ishte i thjeshtë, se romakët i kapërcejnë gjithmonë problemet e tyre. Kjo temë u bë veçanërisht e rëndësishme pas Betejës së Adrianopolit. [7] Eutropi theksoi rëndësinë e Senatit në punën e tij. [7] Kjo është ndoshta këshilla e fshehtë për Valensin. [7] Për periudhën republikane, Eutropi varej nga një mishërim i Livit . Për Perandorinë, ai duket se ka përdorur Suetonin dhe Enmannsche Kaisergeschichte tani të humbur. Në fund, ndoshta ai përdori përvojat e tij personale. [12] Fakti që vepra përfundon me mbretërimin e Jovianit nënkupton se ajo është shkruar gjatë mbretërimit ose të Valentinianit I ose të Valensit. [7] Nëse kjo do të ishte e vërtetë, atëherë vepra do të shkruhej midis viteve 364 dhe 378. [7]

Trashëgimia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Vlera e Përmbledhjes së tij është e vogël, por ndonjëherë plotëson një boshllëk të lënë nga të dhënat më autoritare. Është veçanërisht e dobishme për historianët për rrëfimin e saj për Luftën e Parë Punike, pasi asnjë kopje e librave origjinalë të Livit për atë periudhë nuk ka mbijetuar.

Virtytet e tij stilistike dhe metodologjike bënë që ai të përdorej shumë nga kronikët e mëvonshëm romakë. [13] Në veçanti, ai mori botime të zgjeruara nga Paul Diaconi dhe Landolf Sagax që përsëritën tekstin origjinal dhe më pas e vazhduan atë në mbretërimin e Justinianit të Madh dhe Leo Armenit. [14] Është përkthyer në greqisht nga Paeanius rreth vitit 380 [15] dhe nga Capito Lycius në shekullin VI. Përkthimi i fundit ka mbijetuar pothuajse në tërësi.

Edhe pse stili i Eutropit përmban disa veçori, stili i thjeshtë i veprës e bëri atë një libër të preferuar shkollor fillor latin për një kohë të gjatë. [16] Një botim shkencor u përpilua nga H. Droysen në vitin 1879, që përmbante botimin grek të Capito Lycius dhe botimet e zgjeruara latine të Paul dhe Landolf. [17] Ka pasur shumë botime dhe përkthime në anglisht, duke përfshirë Bird's. [18]

Shih edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Literatura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  •  Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Eutropius". Encyclopædia Britannica. 9 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 958 .
  • Bird, Harold W., red. (1993), Eutropius: Breviarium, Liverpool: Liverpool University Press, ISBN 978-0853232087 {{citation}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • Den Boer, Willem (1972), Some Minor Roman Historians, Leiden: Brill, fq. 114 & seq., ISBN 90-04-03545-1 {{citation}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Lieu, Samuel N. C. (1998), "Eutropius", Encyclopaedia Iranica, vëll. IX, Fasc. 1, fq. 77 {{citation}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Lieu 1998
  2. ^ Lieu 1998
  3. ^ Eutropius, active 4th century. (1993). The breviarium ab urbe condita of Eutropius : the right honourable secretary of state for general petitions : dedicated to Lord Valens, Gothicus Maximus & perpetual emperor. Bird, H. W. Liverpool: Liverpool University Press. ISBN 0-85323-208-3. OCLC 28250017. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ Lieu 1998
  5. ^ Chisholm 1911
  6. ^ Lieu 1998
  7. ^ a b c d e f g h i "Eutropius - Livius". www.livius.org. Marrë më 2020-09-06. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ^ Chisholm 1911
  9. ^ "Eutropius - Livius". www.livius.org. Marrë më 2020-09-06. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)"Eutropius - Livius". www.livius.org. Retrieved 2020-09-06.
  10. ^ Chisholm 1911
  11. ^ Lieu 1998
  12. ^ Bird 1993
  13. ^ Lieu 1998
  14. ^ Chisholm 1911
  15. ^ Lieu 1998
  16. ^ Chisholm 1911
  17. ^ Chisholm 1911
  18. ^ Bird 1993

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]