Ertugruli

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Tyrbja e Gazit

Erthogrul Gazi (në literaturë edhe si Ertuğrul apo Ertoğrul, 1198-1281) ose Ertugruli ishte kryeparë i një fisi me prejardhje turkmene, përndryshe i ati i Osmani I-rë, themeluesit të perandorisë Osmane.

Në bazë të burimeve islame dhe atyre bizantine të publikuara deri më tani, mund të kuptohet se për Gazin, për të parën herë është shkruar nga fundi i shekullit XV. Emri i tij përmendet në një letër të Bajezidi I-rë dërguar Tamerlanit. Të dhënat më vonshme kryesisht kanë karakter mitologjikë.[1] Si do që të jetë, nga këto të dhëna nxirren përfundime se Gazi ishte një prirës fisi turkmenë, i cili duket që nëpërmjet dyndjeve mongole në Azinë e Vogël kishte ardhur aty dhe kishte zënë vend rreth viteve 1234-1235Anadolli. Më vonë, u vu në krye të një sulltanati të Selxhukëve në kufi me Perandorin Bizantine. Nga aty nën hijen e kryesuesit të Selxhukëve mori pjesë në përleshje me Tartarët dhe ndërkohë edhe plaçkiste nëpër trojet e Perandorisë Bizantine. Drejtonte emiratin e Sullatanit selxhuk ku me vone u forcua dhe u fuqizua (nga djali i tije Sulltan Osmani) shume deri ne piken qe u be Perandoria Osmane. Ertugrul beu u nis me 80 ushtare per te pushtuar keshtjellen e Alepos me ne krye komandant Titusin. Një Tyrbe në vendin e thirrur në literaturë si Söğüt, thuhet të jetë e tija.

Pa dashur te devijojme nga e verteta , udherefyesi i Erthogrulit dhe i Shah Sulejmanit ka qene Sheh (udheheqes shpirteror) Ibën Arabi ose sic njihet ne Islam, Myhedin Arabiu para ardhesi i Haxhi Bektashi Veliut. Me ardhjen ne jete te djalit me te vogel te Erthogrulit, Osmani i cili ka ka shkuar ka mare uraten ne Hynqari Haxhi Bektashi Veliu, dhe per 500 vjet ate perandori e ka mbajtur gjalle Haxhi Bektashi Veliu.

Fisi i Kajive jane pjese e nje prej 4 shtyllave te Islamit (Tarikati). Vellezerit e tij ishin: Dundar Bej, Sungurtekin Bej, Gundodu Bej.

Paria osmane
Parardhësi 
Sylejman Shah
 Para - perandoria Osmane 
1227–1281
Pasardhësi 
Osman I

Literaturë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • J. H. Mordtmann in: E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913–1936, Leiden 1987, Bd. III, Fjal kërkesa: Ertoghrul
  • Hans Miksch: Der Kampf der Kaiser und Kalifen. Bonn 1986

Burimi i të dhënave[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ V. L. Ménage në: Encyclopaedia of Islam, Fjalkërkesa: Ertoghrul