Rrethimi i Shkodrës (1474)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Rrethimi i Shkodrës
Data Pranverë 1474 — 8 gusht 1474
Vendi Shkodër, Arbëria Venedikase
42°02′47″V 19°29′37″L / 42.0465°V 19.4935°L / 42.0465; 19.4935Koordinatat: 42°02′47″V 19°29′37″L / 42.0465°V 19.4935°L / 42.0465; 19.4935
Rezultati Fitore e Venedikut dhe Zetas
Pjesëmarrsit në konflikt
Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Perandoria Osmane Flag of the Republic of Venice.svg Republika e Venedikut
Forca të rezistencës arbërore

Coat of arms of the house of Crnojevic.svg Principata e Zetas

Komandantët dhe udhëheqësit
Hadım Suleiman Pasha Antonio Loredan
Pietro Mocenigo
Triadan Gritti
Leonardo Boldu

Ivan Crnojević

Fuqia (kapaciteti)
20.000 25.000
Viktimat dhe humbjet
7,000 ushtarë osman të vrarë[1] numër i panjohur ushtarësh dhe 3,000 civilë nga Shkodra (primary source)

Rrethimi i Shkodrës i vitit 1474 ishte një sulm osman kundër Shkodrës së kontrolluar nga VenedikuArbërinë Venedikase gjatë Luftës së Parë Osmano-Venedikase (1463–79).

Rrethimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Forca të forta osmane rrethuan Shkodrën në pranverën e vitit 1474.[2] Mehmedi kishte dërguar guvernatorin e Rumelisë, Hadım Suleiman Pasha, me rreth 8,000 burra, por ata u zmbrapsën nga komandanti Antonio Loredan dhe i frikësoheshin përforcimeve veneciane.[3][4] Sipas disa burimeve, kur garnizoni i Shkodrës u ankua për mungesë ushqimi dhe uji, Loredan u tha atyre "Nëse jeni të uritur, ja ku është mishi im; nëse jeni të etur, unë ju jap gjakun tim".[5]

Senati Venedikas urdhëroi të gjitha galerat e disponueshme të transportonin harkëtarët për në Shkodër përmes lumit Buna. Të gjithë guvernatorët venecian u urdhëruan gjithashtu të ndihmonin qytetin e rrethuar. Sipas raporteve venedikase në korrik Shkodra u rrethua nga 50,000 ushtarë osmanë të cilët u mbështetën nga artileria e rëndë.  

Në fillim të vitit 1474 i gjithë rajoni rreth Shkodrës, përfshirë Balecin e braktisur, u vu nën sundimin otoman. Sipas disa burimeve sulltani kishte synime të rindërtonte Podgoricën dhe Balecin në vitin 1474 dhe t'i popullonte ato me 5,000 familje turke në mënyrë që të krijonte një pengesë shtesë për bashkëpunimin e Zetës së Crnojević-ve dhe Shkodrës venedikase të rrethuar.[6][7]

Gjatë fushatës së tyre të vitit 1474, Osmanët dëmtuan Alessio (Lezha) dhe shkatërruan kështjellën e Danjës.[8]

Triadan Gritti u emërua si kapiten i përgjithshëm venedikas në vend të Pietro Mocenigo. Gritti drejtoi flotën veneciane të gjashtë galerave që lundruan në fillim të majit 1474 për të mbrojtur bregdetin e Arbërisë venedikase dhe veçanërisht gojët e lumit Buna.[9] Kur flota venedikase hyri në Bunë, forcat osmane u përpoqën ta bllokojnë atë duke bllokuar gojën e Bunës me trungje pemësh të prera, ashtu si veproi voivodi serb Mazarek gjatë Luftës së Dytë të Shkodrës. Gritti e ktheu flotën e tij drejt lumit dhe shkatërroi forcat osmane më 15 qershor 1474.[10] Pavarësisht të gjitha përpjekjeve të tij, Gritti nuk ishte në gjendje të dërgonte në Shkodër të gjitha mallrat që transportonte flota e tij sepse shumë nga anijet e tij ishin bllokuar në ujërat e cekët të Bunës pranë Sveti Srđ.[11]

Kur Gritti u bashkua me Mocenigon në Shkodër dhe ata të dy urdhëruan që Leonardo Boldu të gjente Ivan Crnojević-in dhe ta nxiste që të mobilizonte sa më shumë burra të tij për të ndihmuar venedikasit gjatë Rrethimit të Shkodrës. Boldu u urdhërua gjithashtu të transportonte kalorësinë dhe këmbësorin e Crnojević-it mbi Liqenin e Shkodrës.[12] Ivan Crnojević kishte një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e Shkodrës sepse siguroi lidhje me Kotorrin dhe furnizoi qytetin përmes Žabljakut ose Liqenit të Shkodrës, duke luftuar njëkohësisht kundër forcave të forta osmane.[13] Ai transportoi burra dhe dru nga Kotori mbi kodra në Žabljak, ku ai ndërtoi fusta (lloj anije), të cilat i befasuan osmanët në liqenin e Shkodrës.[14] Gjatë gjithë verës Ivan Crnojević mori pjesë në aksione ushtarake. Ai kontrolloi liqenin e Skadarit me tre fusta dhe 15 anije më të vogla, gjë që ishte shumë e rëndësishme sepse flota venedikase (e përbërë nga 34 anije më të mëdha dhe rreth 100 më të vogla) nuk ishte në gjendje të lundronte më tej se Sveti Srđ.[15] Boldu arriti të arrinte në qytetin e rrethuar nga Žabljaku falë anijeve të Ivan Crnojević.[16] Ekuipazhi i anijeve veneciane së bashku me stratiotë nga Greqia iu bashkuan mbrojtësve në qytetin e rrethuar dhe, sipas disa raporteve venedikase, numri i tyre i përgjithshëm arriti në 25,000.[17]

Pas zbulimit të tradhtisë së kryer nga Andreas Humoj, anëtar i familjes Humoj, gjatë rrethimit të Shkodrës Gritti e dënoi me vdekje dhe u ekzekutua nga një burrë nga Tuzi.[18]

Midis 7,000 dhe 20,000 ushtarë osmanë raportohet të jenë vrarë, dhe afërsisht 3,000 civilë nga Shkodra vdiqën nga etja dhe uria.[1] Në rrethim, muret e jashtme u dëmtuan ndjeshëm. Qytetarët rindërtuan muret në pritje të një sulmi më të fortë osman më vonë. Otomanët u kthyen në 1478 për të pushtuar Shkodrën.

Referencat[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b Merula, George. “The War of Shkodra” (1474). An English translation by Robert Elsie at www.albanianhistory.net/texts15/AH1474.html Arkivuar 5 tetor 2013 tek Wayback Machine
  2. ^ Srejović 1981
  3. ^ Srejović 1981
  4. ^ Jaques, Tony. Dictionary of Battles and Sieges. Westport, CT: Greenwood Press, 2007, p. 921
  5. ^ C. Marshall Smith (1927). The Seven Ages of Venice: A Romantic Rendering of Venetian History. Blackie & son, limited. f. 134. If you are hungry, here is my flesh; if you are thirsty, I give you my blood. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ Nemirno pomorje XV veka, 1979, почетком 1474 ... о султановој намери да обнови Подгорицу и да је насели са пет хиљада турских домаћинстава, а исто тако да подигне из рушевина стари град Балеч Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ Ćorović, Vladimir (2005). Istorija Srba (në serbisht). Zoograf. f. 357. Marrë më 21 janar 2012. ...очвидно из разлога да спрече везе између Зећана и Албанаца
  8. ^ Nemirno pomorje XV veka, 1979, Турци су предузели две одлучне офанзиве - 1474 и 1478. У првом походу порушили су Дањ, око кога су се толико отимали Дукађини, а онда га напустили. Многобројне поправке су биле потребне у Љешу. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ^ Babinger, Franz (1992), Mehmed the Conqueror and His Time, Princeton University Press, f. 334, ISBN 9780691010786 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ^ Božić 1979
  11. ^ Božić 1979
  12. ^ Imber, Colin (1990), The Ottoman Empire, 1300-1481, Istanbul: Isis Press, f. 219, ISBN 9789754280159, OCLC 22297448, When the commanders of the fleet — Triadan Gritti and his predecessor as Captain-General, Piero Moccnigo — met in Albania, they commissioned a certain Leonardo Boldu to find one of the lords of the country to the north of Lake Shkoder, John Chcrnojcvich, "a man of great following and authority," and exhort him to gather as many men as possible. They ordered Leonardo to transport these, with his own infantry and cavalry, across the lake to relieve Shkoder,... Burimi ka parametra të panjohur: |month= (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ^ Maletić, Mihailo (1976), Crna Gora [Montenegro] (në serbisht), Belgrade: Književne novine, f. 172, OCLC 5090762, У одбрани Скадра важну улогу играо је Иван Црнојевић обезбијеђујући везу с Котором и дотурање помоћи преко Жабљака и Скадарског језера. Морао је да одбија нападе великих турских одреда.
  14. ^ Srejović 1981
  15. ^ Srejović 1981
  16. ^ Dinko Franetović-Bûre (1960). Historija pomorstva i ribarstva Crne Gore do 1918 godine. s.n. f. 82. Marrë më 24 prill 2013. ...su Turci opsjedali Skadar 1474, Leonardo Boldu, Mleča- nin, je na burćima i lađama Ivana Crnojevića iz Zabljaka mogao s vojskom da dođe pod grad. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  17. ^ Srejović 1981
  18. ^ Das venezianische Albanien (1392-1479), 2001, Rätselhaft erscheint vor diesem Hintergrund das Schicksal Andreas Humojs: Er beging verrat und wurde von Generalkapitan Triadan Gritti zum tode verurteilt. Das urteil vollstreckte ein Tuzi. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)