Jahja bej Dukagjini

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Jahja Dukagjini)
Jump to navigation Jump to search

Jahja bej Dukagjini (1496 - 1582)[1] ose Jahja bej Tashligja ishte ndër personalitetet e shquara shqiptare të familjes Dukagjini[2] nga Plevla.[3]

Biografia[redakto | përpunoni burim]

Jahja Dukagjini u lind në vitin 1496,[4] në qytezën Plevël[5], (sot qytezë në Mal të Zi). Osmanët e morën si jeniçer dhe e dërguan në Stamboll. "Në oxhakun e jeniçerëve, Jahja beu përparon shpejt dhe ngarkohet t'i edukojë jeniçerët e rinjë. Në këtë punë ai tregon aftësi të madhe, përvetson maniret e bujarëve, gjë që i hap rrugën depërtimit në rrethet aristokrate të Stambollit."[6]

Vepra[redakto | përpunoni burim]

Jahja Dukagjini iu kushtua edhe studimeve të letërsisë. Ishte njëri nga poetët më origjinalë dhe më të shquar të Perandorisë dhe studiues i poezisë. Konsiderohet poeti më i madh i klasicizmit osman. Veprat kryesore të tij janë me përmbajtje morale-mistike. Veprat më të njohura të tij janë:

  • Visare të fshehta (Gencine-i Raz)
  • Jusufi dhe Zelihaja (Yusuf ve Züleyha)
  • Kopshti i ndritur i trëndafilave (Gülshen-i Envar)
  • Shahu dhe lypësi (Shah ü Geda)
  • Naze dhe lutje (Naz ve Niyaz)
  • Libri i parimeve ("Usulname" ose "Kitab-i Usul")
  • Qyteti i Stambollit (Şehrengiz-i İstanbul)
  • Qyteti i Edrenes (Şehrengiz-i Edirne)
  • Libër (poetik) për Sulltan Sylejmanin (Suleyman name)[7]

Thënie[redakto | përpunoni burim]

"Sojin e kam shqiptar
 Dhe farefisi im jeton me shpatë në dorë."[1]
"Farefisi im i lashtë rrjedh nga paria e shqiptarëve,
 Sojin më të lashtë e kam prej princërve të Dukagjinit."[1]

Shih edhe[redakto | përpunoni burim]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ a b c Shih në veprën e autorëve:Nexhip Alpan & Nesip Kaçi: Shqiptarët në Perandorinë Osmane, "Albin", Tiranë, 1997, fq. 52 - 53
  2. ^ Ka mendime se familja Dukagjini është nga Shkodra, madje edhe nga Peja; pastaj se Jahja Dukagjini është njëri "nga djemtë e familjes së Lekë Dukagjinit. Shih, Nexhip Alpan & Nesip Kaçi: op.cit. fq. 52.
  3. ^ Robert Elsie, Yahya bey DUKAGJINI, Albanian Literature in Translation  Vizituar më 12.07.2016.
  4. ^ Lidhur me vitin e saktë të lindjes së Jahja Dukagjinit ka ende diskutime mes studiuesve, ashtu siq ka edhe lidhur me vitin e vdekjes së tij e po ashtu edhe lidhur me vendin e vdekjes së tij.
  5. ^ Qyteti Plevla asokohe quhej Tashligja.
  6. ^ Hasan Kaleshi: Roli i shqiptarëve në letërsinë orientale, Seminari i kulturës shqiptare për të huaj, Universiteti i Prishtinës, Fakulteti Filozofik, Prishtinë, 1976, fq. 157.
  7. ^ Hajrullah Koliqi: Historia e arsimit dhe e mendimit pedagogjik shqiptar, "Libri shkollor," Prishtinë, 2002, fq. 80 - 81.