Luksemburgu
| Dukati i Madh i Luksemburgut | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Groussherzogtum Lëtzebuerg (luks.) Grand-Duché de Luxembourg (fr.) Großherzogtum Luxemburg (gjer.) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Luksenburgu ose Dukata e Madhe e Luksemburgut është shtet sovran në pjesën perendimore të Evropës. Shteti i beneluksit, Luksenburgu në anën veri-perindimore kufizohet nga Belgjika, pjesa veri-lindore nga Gjermania dhe nga veri-lindja gjerë në veri-perënim, Mbretëria e Dukës së Madhë, kufizohet nga Franca.
Përmbajtja |
[redakto] Historia
[redakto] Politika
[redakto] Njësitë administrative
Luksemburgu ndahet në tri njësi administrative të quajtura Distrikt cilat ndahen më tutje më 12 njësi të quajtura kantone e që këto ndahen në 116 njësi më të vogla të quajtura komuna.
[redakto] Gjeografia
Sipërfaqja e përgjithshme e Luksemburgut është 65,200 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 49 45 V, 6 10 L. Vija kufitare e Luksemburgut është 359 km e gjatë dhe nuk ka vijë bregdetare.
Klima e Luksemburgut është klimë kontinentale me dimër të butë dhe verë të ftohtë.
Pjesa më e madhe e relievit të Luksemburgut është terren me rrafshnalta të gjëra e të buta, me male të cekëta që në veri shendohen në bjeshkë . Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregut të lumit Mosele (133m;ang.:Moselle River) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 559 metrave në vendin e quajtur "Vendi i kalas" (ang.:Buurgplaatz).
[redakto] Ekonomia
Kur flitet per ekonomine e luksemburgut duhemi te ndalemi së pari tek niveli i jetesës jashtëzakonisht të lartë, me të ardhurat per fryme mbi 100 mije dollare ne vit cka e bën te zërë vendin e parë në botë... Para një shekulli ka qenë në një shkallë të ulët të zhvillimit. Në daljen prej kësaj prapambeturie nuk kanë ndihmuar as rezervat e konsiderueshme të mineralit të hekurit, me që ato në përmbajtjen e tyre kanë pasur fosfor. Mënyra e defosforizimit me metodën e Tomasit në vititn 1877 ka mundësuar rritjen e prodhimtarisë. Prej asaj kohe prodhimtaria e gizës, e cila ka qenë 100 000 tonë, është rritur më se katër herë. Në vitin 1997 janë prodhuar 440 000 ton gizë, dhe 2,6 milion ton çelik. Sasia prej më se 6 ton të çelikut për kokë të banorit paraqet rekordin botërorë dhe paraqet një shtet karakteristik. Përveç përpunimit të mineralit të hekurit të eksploatuar në vend, 90% të këtij minerali importohet nga krahina Loren e Francës, nga Suedia dhe Brazizli. Me koksin e qymyrgurit e importua nga gjermania punojnë 30 uzina metalurgjike, 9 çelnikore dhe 6 derstile. Qendrat më të njohura janë Diferdanzh me 20 000 banorë, Esh 30.000 banorë dhe Belvare , që janë koncentruar në jug të shtetit. Në kuadër të prodhimtarisë së gjithëmbarshme metalurgjia me 75% përcakton edhe njëanshmërinë themelore në ekonomi. Prodhimet e saj më se 95% eksportohen jashtë, duke i sjellë Luksemburgut të ardhura të mëdha. Fitimet që sjell metalurgjia janë bazë e mirë e përparimit të degëve të tjera të ekonomisë, si bujqësisë, industrisë përpunuese dhe transporti. Bujqësia, edhe pse është intensive, prodhimtaria është e vogël për shkak të tokës joproduktive. Në vlerën e prodhimtarisë bujqësore 80% merr pjesë blegtoria. Për ndryshim nga shtetet tjera të Beneluksit, në Luksemburg dominojnë pronat me madhësi mesatare(10-50ha0 me 60%. Luksemburgu eksporton prodhimet e metalurgjisë, të cilat në tregun botëror janë mjaft të kërkuara. Importon lëndët e para për metalurgji, mandej drithërat. Tregtinë e ka të orientuar me shtetet e Bashkësisë Evropiane.
[redakto] Demografia
[redakto] Kultura
[redakto] Të tjera
[redakto] Lidhje të jashtme
- Qeveria : Faqe Zyrtare
- Kryetari :
- Parlamenti :
- Ministritë :
| Ky artikull nga Gjeografia e Evropës është një faqe cung. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar. |
|
Shtetet e Evropës |
||
|---|---|---|
| Shtete | Andora · Austria · Azerbajxhani ¹ · Belgjika · Bjellorusia · Bosnja dhe Hercegovina · Britania e Madhe (Anglia · Skocia · Irlanda Veriore · Uellsi) · Bullgaria · Republika Çeke · Danimarka · Estonia · Finlanda · Franca · Gjeorgjia ¹ · Gjermania · Greqia · Holanda · Hungaria · Irlanda · Islanda · Italia · Kosova · Kroacia · Letonia · Lihtenshtajni · Lituania · Luksemburgu · Republika e Maqedonisë · Mali i Zi · Malta · Moldavia · Monako · Norvegjia · Polonia · Portugalia · Qipro ² · Rumania · Rusia ¹ · San Marino · Serbia · Shqipëria · Sllovakia · Sllovenia · Spanja · Suedia · Turqia ¹ · Ukraina · Vatikani · Zvicra | |
| Territore tjera | Akrotiri dhe Dhekelia ² · Ishujt Faroe · Gjibraltari · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Ishulli i Njeriut · Svalbard | |
| ¹ Shtet pjesërisht në Azi. ² Gjeografikisht në Azi por i konsideruar Evropian për arsye historike dhe kulturore. | ||
|
Bashkimi Evropian (BE) |
|
|---|---|
| Austria · Belgjika · Britania e Madhe · Danimarka · Estonia · Finlanda · Franca · Gjermania · Greqia · Holanda · Hungaria · Irlanda · Italia · Letonia · Lituania · Luksemburgu · Malta · Polonia · Portugalia · Qipro · Republika Çeke · Sllovakia · Sllovenia · Spanja · Suedia | |