Hysni Curri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Hysni Curri
I njohur për  Kaçak

Komiteti i KosovësHysni Curri (?–1925) ka qenë ushtarak shqiptar[1] dhe një udhëheqës i dalluar i Lëvizjes Kaçake dhe Komitetit për Mbrojtjen Kombëtare të Kosovës.[2][3]

Biografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Curri ishte nipi dhe bashkëpunëtor i ngushtë i Bajram Currit. U lind në Gjakovë, të Vilajetit të Kosovës, të Perandorisë Osmane. Ai kishte mbrapavijë ushtarake dhe do të përqafonte lëvizjen e Rilindjes Kombëtare Shqiptare. Në 2-3 prill 1910, ai mori pjesë në Dytë të Kongresit të Manastirit, të cilat i rishikuar gjendjen e gjuhës shqipe në shkollat dhe botimet nën sapo imponuar censurës e Rinj Turq të qeverisë.[4][5] Curri ishte aktiv gjatë kryengritjeve shqiptare të 1910, 1911dhe 1912 dhe delegat në Kuvendin e Junikut të Maj 1912, ku zyrtari kërkesat listën e shqiptare rebelëve ndaj Otomanëve ishte hartuar.[6] Ai e udhëhoqi ushtrisë shqiptare kundër Osmanëve, më 7 gusht 1912 në Qafë Prush, e cila çoi Shqiptarët të hyjnë në Shkup, qendër e Vilajetit, më 12 gusht 1912.

Ai ishte një nga bashkë-themeluesit e jetëshkurtër Partia Nacionaliste (shqip: Partia Nacionaliste), e krijuar në Shqipëri në vitin 1914, bashkë me Hil Mosi, Sabri Qyteza, Kostandin Boshnjaku, Ceno Sharrë, etj.[7] Curri e vënë veten në shërbim të Princit Wied dhe e mbrojtën Durrësin nga Islamik Rebelëve gjatë 1914. Ai ishte në krye të rreth 400 burra.[8]

Më 16 prill 1917, ai do të marrë pjesë si përfaqësues i një Krasniqi fisit dhe Zëvendës-Prefekti i Prefekturës së Kosovës, në të delegacionit shqiptar e 33 njerëzve që vizituan Vjenë, duke përfshirë edhe Hasan Prishtina, e Ahmet Zogu, dhe Dom Nikollë Kaçorri.[9]

Curri ishte shumë aktiv gjatë viteve të Komitetit të Kosovës. Si kryesore anëtare ai ishte zgjedhur për të përfaqësuar Komiteti në Kongresin e Lushnjës të 1920. Eshtref Frashëri u zgjodh për të përfaqësuar komiteti, ndërsa Hysni Curri dhe Xhemal Prishtina përfaqësuan Prefekturën e Kosovës (Ka-Tropojë) dhe Irredentist Kosovës. Curri nuk mund të marrë pjesë për shkak se ai i theu krahun e tij natën para ngjarjes.[10]

Në vitin 1920, pas Kongresit të Lushnjës, së bashku me Bajram Curri, ai i ka ndihmuar forcat e Ahmet Zogu, (më pas Ministër i Brendshëm), për të pastruar përkrahësit esadistë që kishin mbetur në Shqipërinë e Mesme dhe Verilindore.[11]

Në vitet që vijnë, koordinimin mes zyrtare e Tiranës me politikën e serbisë një krijuar një situatë të pafavorshme për Komitetin e Kosovës. Ministria e punëve të Brendshme në Tiranë[12] ka nxjerrë një shënim në 9 janar 1923 për autoritetet serbe kanë deklaruar se "nëse kachaks hyrë neutral zonës, ushtria serbe do të mund të ndjekin ato edhe atje". Në këto kushte, Prishtinë dhe Curri kërkoi mbështetje nga shqiptarë Émigré në Itali dhe Austri, si dhe prej italiane dhe Austriake qeveritë. Më 27 gusht 1923, një grup prej 27 aktivistë të udhëtuar poshtë për të Shëngjinit, pastaj me anije për në Itali dhe më vonë në Austri. Më vonë, Hasan Prishtina do të njoftojë Bajram Curri me anë të telegram për 20,000 pushkë dhe 12 cisternat e cila u është premtuar që do të realizohen për grupet guerile.

Curri vdiq në Vjenë në vitin 1925. Ai u varros në Zentralfriedhof varrezat.

Shih edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Bajram Curri, trajtesa e dokumente, 1982 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ Fjalor enciklopedik shqiptar, 1985 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ Kombi i tradhëtuar, 1999 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ Kongresi i Dytë i Manastirit (2-3 prill 1910), Midis delegatëve ishin Dervish Hima, Fehim Zavalani, Petro Nini Luarasi, Hysni Curri, Ferit Ypi, Bedri Pejani, Qamil Shkupi, Gjergj Qiriazi, Bejtullah Gjilani, Themistokli Germenji, Tefik Panariti, Hajdar Blloshmi, Abdullah Efendiu (nga Struga), Qazim Iliaz Dibra, Rexhep Mitrovica, Xhafer Kolonja etj. Kryetar i Kongresit u zgjodh Bedri Pejani, ndërsa sekretarë Ferit Ypi dhe Petro Nini Luarasi. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ Skënder P. Luarasi për Kosovën: adhurim dhe detyrim i përjetshëm, Dhe më tregoi emrat: ”Zotni Dervish Hima dhe Bedri Peja, Qazim be Dibra, Hysni Curri, Ali Hajdari ” e kështu me rradhë. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ Zhvillimi i arsimit shqip në Gjakovë deri më 1918, Në Kuvendin e Junikut (21-25 maj 1912), në të cilin u miratua programi politik i Kryengritjës së Përgjithshme kundër sundimit osman,..., bashkë me përfaqësuesit e tjerë nga Gjakova si Riza beu, Ahmet beu, Murat Vokshi, Hysni Curri...
    translated
    In the Assembly of Junik (21-25 May 1912), where the political program of the General Rebellion against the Ottomans was approved,..., together with others from Gjakova as Riza bey, Ahmet bey, Murat Vokshi, Hysni Curri...
    Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ Kush ishin drejtuesit e Partisë Nacionaliste, Hysni Curri është nipi dhe bashkëpunëtori i Bajram Currit. Ai ishte me profesion ushtarak. Në vitin 1909 është anëtar i Kongresit të Manastirit për njësimin e alfabetit të gjuhës shqipe. Pjesëmarrës në kryengritjet e viteve 1910-1912 dhe në mbrojtjen e viseve shqiptare nga pushtuesit sllavë. Ai është organizator i forcave kosovare për mbrojtjen e qytetit të Durrësit nga rebelët. Anëtar i “Komitetit për mbrojtjen e Kosovës” në vitin 1919. Drejtues i operacioneve për asgjësimin e forcave të Esad pashës pas vrasjes së tij në Shqipërinë e Mesme. Pjesëmarrës në Revolucionin e Qershorit. Vdiq në Vjenë në vitin 1925. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ^ Lebenserinnerungen: 1912 bis 1925, 1973 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ^ An Albanian Delegation Pays Homage to the Emperor in Vienna, 1917, Krasniqi by the well-known chieftain and sub-prefect Hysni Bey Curri Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ^ Ballafaqime politike në Shqipëri (1897-1942): kujtime dhe vlerësime historike, 2000, Pra, Komiteti nga ana e tij delegon Eshtref Frashërin për ta përfaqësuar në Kongres dhe, nga ana tjetër, për ta përfaqësuar prefekturën e Kosovës dhe Kosovën irredente, zgjodhi dy delegatë të tjerë, Hysni Currin dhe Xhemal bej Prishtinën, dy tipa me karakter të ndryshëm.
    Mustafa Kruja në Durrës e bindi Hysni Currin, i cili ka patur një karakter të lëkundshëm, që të shkojë në Krujë në vend që të shkonte në Lushnjë, ku ish deleguar. Por H. Curri, para se të niset, dehet atë natë, rrëzohet prej shkallëve dhe thyen dorën. Kështu komedia merr fund jo me dëm të madh.
    Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ^ Hysni Curri, zëri që thërret prehjen në Atdhe Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  12. ^ Kryeministrat shqiptarë gjatë 100 vjetëve të prirur për atentate, pabesi dhe goditje pas shpine Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)