Bahri Omari

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Bahri Omari
BahriOmari1944.jpg
Ministër i Punëve të Jashtme
7 shkurt, 1944 – 16 qershor, 1944
Paraardhësi: Rexhep bej Mitrovica
Pasardhësi: Eqrem bej Vlora
Të dhënat personale
Lindi më: 10 shkurt, 1889
Lindi në: Gjirokastër, Perandoria Osmane
Vdiq më: 13 prill, 1945
Vdiq në: Tirana, Shqipëri
Kombësia: Shqiptar
Profesioni: nëpunës
Bashkëshortja Fahrije Hoxha
Fëmijë Luan Omari, Fatosi


Bahri Omari (Gjirokastër, 10 shkurt 1889[1] - 1945) ishte publicist, nëpunës, botues, ministër dhe veprimtar i Ballit Kombëtar.

Jeta[redakto | redakto tekstin burimor]

Bahriu lindi në Gjirokastër, i biri i Iljaz Hilmi Omarit dhe Rehos.[2] U shkollua në vendlindje dhe më tej në Shkollën Civile të Administratës Mbretërore "Mekteb-i Mülkiye-i Şahane" në Stamboll për Shkenca Politike-Administrative[3] ku u diplomua më 1911[4].

Në moshën 25 vjeçare u emërua nënprefekt i Himarës. Organizoi dhe udhëhoqi çetat patriotike kundër andarteve greke gjatë pushtimit grek të Shqipërisë së jugut gjatë Luftës së Parë Botërore.

Më 1915 Omari shkoi në ShBA, ku ai u bë drejtor i gazetës Dielli të shoqatës pan-shqiptare Vatra. Në 1919 ai u kthye në Shqipëri dhe mori pjesë dy herë në zgjedhjet parlamentare, në 1921 dhe 1923, si përfaqësues i opozitës duke i qëndruar përballë partisë së Myfit bej Libohovës në prefekturën e Gjirokastrës.[5]

Në vitin 1924, gjatë qeverisë së Fan Nolit, themeloi dhe u zgjodh sekretar i përgjithshëm i Partisë Demokratike-Nacionale dhe botoi redaktoi organin e saj, Shekulli.

Pas rrëzimit të qeverisë së Nolit nga Ahmet Zogu në vitin 1924, Omari lëvizë nepër Europë gjatë kohës u formua dhe "Bashkimi Kombëtar" ku aderoi.[2] Në Bari u ngulit ku ai qëndroi deri më 1939. Këtë vit ai u kthye në Tiranë, i survejuar nga italianët.[6] Bahri Omari ishte kunati i Enver Hoxhës, diktatorit të ardhshëm komunist të Shqipërisë. Ndërhyri ndër miqtë e mbetur në Shqipëri për t'i siguruar bursë studimi kunatit në Toulouse, Francë.[7] Në 1942 ai u bë anëtar i organizatës Balli Kombëtar. Enver Hoxha strehohej shpesh në shtëpinë e tij në Tiranë që ia kishte marrë me qira Ali Mulletit. E ndihmoi shumë Enver Hoxhën ekonomikisht gjatë kesaj periudhe ashtu siç e kishte ndihmuar edhe më parë gjatë studimeve të tija të paplota në perëndim. Gjatë pushtimit të Shqipërisë nga Gjermania naziste ai u bë Ministër i Punëve të Jashtme në qeverinë e Rexhep Mitrovicës 5 nëntor 1943-16 qershor 1944.

Për këtë pozicion që ai mbajti u burgos. Gjatë burgut luante shah, siç kishte bërë edhe gjatë emigracionit sipas Kol Tromarës - mik i ngushtë i tij qyshë nga kohët e emigracionit anti-zogist.[8] në vitin 1945 ai u arrestua dhe u dënua me vdekje nga Gjyqi Special.[6] Prokuror i çështjes ishte Bedri Spahiu, ndërsa kryetar i Trupit gjykues zëvendëskryeministri, gjeneral-lejtënant Koçi Xoxe, një njeri me shkollim fillore, me profesion teneqexhi, ashtu si edhe prokurori Spahiu: një ish-toger i degraduar dhe i çmobilizuar i Ushtrisë Mbretërore që në vitin 1935, pa kurrfarë formimi juridik dhe njohje të ligjeve. Gjyqi u zhvillua në kinema "Kosova" (sot "Teatri Kombëtar"), ndërsa mijëra vetë e ndiqnin atë nëpër rrugë nga altoparlantët që qenë vendosur kudo në Tiranë. Vendimi u dha më 13 prill 1945, ora 10.00.[9] U ekzekutua ditën e nesërme në një hendek tek Kodra e Priftit në Tiranë.[6] Para pushkatimit u thirri shokëve:

“Ktheni ballin nga pushkët! Tradhtarët vriten pas shpine. Ne nuk jemi tradhtarë. Historia do të jetë gjyqtari i paanshëm”.[10]

Burime[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Dervishi K., Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet, Tiranë: "55", 2012. fq. 198. ISBN 9789994356225
  2. ^ a b Koli Sh., Rrëfimi në gjyq i Bahri Omarit për takimet ilegale me Enver Hoxhën.
  3. ^ Merlika E., Mustafa Kruja në historinë shqiptare, Tiranë: OMSCA-1, 2012. ISBN 978-9928-132-19-2
  4. ^ (Anglisht) Özdalga E., Late Ottoman society: the intellectual legacy, studimet SOAS/RoutledgeCurzon të Lindjes së Mesme. 3. Routledge. fq. 315. ISBN 0-415-34164-7
  5. ^ Ligjvënësit Shqiptarë 1920-2005, Tiranë 2005. (PDF-Format në shqip).
  6. ^ a b c Vandeleur R., "Albanian treason trials - (known as war criminal trials): March-April 1945".
  7. ^ Kaloçi D., Rrëfimi i ish-zv.ministrit Nexhmi Ballka, Gazeta shqiptare
  8. ^ Kaloçi D., "Burgu i Tiranës: Ja misteret e tij në vitin 1945: Dëshmia e Xhemal Alihmehmetit", Gazeta shqiptare. - p. 1848, 19 prill, 2001, p. 12 - 13
  9. ^ Fevziu B., "Enver Hoxha", UET Press Tiranë 2011.
  10. ^ Imaj A., Bedri Spahiu: Ç'më tha Bahri Omari para pushkatimit: zbulohen dorëshkrimet e viteve të burgut, Panorama. - p. 2716, 6 maj, 2010, p. 20 - 21.