Gjuha maldive
| Dhivehi | |
|---|---|
| Pronunciation | [d̪iʋehi] |
Native speakers | 340,000 (2012)[1] |
Indo-European
| |
| Thaana Dhives Akuru deri në shekullin e XIX | |
| Official status | |
Official language in | |
| Regulated by | Akademia Dhivehi |
| Language codes | |
| ISO 639-1 | dv |
| ISO 639-2 | div |
| ISO 639-3 | div |
| Glottolog | dhiv1236 |
| IETF | dv-MV |

Gjuha maldive, njohur gjithashtu me endonimin e saj Dhivehi[2] ose Divehi[3][4] Dhivehi: ދިވެހި), është një gjuhë indo-ariane e folur në shtetin ishullor të Azisë Jugore të Maldiveve[5] dhe në ishullin Minicoy, Lakshadweep, një territor bashkimi i Indisë .
Gjuha maldive ka katër dialekte të dukshme. Dialekti standard është ai i kryeqytetit Malé . Variacioni më i madh dialektor ekziston në atolet jugore Huvadhu, Addu dhe Fuvahmulah . Secili prej këtyre atoleve ka dialektin e tij të veçantë që shpesh mendohet të jetë i ndërlidhur me të tjerët, ndërsa është gjerësisht i ndryshëm nga dialekti i folur në atolet veriore. Dialektet jugore janë aq të dallueshme sa ata që flasin vetëm dialektet veriore nuk mund t'i kuptojnë ato.[5]
Dhivehi shkruhet me shkrimin Thaana .
Dhivehi është një pasardhës i Prakrites Elu dhe është i lidhur ngushtë me sinhalishten, por jo ndërsjellasi i kuptueshëm me të. Shumë gjuhë kanë ndikuar në zhvillimin e Dhivehit ndër shekuj. Ato përfshijnë arabishten, urdunë / hindin, persishten, tamilen, frëngjishten, portugalishten dhe anglishten . Fjalët angleze atol (një unazë ishujsh koralorë ose shkëmbinj nënujorë) dhe dhoni (një anije për një lundrim midis atoleve) janë forma të përmbledhura të fjalëve maldiviane atoḷu dhe dōni . Para kolonizimit evropian të Hemisferës Jugore, ajo ishte gjuha më jugore indo-evropiane.

Fonologjia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Përpara | Qendrore | Mbrapa | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| e shkurtër | e gjatë | e shkurtër | e gjatë | e shkurtër | e gjatë | |
| E mbyllur | i | iː | u | uː | ||
| E mesme | e | eː | o | oː | ||
| E hapur | (æː) | a | aː | |||
- Abafili është shenja zanore
që tregon "a". - Ibifili është shenja zanore
që tregon "i". - Ubufili është shenja zanore
që tregon "u". - Sukun është shenja
që tregon mungesën e një zanoreje.
- [æː] është zhvilluar si fonemë e pavarur nga diftongu /ai/.
| Buzore | Dhëmbore /Alveolare | Retrofleks | Qiellzore | Velare | Glotale | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hundore | m | n | ɳ | ( ɲ )* | ||||||||
| Ndalesë/ Jofërkuese |
p |
b ᵐb |
t̪ |
d̪ ⁿd̪ |
ʈ |
ɖ ᶯɖ |
t͡ʃ |
d͡ʒ |
k |
ɡ ᵑɡ |
||
| Fërkuese | f | s̪ | z | ʂ | ʃ | h | ||||||
| Përafruese | ʋ | l̪ | ɭ | j | ||||||||
| Tap | ɽ | |||||||||||
Disa shprehje të zakonshme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Fraza maldiviane | Transliterimi | shqip |
|---|---|---|
| ޝުކުރިއްޔާ | Shukuriyyaa | Faleminderit |
| ނޫން | Noon | Nr |
- ↑ Stampa:Ethnologue18
- ↑ "Dhivehi". Glottolog 4.3. 2020.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Documentation for ISO 639 identifier: div". ISO 639-2 Registration Authority – Library of Congress. Marrë më 2017-07-08.
Divehi; Dhivehi; Maldivian
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Documentation for ISO 639 identifier: div". ISO 639-3 Registration Authority – SIL International. Marrë më 2017-07-08.
Dhivehi, Divehi, Maldivian
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - 1 2 B. D, Cain. Introduction (Tezë). Cornell Univ. [Ithaca].
{{cite thesis}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) Gabim citimi: Invalid<ref>tag; name ":0" defined multiple times with different content - 1 2 Gnanadesikan, Amalia E. (2017). Dhivehi: The Language of the Maldives. Berlin: De Gruyter Mouton. fq. 21–25.
{{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja e shtëpisë botuese (lidhja) Gabim citimi: Invalid<ref>tag; name ":1" defined multiple times with different content