Theodor Shkodrani

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Theodor Shkodrani (Shek.XII - XIII) Në vitin 1998 u zbulua një dokument shumë i rëndësishëm për shqipen e shkruar, një dorëshkrim shqip nga viti 1210[1] me autor Teodor Shkodranin (Theodor of Shkodra). Dokumenti (dorëshkrimi) përbëhet prej 208 faqesh, i ndarë në tri tërësi: teologjike, filozofike, dhe historike.[2] [3][4] Për shkak se dokumenti deri më tani nuk është botuar, pati edhe të atillë të cilët zbuluesin e saj e quajtën edhe "falsifikator".[5][6]

Dorëshkrimi i Teodor Shkodranit[redakto | redakto tekstin burimor]

Dorëshkrimi i Teodor Shkodranit i tëri është në pergamen, gjë e zakonshme për kohën kur ishte shkruar. I ka 208 fletë, pra 208 faqe, sepse në pergamen shkruhet vetëm në njerën anë. Numërimi i faqeve (paginimi) është vetëm recto. Dimensionet janë: 28 x 39.5 cm. Komplet vëllimi është i ruajtur shumë bukur, nuk ka dëmtime, pos që në disa vende ka filluar të fshihet ngjyra dhe kjo në fletët 188, 189 dhe 192. I gjithë dorëshkrimi është i shkruar me grafema (shkronja) latine dhe i tëri në gjuhën shqipe, në dialektin e veriut, i cili si i vjetër që është paraqet mjaft vështirësi për t’u lexuar. Në fillim, por edhe në disa vende brenda dorëshkrimit, ka iniciale të cilat janë shumë të bukura. Tri nga ato janë të praruara me flori. Inicialet tjera janë me ngjyrë të kuqe, pjesa dërrmuese, ndërsa dy janë me ngjyrë blu të hapur. Në dorëshkrim ka edhe tri miniatura, kryesisht të punuara nga floriri, të cilat paraqesin momente biblike. I gjithë dorëshkrimi është autograf, i shkruar nga një dorë. Ndërsa në fund fare, në fq. 208, autori është firmosur vetë me emrin: Teodor Shkodrani, duke shënuar: “Me ndihmën dhe dëshirën e fort të lumturit Zot, e përfundova në vitin 1210, ditën e 9 të marsit”.

(“Mee nihemmen zze dessirnnee e phorte t’ Lummnummitt ZOT e mbaronjj n’Vitte MCCX dittn ee IX t’ Mmarxxitee”. THEODOR SSCODRAANNITTEE)[7]

Shih edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

Referenca dhe shënime[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Hajrullah Koliqi: Historia e arsimit dhe e mendimit pedagogjik shqiptar, Universiteti i Prishtinë & Libri shkollor, Prishtinë, 2002, fq. 85.
  2. ^ Robert Elsie: Theodor of Shkodra (1210) and Other Early Texts - Albanian Literature: A Short History, pag. 5, I.B.Tauris. New York/Westport/London, 2005
  3. ^ Robert Elsie:Albanian Literature: A Short History, I.B.Tauris, London, 2005, pg. 5. ISBN 1845110315, 9781845110314
  4. ^ Dr. Musa Ahmeti: Në arkivat e Vatikanit u zbulua dokumenti më i vjetër në shqip, "Bota sot", Prishtinë, 24 shtator, 2002, fq. 21.
  5. ^ Albert Ramaj: «ZBULIMI» I DORËSHKRIMIT TË TEODOR SHKODRANIT Iliria Post, e shtunë, 24 shkurt 2007, fq. 20.
  6. ^ Kur jemi tek zbulimi i dorëshkrimit të Theodor Shkodranit, është interesant të ceket edhe fakti se emri i tij (Theodor of Shkodra) në Wikipedian në gjuhën angleze përmendet në së paku tre artikuj: Origin of the Albanians, Albanian alphabet dhe në Albanian language. Përveq artikujve në gjuhën angleze, emri i Theodor Shkodranit përmendet edhe në disa wiki tjera
  7. ^ Dr. Musa Ahmeti: Të gjitha analizat dëshmojnë se dorëshkrimi i Teodor Shkodranit nuk mund të jetë më i hershëm se 1210 31. gusht 2003, Radio Evropa e Lirë, Vizituar më 30.09.2016.