Osmani I

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Osman Gazi
عثمان غازى
Sulltan
Osman Gazi2.jpg
Osman Gazi
I parë Sulltan
Pasardhësi Emri i Paraardhësit
Pasardhësi Orhani i I
bashkëshorte Malhun Hatun
Rabije Bala Hatum
[[Dinastia|]] Shtëpia e Osmanët
Baba Ertugrul Gazi
Vdiq 1323/4
Religjioni Islami

Osmani Gaziu (osmanisht: عثمان غازى‎ ʿOsmān Ġāzī) ose Othmani isht udhëheqësi i turqve osmanë dhe themeluesi i dinastisë osmane. Lindi me 1258 apo 1259 dhe jetoi deri në vitin 1326.Osman I ose Osman Gazi (turqisht osman: عثمان غازى, përkthyesi 'Osmān Ġāzī; turqisht: Birinci Osman ose Osman Gazi; vdiq 1323/4), ndonjëherë transliteruar arkaikisht si Othman, ishte udhëheqës i Osman Turq dhe themeluesi i dinastisë osmane. Ai dhe dinastia që mbajnë emrin e tij më vonë vendosën dhe sunduan Perandorinë Osmane të sapolindur (të njohur më pas si Beylik Otomane ose Emirat). Shteti, ndonëse vetëm një principatë e vogël gjatë jetës së Osmanit, u shndërrua në një perandori botërore në shekujt pas vdekjes së tij. Ai ekzistonte deri pak pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore. Historianët zakonisht shënojnë datën e përfundimit në heqjen e sulltanatit në vitin 1922, shpalljen e Republikës së Turqisë në vitin 1923, ose heqjen e halifatit në vitin 1924.

Prejardhja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ishte djali i Ertugrulit Gazit dhe i sulltanesh Halimese.

Themelimi i dinastisë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në fund të shekullit të XIII, në Anadoll u krijua një boshllëk pushteti. Perandoria Bizantine, në rënie kishte humbur të gjitha pasuritë e tyre në Anadolli pas Betejës së Manzikert të 1071. Si rrjedhojë, rajoni u nda në shumë fise luftëtarësh mes vete dhe me Kostandinopojën, me të cilën kufiri ishte jashtëzakonisht të prekshëm. Rreth vitit 1290, një Osman i caktuar fitues mbi kontrollin e tokave të caktuara në veri-perëndim të Anadollit, vetëm në jug të Bursës. Kjo ishte pika kryesore të fërkimit me kufirin bizantin, duke u përpjekur për të shtypur pak mbretërinë barbare, por pas luftimeve të ashpra ka arritur epërsi rajonale të Osmanit, i cili ishte themelues i një shteti të vogël por të fuqishëm. Osmani i treguar shumë i aftë në konsolidimin e pushtetit bazë krijuar nga masa e muslimanëve që u grumbulluan në Anatolian mbretërinë e tij iknin pushtimit mongol në tokat lindore Osmani kishte shpalli pavarësinë e mbretërisë së tijë të vogël nga turqit Seljuk në 1299.

Fillimi i Perandorisë Osmane[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në fund të shekullit të XIII, në Anatoli

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Stub biografi.png Ky artikull në lidhje me Biografia është i cunguar. Mund të ndihmoni Wikipedinë duke e përmirësuar.