Jump to content

Vindhoek

Coordinates: 22°34′12″S 17°5′1″E / 22.57000°S 17.08361°E / -22.57000; 17.08361
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Uindhuk)
Vindhoek
ǀAi-ǁGams (Khoekhoegowab)
Otjomuise (Otjiherero)
Windhuk (Gjermanisht)
Qyteti i Vindhoek
Në drejtim të akrepave të orës nga lart: Windhoek CBD, ndërtesa e Parlamentit, stacioni hekurudhor Windhoek, Shtëpia e Shtetit, Kisha e Krishtit
Stema Vindhoek
Parimet: 
Suum Cuique (për "secilin të vetin")
Vindhoek is located in Earth
Vindhoek (Earth)
Koordinatat: 22°34′12″S 17°5′1″E / 22.57000°S 17.08361°E / -22.57000; 17.08361
Vendi Namibia
RegjioniRegjioni Khomas
Fillimisht u vendos1840
Themelimi i dytë18 Tetor1890
Qeveria
 • LlojiQeveria
 • Kryetar bashkieJoseph Uapingene (NUDO)
 • Nënkryetari i BashkisëMagdalena Pienaar-Lombardt (SWAPO)
Sipërfaqja
 • Gjithsej5.133 km2 (1,982 sq mi)
Lartësia mbidetare
1.655 m (5.430 ft)
Popullsia
 (2020)[1]
 • Gjithsej431.000
 • Dendësia62,8/km2 (1,630/sq mi)
Zona kohoreUTC+2 (SAST)
Kodi postar
10005
Kodi i zonës061
KlimaBSh
Faqja zyrtarewww.windhoekcc.org.na

Vindhoek ( /ˈ v ɪ n d h ʊ k / ) është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Namibisë . Ndodhet në Namibinë qendrore në zonën e rrafshnaltës Khomas Highland, rreth 1,700 m (5600 ft) mbi nivelin e detit, pothuajse saktësisht në qendrën gjeografike të vendit. Popullsia e Windhoek në vitin 2020 ishte 431,000 e cila po rritet vazhdimisht për shkak të një migrimi të vazhdueshëm nga rajone të tjera në Namibi.

Vindhoek është qendra sociale, ekonomike, politike dhe kulturore e vendit. Pothuajse çdo ndërmarrje kombëtare, organ qeveritar, institucion arsimor dhe kulturor Namibian ka selinë atje.

Qyteti u zhvillua në vendin e një burimi të përhershëm të nxehtë të njohur për fiset baritore lokale. Ajo u zhvillua me shpejtësi pasi Jonker Afrikaner, Kapiteni i Orlamit, u vendos atje në 1840 dhe ndërtoi një kishë prej guri për komunitetin e tij. Në dekadat në vijim, luftërat e shumta dhe armiqësitë e armatosura rezultuan në neglizhimin dhe shkatërrimin e vendbanimit të ri. Vindhoek u themelua për herë të dytë në 1890 nga Majori i Ushtrisë Perandorake Gjermane Curt von François, kur territori u kolonizua nga Perandoria Gjermane .

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Etimologjia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Teoritë ndryshojnë se si qyteti mori emrin e tij modern të Vindhoek. Shumica besojnë se rrjedh nga fjalët afrikane wind (që do të thotë erë) dhe hoek (që do të thotë qoshe). Një teori tjetër sugjeron që kapiteni Jonker Afrikaner e quajti Vindhoek sipas maleve WinterhoekTulbagh në Afrikën e Jugut, ku kishin jetuar paraardhësit e tij. Përmendja e parë e njohur e emrit Vindhoek ishte në një letër nga Jonker Afrikaner drejtuar Joseph Tindall, e datës 12 gusht 1844. [2]

Vendbanimi i hershëm[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në 1840 Jonker Afrikaner krijoi një vendbanim Orlam në Windhoek. [3] Ai dhe ndjekësit e tij qëndruan pranë një prej burimeve kryesore të nxehta, të vendosura në periferinë e sotme Klein Windhoek . [4] Ai ndërtoi një kishë prej guri që mbante 500 njerëz; përdorej edhe si shkollë. Dy misionarë renikë, Carl Hugo Hahn dhe Franz Heinrich Kleinschmidt, filluan të punojnë atje në fund të 1842. Dy vjet më vonë ata u dëbuan nga dy metodistë Wesleyans, Richard Haddy dhe Joseph Tindall. [5] [6] Kopshtet u shtruan dhe për një kohë Vindhoek lulëzoi. Një seri luftërash midis fiseve Nama dhe Herero përfundimisht shkatërruan vendbanimin. Pas një mungese të gjatë, Hahn vizitoi përsëri Vndhoek në 1873 dhe u trondit kur pa se asgjë nuk kishte mbetur nga prosperiteti i mëparshëm i qytetit. Në qershor 1885, një botanist zviceran gjeti vetëm çakej dhe shpend gine të uritur midis pemëve frutore të lënë pas dore. [7]

Epoka koloniale[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Windhoek para vitit 1908
Pullë gjermane e Afrikës Jugperëndimore me vulën postare Windhuk
Sanderburg, një nga tre kështjellat e Windhoek

Një kërkesë e tregtarëve nga Lüderitzbucht rezultoi në shpalljen në 1884 të një protektorati gjerman mbi atë që quhej Afrika Jugperëndimore Gjermane ( Deutsch-Südwestafrika ), tani Namibia. Kufijtë e kolonisë gjermane u përcaktuan në 1890 dhe Gjermania dërgoi një trupë mbrojtëse, Schutztruppe nën Majorin Curt von François, për të ruajtur rendin. [8] Von François vendosi garnizonin e tij në Vindhoek, i cili ishte i vendosur në mënyrë strategjike si një tampon midis popujve ndërluftues Nama dhe Herero. [9] Dymbëdhjetë burimet e forta siguronin ujë për kultivimin e prodhimeve dhe drithërave.

Kolonial Windhoek u themelua më 18 tetor 1890, kur von François rregulloi gurin e themelit të fortesës, e cila tani njihet si Alte Feste (Kalaja e Vjetër). [10] [11] Pas vitit 1907, zhvillimi u përshpejtua pasi njerëzit indigjenë migruan nga fshati në qytetin në rritje për të kërkuar punë. Më shumë kolonë evropianë mbërritën nga Gjermania dhe Afrika e Jugut. Bizneset u ngritën në Rrugën Kaiser (aktualisht Avenue Independence ), dhe përgjatë kreshtës malore dominuese mbi qytet. Në këtë kohë, u ndërtuan tre kështjellat e Windhoek, Heinitzburg, Sanderburg dhe Schwerinsburg .

Administrata e Afrikës së Jugut pas Luftës së Parë Botërore[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Epokës koloniale gjermane mori fund pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore, por Afrika Jugperëndimore, dhe bashkë me të Windhoek, kishin rënë tashmë në 1915. Deri në fund të luftës, qyteti administrohej nga një qeveri ushtarake e Afrikës së Jugut dhe nuk pati asnjë zhvillim të mëtejshëm. [12] Në vitin 1920, pas Traktatit të Versajës, territori u vendos nën një mandat të Klasit C të Lidhjes së Kombeve dhe u administrua përsëri nga Afrika e Jugut.[13]

Pas Luftës së Dytë Botërore, më shumë kapital u vu në dispozicion për të përmirësuar ekonominë e zonës. Pas vitit 1955 u ndërmorën projekte të mëdha publike, si ndërtimi i shkollave dhe spitaleve të reja, shtrimi i rrugëve të qytetit (projekt i nisur në vitin 1928 me Rrugën Kaiser) dhe ndërtimi i digave dhe tubacioneve për stabilizimin e furnizimit me ujë. [14] Qyteti prezantoi fabrikën e parë në botë të ripërdorimit të pijshëm në vitin 1958, duke trajtuar ujërat e zeza të ricikluara dhe duke i dërguar ato drejtpërdrejt në furnizimin me ujë të qytetit. [15] Më 1 tetor 1966, Administratori i atëhershëm i Afrikës Jugperëndimore i dha Windhoek-ut stemën, e cila u regjistrua më 2 tetor 1970 në Byronë e Heraldikës së Afrikës së Jugut. Fillimisht një aloe e stilizuar ishte emblema kryesore, por kjo u ndryshua në një aloe natyrale ( Aloe littoralis ) më 15 shtator 1972. Stema përshkruhet si "Një aloe Windhoek me një raceme prej tre lulesh në një ishull. Kreshta: Një kurorë murale ose . Motoja: SUUM CUIQUE ( Secili prej tyre )". [16]

Windhoek mori zyrtarisht privilegjet e qytetit më 18 tetor 1965 me rastin e 75-vjetorit të themelimit të dytë të qytetit nga von François. [17]

Në vitin 1971, punëtorët me kontratë të përgjithshme Namibiane filluan nga Windhoek. Me qëllimin kryesor të shfuqizimit të sistemit të punës me kontratë, kundër aparteidit dhe promovimit të pavarësisë së Namibisë. [18]

Që nga pavarësia e Namibisë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Që nga pavarësia në 1990, Windhoek ka mbetur kryeqyteti kombëtar, si dhe kryeqyteti provincial i rajonit qendror Khomas . Që nga pavarësia dhe përfundimi i luftës, qyteti ka pasur rritje dhe zhvillim të përshpejtuar.

Ekonomia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Qyteti është qendra administrative, tregtare dhe industriale e Namibisë. Një studim i vitit 1992/93 vlerësoi se Windhoek ofron mbi gjysmën e punësimit jo-bujqësor të Namibisë, me pjesën e saj kombëtare të punësimit në shërbimet komunale që është 96%, në transport dhe komunikim 94%, financa dhe shërbimet e biznesit 82%. [19] Për shkak të madhësisë së tij relative [20] Windhoek është, edhe më shumë se shumë kryeqytete të tjera kombëtare, qendra sociale, ekonomike dhe kulturore e vendit. Pothuajse çdo ndërmarrje kombëtare ka selinë këtu. Universiteti i Namibisë është gjithashtu, siç janë teatri i vetëm i vendit, të gjitha zyrat qendrore të ministrisë dhe të gjitha entitetet kryesore mediatike dhe financiare. [21] Buxheti qeveritar i qytetit të Windhoek pothuajse është i barabartë me atë të të gjitha autoriteteve të tjera vendore Namibiane së bashku. [22] Nga 3,300 milionerë amerikanë në Namibi, 1,400 jetojnë në Windhoek. [23]

Transporti[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Rruga[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Horizonti i Windhoek
Rruga e Pavarësisë

Tre rrugët kryesore të aksesit të Vindhoek nga Rehoboth, Gobabis dhe Okahandja janë të asfaltuara dhe janë projektuar për t'i bërë ballë përmbytjeve më të mëdha të mundshme që pritet në pesëdhjetë vjet. Rrugët e mbyllura mund të mbajnë trafik që lëviz në 120 km/h (75 mph) dhe duhet të zgjasë për 20 vjet.

Në vitin 1928, Kaiserstraße, tani Avenue Independence, ishte rruga e parë e asfaltuar në Vindhoek. Dhjetë vjet më vonë, rruga tjetër, rruga Gobabis, tani Sam Nujoma Drive, u asfaltua. Sot, nga rreth 40,000 km (25,000 mi) të rrjetit të përgjithshëm rrugor të Namibisë, rreth 5,000 km (3100 mi) është asfaltuar .

Në vitin 2014, Autoriteti i Rrugëve planifikoi të përmirësonte rrugën Windhoek- Okahandja në një karrexhatë të dyfishtë. Do të kushtonte rreth 1 $ N miliardë dollarë dhe pritej të përfundonte në vitin 2021. Më vonë, ata gjithashtu planifikuan të përmirësonin Aeroportin Ndërkombëtar Windhoek dhe Hosea Kutako në një karrexhatë të dyfishtë. Kjo pritej të përfundonte në vitin 2022.

Si kudo në Namibi, transporti publik është i pakët dhe transporti nëpër qytet bëhet kryesisht me taksi; kishte 6,492 taksi të regjistruara në vitin 2013. [24]

Ajri[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Vindhoek shërbehet nga dy aeroporte, ku më i afërti është Aeroporti Eros, që ndodhet 7 km (4.3 mi) në jug të qendrës së qytetit për anije më të vogla, dhe tjetra është Aeroporti Ndërkombëtar Hosea Kutako, 42 km (26 mi) në lindje të qytetit. Një numër i linjave ajrore të huaja operojnë drejt dhe nga Vindhoek. Ofrohen gjithashtu çarter ajror dhe marrje me qira të helikopterëve dhe avionëve me krahë fikse.

Aeroporti me kullën e kontrollit të trafikut ajror (2017)

Aeroporti Ndërkombëtar Hosea Kutako trajton mbi 800,000 pasagjerë në vit. Ka një pistë pa kufizime kapaciteti. Aeroporti tjetër ndërkombëtar ndodhet në Walvis Bay, me aeroportet e brendshme në Lüderitz, Oranjemund dhe Ondangwa .

Aeroporti Eros është aeroporti më i ngarkuar në Namibi për sa i përket ngritjeve dhe uljeve. [25] Ky aeroport i qytetit trajton afërsisht 150 deri në 200 lëvizje në ditë (rreth 50,000 në vit). Në vitin 2004, aeroporti shërbeu 141,605 pasagjerë, shumica e të cilëve janë avionë të lehtë. Kryesisht, kufizimet si gjatësia e pistës, zhurma dhe mbingarkimi i hapësirës ajrore e kanë penguar Erosin të zhvillohet në një aeroport më të madh. Shumica e operatorëve charter të Namibisë kanë Erosin si bazën e tyre.

Hekurudhat[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Stacioni hekurudhor Windhoek

Vindhoek lidhet me hekurudhë me:

Gjeografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Malet Auas
Sezoni i shirave

Zgjerimi i zonës së qytetit – përveç kufizimeve financiare – është provuar të jetë sfidues për shkak të vendndodhjes së tij gjeografike. Në drejtimet jugore, lindore dhe perëndimore, Windhoek është i rrethuar nga zona shkëmbore, malore, të cilat e bëjnë zhvillimin e tokës të kushtueshme. Ana jugore nuk është e përshtatshme për zhvillim industrial për shkak të pranisë së akuiferëve nëntokësorë. Kjo e lë zonën e gjerë Brakwater në veri të qytetit të vetmin vend të mundshëm për zgjerimin e Windhoek. [26]

Këshilli i qytetit të Vindhoek ka plane për të zgjeruar në mënyrë dramatike kufijtë e qytetit në mënyrë që zona e qytetit të mbulojë 5,133.4 km. Vindhoek do të bëhet qyteti i tretë më i madh në botë për nga zona, pas Tianjin dhe Stamboll, megjithëse dendësia e popullsisë së tij është vetëm 63 banorë për kilometër katror. [27]

Periferia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Vindhoek është i ndarë në periferitë dhe fshatrat e mëposhtme: [28]

  • Academia
  • Auasblick
  • Avis
  • Cimbebasia
  • Dorado Park
  • Donkerhoek
  • Elisenheim
  • Eros
  • Eros Park
  • Freedom Land
  • Goreangab
  • Groot Aub (since September 2017)[29]
  • Greenwell Matongo
  • Hakahana
  • Havana
  • Hochland Park
  • Katutura
  • Khomasdal
  • Kleine Kuppe
  • Klein Windhoek
  • Lafrenz Industrial Area
  • Ludwigsdorf
  • Luxury Hill (Luxushügel)
  • Maxuilili
  • Northern Industrial Area
  • Okuryangava
  • Olympia
  • Ombili
  • Otjomuise
  • Pionierspark
  • Prosperita
  • Rocky Crest
  • Southern Industrial Area
  • Suiderhof
  • Tauben Glen

Wanaheda Windhoek Central

  • Windhoek North

Windhoek West

Në shumë prej fshatrave të Vindhoek banorët jetojnë në kasolle . Në vitin 2020 qyteti kishte gjithsej 41,900 nga këto struktura banimi informale, që strehonin afër 100,000 banorë. [30]

#1Lib1Ref #AfLibWk
Qielli me re në Vindhoek

Klima[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Vindhoek ka mbi 300 ditë me diell në vit. [31] Ajo përjeton një klimë të nxehtë gjysmë të thatë ( BSh ) sipas klasifikimit të klimës Köppen pasi temperatura mesatare vjetore është mbi 18 °C (64 °F) . Temperatura gjatë gjithë vitit do të quhej e butë, për shkak të ndikimit në lartësi. Gama mesatare vjetore e temperaturave të larta dhe të ulëta është 13.4 °C (24.1 °F) . Muaji më i ftohtë është korriku, me temperaturë mesatare 13.1 °C (55.6 °F), ndërsa muaji më i nxehtë është dhjetori, me temperaturë mesatare 23.5 °C (74.3 °F) . Për shkak të vendndodhjes së tij pranë shkretëtirës Kalahari, qyteti merr 3605 orë diell. Reshjet janë të shumta gjatë stinës së verës dhe minimale gjatë stinës së dimrit. Reshjet mesatare vjetore janë 367.4 mm (14,46 in), me nivelet më të ulëta prej 106.7 mm (4.20 në) në sezonin e shirave 2018/19, dhe 97 mm (3.8 në) më 1929/30. [32]

Demografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitin 1971, kishte rreth 26,000 të bardhë që jetonin në Vindhoek, duke e tejkaluar numrin e popullsisë së zezë prej 24,000. Rreth një e treta e banorëve të bardhë në atë kohë, të paktën 9,000 individë, ishin gjermanishtfolës. [33] Popullsia e Windhoek tani qëndron në mbi 325,858 (65% e zezë; 18% të tjera; 17% e bardhë) dhe po rritet me 4% në vit pjesërisht për shkak të vendbanimeve informale që kanë norma rritjeje edhe më të larta prej gati 10% në vit. [34] Në jetën publike, afrikanishtja, dhe në një masë më të vogël gjermanishtja, përdoren ende si lingua francas edhe pse qeveria përdor vetëm anglishten. Aktualisht Vindhoek ka një popullsi prej 431,000 që nga viti 2020. [35]


Popullsia në vite
VitiPop.±% p.a.
198196,057—    
1991147,056+4.35%
2001233,529+4.73%
2011325,858+3.39%
2016395+3.92%
2020431+2.20%
source:[36]

Politika[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Zgjedhjet e pushtetit vendor[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Vindhoek është i vetmi vendbanim i vetëqeverisur në Rajonin Khomas. Ai drejtohet nga një këshill bashkiak shumëpartiak që ka pesëmbëdhjetë vende. [37] Këshilli mblidhet çdo muaj; vendimet e tij merren kolektivisht.

SWAPO fitoi zgjedhjet e pushtetit vendor të vitit 2015 dhe fitoi dymbëdhjetë vende, duke pasur 37,533 vota. Tri parti opozitare fituan nga një mandat secila: Lëvizja Demokratike Popullore (PDM), ish DTA, me 4,171 vota, Organizata Demokratike e Unitetit Kombëtar (NUDO) me 1,453 vota dhe Tubimi për Demokraci dhe Progres (RDP) me 1,422 vota. [38] SWAPO fitoi gjithashtu zgjedhjet e autoriteteve lokale 2020, por humbi kontrollin e shumicës mbi këshillin e qytetit. Ajo mori 20,250 vota dhe fitoi pesë vende. Patriotët e Pavarur për Ndryshim (IPC), një parti opozitare e formuar në gusht 2020, mori 14,028 vota dhe fitoi katër vende. Dy vende shkuan për degën lokale të lëvizjes së Ripozicionimit Afirmativ (8,501 vota) dhe Lëvizjes Popullore të Patokë (LPM, një parti e re e regjistruar në 2018, 7,365 vota). PDM (5,411 vota) dhe NUDO (1,455 vota) morën nga një mandat secila. [39]

Qytete binjake dhe qytete simotra[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Windhoek është binjakëzuar me: [40] [41] [42]

Kultura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Muzeu Memorial i Pavarësisë, pamje ajrore (2017)

Vindhoek njihet si kryeqyteti i artit i Namibisë. Galeria Kombëtare e Arteve, Teatri Kombëtar dhe Muzeu Kombëtar ndodhen të gjitha këtu. Dy vendndodhje janë pjesë e Muzeut Kombëtar, [43] Alte Feste (historike) shfaq një sërë sendesh koloniale si vagonët dhe sendet shtëpiake, ndërsa Muzeu Owela (shkencor; i quajtur sipas Owela, një lojë tradicionale që luhet me guralecë) përmban shfaq minerale, fosile dhe meteoritet dhe jep një pasqyrë të jetës tradicionale të fshatit. Ekzistojnë gjithashtu Muzeu Memorial i Pavarësisë, Biblioteka Kombëtare e Namibisë dhe Biblioteka Publike Windhoek, e ndërtuar në vitin 1925, pranë Alte Feste. [44]

Vendet e kultit[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kisha e Krishtit, Windhoek

Vendet e adhurimit janë kisha dhe tempuj kryesisht të krishterë : ato të Kishës Luterane Ungjillore në Namibi, Kishës Ungjillore Luterane në Republikën e Namibisë, Kishës Ungjillore Luterane gjermanishtfolëse në Namibi (të tre anëtarët e Federatës Botërore Luterane ), Konventa Baptiste e Namibia ( Aleanca Botërore Baptiste ), Asambletë e Zotit, Kryedioqeza Katolike Romake e Windhoek ( Kisha Katolike ). [45] Ka gjithashtu disa xhami islamike në qytet, duke përfshirë Qendrën Islamike Vindhoek .

Arkitektura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kopshtet e Parlamentit
Tintenpalast në Windhoe

Sporti[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Rugbi është një sport popullor në Namibi, dhe ekipi kombëtar quhet Welwitchias . Namibia ka bërë Kupën e Botës në Rugby në gjashtë raste, në 1999, 2003, 2007, 2011, 2015 dhe 2019, por kurrë nuk ka fituar asnjë lojë atje.

Qyteti ka disa klube futbolli që përfshijnë African Stars FC, Black Africa FC, FC Civics Windhoek, Orlando Pirates FC, Ramblers FC, SK Windhoek, Tigers FC, Tura Magic FC dhe Citizens FC .

Shumë boksierë si Paulus Moses, Paulus Ambunda dhe Abmerk Shindjuu janë nga qyteti.

Ekipi kombëtar i kriketit i Namibisë, Eagles, luan shumicën e lojërave të tij në shtëpi në Wanderers Cricket Ground . [54] Ka luajtur gjithashtu në terrene të tjera në qytet, duke përfshirë United Ground dhe Trans Namib Ground . [55] [56] Ekipi mori pjesë në Kupën e Botës të Kriketit 2003Afrikën e Jugut, megjithëse humbën të gjitha ndeshjet e tyre. Ata kanë luajtur në çdo edicion të Kupës Ndërkontinentale të ICC .

Basbolli për meshkuj u prezantua në Namibi në vitin 1950 në klubin sportiv Ramblers në qytet.

"Tony Rust Raceway" ndodhet në perëndim të Windhoek në rrugën Daan Viljoen dhe u rihap në 2007. [57] Ferma Windhoek, e vendosur ngjitur me qytetet dhe në pronësi të bashkisë, është një vend sportiv për ecje, vrapim dhe çiklizëm malor.

Arsimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kampusi kryesor i Universitetit të Namibisë

Institucionet terciare[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Institucionet e përgjithshme të arsimit të lartë në Windhoek janë:

  • Universiteti i Namibisë (UNAM)
  • Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë i Namibisë (NUST), deri në vitin 2015 Politekniku i Namibisë
  • Universiteti Ndërkombëtar i Menaxhimit (IUM)

Institucione të tjera[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Institucione të tjera të njohura të arsimit të lartë:

Shkolla të mesme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Windhoek ka 29 shkolla të mesme dhe 58 shkolla fillore. [58] Disa nga shkollat më të njohura janë:

  • A. Shipena Secondary School
  • Academia Secondary School
  • Augustineum Secondary School
  • Centaurus High School
  • Concordia College
  • Cosmos High School
  • Chairman Mao Zedong High School
  • Dagbreek School for the Intellectually Impaired
  • David Bezuidenhout Secondary School
  • Delta Secondary School Windhoek (DSSW)
  • Deutsche Höhere Privatschule (DHPS)
  • Ella du Plessis High School
  • Eros School for Girls
  • Hage Geingob High School
  • Holy Cross Convent School
  • [mmanuel Shifidi Secondary School
  • Jakob Marengo Secondary School
  • Jan Jonker Afrikaner High School
  • Jan Möhr Secondary School
  • Saint George's Diocesan College
  • Pionier Boys' School
  • Saint Paul's College
  • Windhoek Afrikaanse Privaatskool (WAP)
  • Windhoek Gymnasium Private School (WHK Gym)
  • Windhoek High School (WHS)
  • Windhoek International School (WIS)

Njerëz të shquar[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Windhoek, Namibia Population 1950–2020". www.macrotrends.net (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 9 korrik 2020. Marrë më 2020-03-14.
  2. ^ Dierks, Klaus. "The History of ǁKhauxaǃnas. Introduction" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 26 shtator 2012. Marrë më 9 korrik 2010.
  3. ^ "The Orlams Afrikaners – the Creole Africans of the Garieb" (në anglisht). Cape Slavery Heritage. Marrë më 8 korrik 2010.
  4. ^ Tonchi, Victor L; Lindeke, William A; Grotpeter, John J (2012). Historical Dictionary of Namibia. Historical Dictionaries of Africa, African historical dictionaries (në anglisht) (bot. 2). Scarecrow Press. ISBN 9780810879904. Arkivuar nga origjinali më 21 prill 2021. Marrë më 4 korrik 2016.
  5. ^ Vedder, Heinrich (1997). Das alte Südwestafrika. Südwestafrikas Geschichte bis zum Tode Mahareros 1890 [The Old South West Africa. South West Africa's History until Maharero's death 1890] (në gjermanisht) (bot. 7th). Windhoek: Namibia Scientific Society. ISBN 0-949995-33-9.
  6. ^ Dierks, Klaus. "Biographies of Namibian Personalities, A (entry for Jonker Afrikaner)" (në anglisht). klausdiers.com. Arkivuar nga origjinali më 4 gusht 2019. Marrë më 1 tetor 2011.
  7. ^ "Windhoek City Council: The History of Windhoek" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 21 shkurt 2010.
  8. ^ Roman Adrian Cybriwsky, Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture, ABC-CLIO, USA, 2013, p. 338
  9. ^ Mbathera, Ester; Pinehas, Tutaleni (17 nëntor 2021). "Verona, the last grandchild of Von François". The Namibian (në anglisht). fq. 6. Arkivuar nga origjinali më 17 nëntor 2021. Marrë më 17 nëntor 2021.
  10. ^ Dierks, Klaus. "Biographies of Namibian Personalities, V (entry for Curt von François)" (në anglisht). klausdiers.com. Arkivuar nga origjinali më 24 shkurt 2019. Marrë më 1 tetor 2011.
  11. ^ Chothia, Farouk (23 nëntor 2022). "Namibia pulls down German colonial officer's statue in Windhoek" (në anglishte britanike). BBC News. Arkivuar nga origjinali më 23 nëntor 2022. Marrë më 2022-11-23.
  12. ^ "The History of Windhoek" (në anglisht). City of Windhoek. Arkivuar nga origjinali më 29 tetor 2020. Marrë më 26 tetor 2020.
  13. ^ Ieuan Griffiths,Walvis Bay: exclave no more Geography, Vol.
  14. ^ "Windhoek City Council: The History of Windhoek" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 21 shkurt 2010.
  15. ^ "Surviving in an arid land: Direct reclamation of potable water at Windhoek's Goreangab Reclamation Plant" by Petrus Du Pisani
  16. ^ Berry, Bruce (12 shkurt 2014). "Windhoek (Namibia)". www.crwflags.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 7 dhjetor 2014. Marrë më 8 shtator 2017.
  17. ^ "Windhoek erhielt heute Stadtrechte" [Windhoek received town privileges today]. Allgemeine Zeitung (në gjermanisht) (bot. 2015 reprint). 18 tetor 1965.
  18. ^ Rogers, Barbara (1972). "Namibia's General Strike". Africa Today (në anglisht). 19 (2): 3–8. ISSN 0001-9887. JSTOR 4185227.
  19. ^ "The Windhoek Structure Plan" (PDF) (në anglisht). City of Windhoek. 1996. fq. 6. Marrë më 2 korrik 2013.[lidhje e vdekur]
  20. ^ The second biggest city in Namibia, Walvis Bay, has 43,700 inhabitants: "ELECTIONS 2010: Erongo regional profile" (në anglisht). New Era. 16 nëntor 2010. Arkivuar nga origjinali më 16 mars 2012. Marrë më 16 nëntor 2010.
  21. ^ Kapitako, Alvine (12 nëntor 2010). "ELECTIONS 2010: Khomas Region profile". New Era (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 5 dhjetor 2012.
  22. ^ Heita, Desie (11 shkurt 2010). "Owning a house ... a dream deferred". New Era (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 16 korrik 2011.
  23. ^ Nakashole, Ndama (24 prill 2017). "Namibians 3rd wealthiest people in Africa". The Namibian (në anglisht). fq. 13. Arkivuar nga origjinali më 18 qershor 2017. Marrë më 6 maj 2017.
  24. ^ Shipanga, Selma (3 prill 2013). "A glimpse into the taxi industry". The Namibian (në anglisht). fq. 6–7.
  25. ^ "Namibia Airports Company" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 4 shtator 2012. Marrë më 9 tetor 2011.
  26. ^ "Windhoek's battle for land" Arkivuar 9 dhjetor 2012 tek Archive.today , by Desie Heita; New Era, 10 Feb 2010
  27. ^ Retief, Christo (2 korrik 2013). "Windhoek slaan Afrika-rekord" [Windhoek beats Africa record]. Die Republikein (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 24 mars 2016. Marrë më 2 korrik 2013.
  28. ^ "The Windhoek Structure Plan" (PDF) (në anglisht). City of Windhoek. 1996. fq. 11–12. Marrë më 2 korrik 2013.[lidhje e vdekur]
  29. ^ Ngatjiheue, Charmaine (11 shtator 2017). "Groot Aub incorporated into Windhoek". The Namibian (në anglisht). fq. 5. Arkivuar nga origjinali më 12 shtator 2017. Marrë më 12 shtator 2017.
  30. ^ Nghinomenwa, Erastus (12 gusht 2020). "Namibia's ghetto life: Half million live in shacks countrywide". The Namibian (në anglisht). fq. 1. Arkivuar nga origjinali më 21 prill 2021. Marrë më 13 gusht 2020.
  31. ^ "Climate and average monthly weather in Namibia". weather-and-climate.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 3 prill 2017. Marrë më 20 korrik 2017.
  32. ^ Menges, Werner; Oliveira, Yokany (23 maj 2019). "Khomas faces worst drought in 90 years". The Namibian (në anglisht). fq. 1. Arkivuar nga origjinali më 25 maj 2019. Marrë më 25 maj 2019.
  33. ^ "Reading Eagle – Google News Archive Search". news.google.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 17 nëntor 2015. Marrë më 15 nëntor 2015.
  34. ^ "Windhoek's battle for land" Arkivuar 9 dhjetor 2012 tek Archive.today , by Desie Heita; New Era, 10 Feb 2010
  35. ^ Thomas Schoch.
  36. ^ "Namibia: Administrative Division population statistics" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 31 tetor 2019. Marrë më 21 nëntor 2019.
  37. ^ "Know Your Local Authority". Election Watch (në anglisht). Nr. 3. Institute for Public Policy Research. 2015. fq. 4.
  38. ^ "Local elections results" (në anglisht). Electoral Commission of Namibia. 28 nëntor 2015. fq. 4. Arkivuar nga origjinali më 10 dhjetor 2015.
  39. ^ "2020 Local Authority Elections Results and Allocation of Seats" (PDF) (në anglisht). Electoral Commission of Namibia. 29 nëntor 2020. fq. 9. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 24 janar 2021. Marrë më 25 janar 2021.
  40. ^ "Mayoral Annual Report 2016" (PDF). windhoekcc.org.na (në anglisht). Windhoek. 2016. fq. 34. Arkivuar (PDF) nga origjinali më 21 tetor 2020. Marrë më 2020-10-21.
  41. ^ "Twinning agreements". joburg.org.za (në anglisht). City of Johannesburg. Arkivuar nga origjinali më 26 tetor 2020. Marrë më 2020-10-21.
  42. ^ "Namibia's Windhoek, Jamaica's Kingston sign twinning agreement". xinhuanet.com (në anglisht). Xinhua. 2019-02-06. Arkivuar nga origjinali më 13 shkurt 2019. Marrë më 2020-10-21.
  43. ^ https://www.museums.com.na/museums/windhoek/national-museum-of-namibia National Museum of Namibia
  44. ^ Shejavali, Nangula (19 shkurt 2009). "National News 19.02.2009 Public library gets a facelift". The Namibian (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 12 janar 2013.
  45. ^ J. Gordon Melton, Martin Baumann, ‘‘Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices‘‘, ABC-CLIO, USA, 2010, p. 2012-2013
  46. ^ "Windhoek erhielt heute Stadtrechte" [Windhoek received town privileges today]. Allgemeine Zeitung (në gjermanisht) (bot. 2015 reprint). 18 tetor 1965.
  47. ^ Bause, Tanja (30 janar 2012). "Monument's centenary remembered". The Namibian (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 9 dhjetor 2012.
  48. ^ Steynberg, Francoise (27 dhjetor 2013). "Ruiter val op heiligste dag" [Rider falls on holiest day]. Die Republikein (në afrikanisht). Arkivuar nga origjinali më 1 korrik 2014.
  49. ^ "Windhoek Supreme Court" (në anglisht). Windhoek Consulting Engineers. Arkivuar nga origjinali më 15 mars 2012. Marrë më 24 nëntor 2010.
  50. ^ "Windhoek on Foot" (në anglisht). Venture Publications. Arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2013. Marrë më 24 nëntor 2010.
  51. ^ Dierks, Klaus. "Biographies of Namibian Personalities, S" (në anglisht). klausdierks.com. Arkivuar nga origjinali më 23 mars 2016. Marrë më 3 tetor 2011.
  52. ^ Vogt, Andreas (18 dhjetor 2009). "100 years Turnhalle • From gymnasium to Tribunal". Die Republikein (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 24 mars 2016. Marrë më 3 tetor 2011.
  53. ^ "Windhoek Attractions, Namibia" (në anglisht). Sa-venues.com. Arkivuar nga origjinali më 25 nëntor 2009. Marrë më 1 tetor 2009.
  54. ^ Wanderers Cricket Ground, Windhoek (në anglisht), CricketArchive, arkivuar nga origjinali më 15 dhjetor 2017, marrë më 31 tetor 2017 Retrieved 26 September 2011.
  55. ^ United Ground, Windhoek (në anglisht), CricketArchive, arkivuar nga origjinali më 15 dhjetor 2017, marrë më 31 tetor 2017 Retrieved 26 September 2011.
  56. ^ Trans Namib Ground, Windhoek (në anglisht), CricketArchive, arkivuar nga origjinali më 15 dhjetor 2017, marrë më 31 tetor 2017 Retrieved 26 September 2011.
  57. ^ Galpin, Darren. "Tony Rust Raceway, Windhoek". GEL Motorsport Information Page (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 10 qershor 2017. Marrë më 31 dhjetor 2018.
  58. ^ "Schools in Windhoek under pressure for places". The Namibian (në anglisht). Nampa. 15 janar 2016. fq. 6. Arkivuar nga origjinali më 6 shkurt 2016. Marrë më 16 janar 2016.

Linqe të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]