Drôme
Droma
| |
|---|---|
Drejtimi orar nga kreu: një pamje e Buis-les-Baronnies, Katedralja e Valence, fushat e lavendrës në Masivi Vercors, Crest | |
|
| |
Vendndodhja e Dromës në Francë | |
| Shteti | Franca |
| Rajoni | Auvernja-Rona-Alpet |
| Prefektura | Valence |
| Nënprefekturat | Die Nyons |
| Sipërfaqja | |
• Total | 6.530 km2 (2,520 sq mi) |
| Popullsia (Janar 2020) | |
• Total | 517.709 |
| • Dendësia | 79/km2 (210/sq mi) |
| Zona kohore | UTC+1 (CET) |
| • Verë (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Numri i departamentit | 26 |
| Qarqet | 3 |
| Kantonet | 19 |
| Komunat | 363 |
Drôme ( shqiptimi frëngjisht: [dʁom] (
dëgjoni); Ocitan : Droma ; Arpitan : Drôma ; Shqip: Droma) është departamenti më jugor i rajonit Auvernja-Rona-Alpet të Francës Juglindore. I emërtuar pas lumit Drôme, ai kishte një popullsi prej 516,762 banorësh në vitin 2019. [1] Prefektura e Dromës është Valence .
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Saint-Vallier në Dromë ishte vendlindja e një prej kurtizaneve më të famshme franceze, fisnikja Diane de Poitiers (1499–1566), dashnorja afatgjatë e mbretit Henri II (1519–1559).
Gjeografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Drôme shtrihet në rajonin e Auvergne-Rhône-Alpes . Drôme kufizohet me Ardèche në perëndim, Izera në veri dhe lindje, Alpet e Larta në lindje, Alpet e Provencës së Lartë në juglindje dhe Vaukluza në jug. Maja veriperëndimore e departamentit është vetëm 5 km nga kufiri i Luarës .
Kufijtë e departamentit kanë ndryshuar disa herë me përfshirjen e Comtat Venaissin në 1792 dhe krijimin e departamentit Vaukluzë në 1793. Droma rrethon një enklavë të departamentit Vaukluzë, Kantonin e Valréas ( Enklava e Papëve ).
Departamenti përmban 363 komuna. Komuna më e vogël në Francë, Rochefourchat, me një popullsi prej vetëm një personi, është në Drôme. [1]
Klima
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Departamenti i Dromës është në një zonë kalimtare midis klimës oqeanike të Lionit, klimës kontinentale në veri dhe klimës mesdhetare të Provencës në jug. Në luginën e Ronës, takimi i masave ajrore të buta të lagështa të Mesdheut jugor me masën ajrore më të ftohtë veriore shkakton ndonjëherë stuhi dhe stuhi dëbore të forta.
Në kodrat veriore pranë Tain-l'Hermitage (15 km në veri të Valencës ), klima është një përzierje e klimës oqeanike dhe gjysmë-kontinentale. Reshjet bien gjatë gjithë vitit me më shumë në pranverë dhe vjeshtë. Verat zbuten nga stuhitë dhe mistrali nuk fryn fort. Saint-Donat-sur-l'Herbasse ka një temperaturë mesatare prej 3 °C në janar dhe 21 °C në korrik për shkak të klimës së Lionit, ku më shumë reshje bien në verë sesa në dimër.
Rrafshi i Valencës është një zonë kalimtare midis ndikimit mesdhetar dhe klimës së ftohtë veriore. Verat janë më të ngrohta se në rajonet veriore, dhe rritja e dritës së diellit dhe nxehtësisë është e dukshme me shfaqjen e bimësisë mesdhetare në rajon. Temperaturat janë të moderuara midis Lionit dhe Montélimarit. Temperatura mesatare e Valencës në janar është 3.8 °C dhe 22 °C në korrik. Mistrali këtu fryn më fort.
Nga Montélimari, klima mund të konsiderohet mesdhetare. Pranë autostradës, ndryshimi i vegjetacionit është veçanërisht i dukshëm pranë përroit në Donzère, veçanërisht për shkak të ndryshimit të profilit të dheut . Pjesa më jugore e departamentit shfaq qartë një klimë mesdhetare me përforcimin e mistralit dhe një verë më të nxehtë për shkak të rrallësisë së stuhive. Shumica e reshjeve ndodhin në vjeshtë dhe dimrat janë më të butë se pjesa tjetër e Dromës. Pierrelatte ka një temperaturë mesatare prej 5 °C në janar dhe 23 °C në korrik.
Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Banorët e departamentit quhen Drômois ose në shqip Dromsa .
| Year | Pop. | ±% |
|---|---|---|
| 1791 | 246,687 | — |
| 1801 | 235,357 | −4.6% |
| 1806 | 253,502 | +7.7% |
| 1821 | 273,511 | +7.9% |
| 1831 | 299,556 | +9.5% |
| 1841 | 311,551 | +4.0% |
| 1851 | 326,846 | +4.9% |
| 1861 | 326,684 | −0.0% |
| 1872 | 320,417 | −1.9% |
| 1881 | 313,763 | −2.1% |
| 1891 | 306,419 | −2.3% |
| 1901 | 297,321 | −3.0% |
| 1911 | 290,894 | −2.2% |
| 1921 | 263,509 | −9.4% |
| 1931 | 267,08 | +1.4% |
| 1936 | 267,281 | +0.1% |
| 1946 | 268,233 | +0.4% |
| 1954 | 275,28 | +2.6% |
| 1962 | 304,227 | +10.5% |
| 1968 | 342,891 | +12.7% |
| 1975 | 361,847 | +5.5% |
| 1982 | 389,781 | +7.7% |
| 1990 | 414,072 | +6.2% |
| 1999 | 437,778 | +5.7% |
| 2006 | 468,367 | +7.0% |
| 2011 | 487,993 | +4.2% |
| 2016 | 508,006 | +4.1% |
Qytetet kryesore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Komuna më e populluar, ku jeton rreth 1/8 e popullsisë së departamentit, është Valence, prefektura. Që nga viti 2019, ka 6 komuna me më shumë se 10,000 banorë: [1]
| Komuna | Emri shqip | Popullsia (2019) |
|---|---|---|
| Valence | Valencë | 64,749 |
| Montélimar | Montelimar | 39818 |
| Romans-sur-Isère | Romana-mbi-Izerë | 33,098 |
| Bourg-lès-Valence | Burg-mbë-Valencë | 19792 |
| Pierrelatte | Pjetërtamël | 13,510 |
| Portes-lès-Valence | Porti-mbë-Valencë | 10680 |
Ekonomia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pjesa më e madhe e aktivitetit ekonomik të departamentit zhvillohet në perëndim të tij, përgjatë luginës së Rhône . Kjo zonë që përmban pjesën më të madhe të popullsisë së departamentit, ka gjithashtu transport të aksesueshëm, si autoroute A7 dhe linjat hekurudhore LGV Rhône-Alpes dhe LGV Méditerranée . Aktiviteti ekonomik në Valence u rrit me krijimin e linjës Valence TGV në 2001.
Turizmi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Droma përfiton nga një imazh i shkëlqyer në sytë e turistëve. Ardhja është rritur në mënyrë të qëndrueshme (+4% midis 2006 dhe 2007), më shpejt se departamentet fqinje të Ardeshës dhe Vaukluzës (+1%).
Turizmi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Aktivitetet sportive në Dromë përfshijnë:
- në dimër: ski, ski ndër-relievore, borë-këpucimi
- në verë: ekskursione, çiklizëm malor në zonën malore
Lumi Dromë është gjithashtu një vend i mrekullueshëm për të praktikuar kanoe dhe kajak. Në pranverë, rrjedha e ujit ju lejon të praktikoni rafting. Pylli Saoü është i njohur për shtigjet e tij të ngjitjes.
- Katedralja e Valencës
- Fushat e lavandrës në Die
- Kështjella dhe qyteti i Grinjanit
- Pallati i Ferdinand Chevalit
- Pllaja Vercors
- Nougat nga Montélimari
Referencat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 Populations légales 2019: 26 Drôme, INSEE