Gramatika

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Gramatika studion mënyrën e përdorimit të fjalëve me njëra-tjetrën në ligjërim.

Gramatika është dega më e rëndësishme e gjuhësisë, sepse ajo studion strukturën e gjuhës e kjo është ana më themelore e gjuhës. Me këtë fjalë kuptojmë shkencën që merret me studimin e rregullave të ndryshimit të fjalëve dhe të bashkimit të tyre në togfjalësh e në fjali.

Tradicionalisht gramatika ndahet në Morfologji dhe Sintaksë.

Morfologjia[redakto | redakto tekstin burimor]

Morfologjia merret me studimin e rregullave, sipas të cilave fjalët pësojnë ndryshime si dhe klasifikimin e tyre nëpër klasa.

Sintaksa[redakto | redakto tekstin burimor]

Sintaksa merret me studimin e rregullave të bashkimit të fjalëve në togfjalësh e në fjali dhe të fjalive në periudhë. Sintaksa si emer vjen nga Greqischtja e vjeter dhe eshte folje q.d.t.th. bashke-paraqitje, bashke-vendosje. Sintaksa merret me kombinacionin e fjaleve nga njesite me te vogla deri tek njesite me te medha sic eshte fjalia. Sintaksa nuk mund te ndahet nga komponentet e tjere te gramatikes, sic jane morfologjia (p.sh. sic eshte fleksioni dhe leksikoni morfologjik) , fonologjia (p.sh. sic eshte akcenti dhe levizja e tonit), semantika (p.sh kuptimi i fjaleve dhe i fjalive qe quhen dhe kritere semantike).