Liga e Parë e Kosovës
Liga e Parë e Futbollit të Kosovës zyrtarisht Raiffeisen Liga e Parë e Kosovës për arsye sponsorizimi, është niveli i dytë i sistemit të ligës së futbollit për meshkuj në Kosovë . Organizohet nga Federata e Futbollit të Kosovës (FFK).[1][2]
Që nga sezoni 2025–26, divizioni përbëhet nga 18 klube në një ligë të vetme kombëtare, pas bashkimit të formatit të mëparshëm me dy grupe të përdorur midis sezoneve 2020–21 dhe 2024–25.[3][4] Klubet bien dhe ngjiten nga Liga e Dytë, ndërsa ekipet e renditura më lart ngjiten në Superligë .[3]
Historiku
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Vitet e hershme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gjatë viteve 1990, mes shpërbërjes së Jugosllavisë dhe përjashtimit të klubeve kosovare nga garat zyrtare, FFK organizoi një strukturë paralele lige jashtë kontrollit shtetëror. E ashtuquajtura Liga e Parë "e pavarur" përfshinte klube nga të gjitha rrethet e Kosovës dhe luhej në fusha të improvizuara derisa Lufta e Kosovës detyroi ndalimin e garave në vitet 1998–99.[1]
Riorganizimi i pasluftës
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas përfundimit të luftës në vitin 1999, FFK-ja rivendosi një sistem të unifikuar të ligës kombëtare dhe piramida vendase u ristrukturua, me krijimin e Superligës si niveli më i lartë dhe Ligës së Parë që vepronte direkt poshtë saj si divizioni i dytë, përpara Ligës së Dytë dhe të Tretë.[1] Që atëherë, Liga e Parë është trajtuar vazhdimisht në media si niveli i dytë i futbollit të meshkujve në Kosovë, duke i futur klubet në Superligë.[5]
Pasi Kosova u pranua në UEFA dhe FIFA në vitin 2016, klubet kampione dhe të ngjitura në kategorinë e parë fituan akses në ligën e parë dhe, tërthorazi, në garat evropiane të klubeve përmes Superligës.[1]
Epoka me dy grupe dhe zgjerimi në 18 klube
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në filli të viteve 2020, Liga e Parë u riorganizua në dy grupe paralele me nga dhjetë klube (Grupet A dhe B). Fituesit e secilit grup fituan ngjitje në Superligë, ndërsa ekipet e renditura më poshtë përballeshin me rënien nga kategoria ose ndeshjet eliminatore të ngjitjes/rënies nga kategoria me Ligën e Dytë.[3] Në këtë format, Drenica dhe Prishtina e Re fituan grupet e tyre përkatëse në sezonin 2024–25 për të siguruar ngjitjen në kategorinë e parë.[3]
Përpara sezonit 2025–26, FFK vendosi t’i bashkojë grupet në një kampionat të vetëm me 18 ekipe nën sponsorizimin e Raiffeisen, me dy klube të sapongjitura (përfshirë Tefik Çangën dhe Prizrenin ) që u bashkohen ekipeve të themeluara të Ligës së Parë si Trepça, Liria dhe Vëllaznimi .[4] Ndryshimi kishte për qëllim forcimin e ekuilibrit konkurrues dhe t’u jepte klubeve një orar kombëtar më të gjatë dhe më koherent.[3]
Formati i garës
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Liga e Parë e Kosovës aktualisht përbëhet nga 18 klube. Në sezonin 2025–26, secila skuadër luan kundër të tjerëve në shtëpi dhe jashtë për një total prej 34 ndeshjesh. Skuadrat marrin tre pikë për një fitore, një për një barazim dhe asnjë për një humbje, me pozicionet në ligë që përcaktohen nga pikët totale, pastaj diferenca e golave dhe golat e shënuar aty ku kërkohet.
Sipas rregulloreve të garave të futura për sezonin 2025–26, dy klubet e para në fund të sezonit ngjiten direkt në Superligë . Vendet e treta dhe të katërta hyjnë në një fazë shtesë play-off për ngjitje, ku klubi përfundon i teti në Superligë, ndërsa ekipet me renditjen më të ulët bien në Ligën e Dytë .[3][4]
Më parë, kur liga ndahej në dy grupe me dhjetë ekipe, secili klub luante 27 ose 28 ndeshje brenda seksionit të tij. Fituesit e grupeve ngjiteshin në Superligë, ndërsa klubet e dyta dhe ato të renditura më poshtë garonin për ndeshjet eliminatore për rënie dhe ngjitje me ekipet e Superligës dhe Ligës së Dytë.[3]
Klubet (2025–26)
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Sezoni 2025–26 është i pari që luhet në një divizion kombëtar me 18 ekipe. Klubet e mëposhtme marrin pjesë në garë:[4]
- 2 Korriku
- Besa Peja
- Dinamo Ferizaj
- Feronikeli 74
- Istogu
- KEK-u
- Kika
- Liria
- Prizreni
- Ramiz Sadiku
- Rilindja 1974
- Suharekë
- Tefik Çanga
- Trepça
- Trepça '89
- Vëllaznimi
- Vjosa
- Vushtrria
Media dhe sponsorizimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Që nga viti 1999, kompeticioni zyrtarisht njihet si Liga e Parë e Futbollit të Kosovës (Liga e Parë e Futbollit të Kosovës), por që nga vitet 2020 zakonisht ka mbajtur emrin e një sponsori titullar. Për arsye sponsorizimi, është reklamuar në kohë të ndryshme si:
| Emri | Periudhë | Shënime | |
|---|---|---|---|
| shqip | Anglisht | ||
| Liga e Parë e Futbollit të Kosovës | Liga e Parë e Futbollit të Kosovës | 1999–ende | Emri formal i garës i përdorur nga Federata e Futbollit të Kosovës në dokumentet zyrtare.[1] |
| Viva Fresh Liga e Parë e Kosovës | Viva Fresh Liga e Parë e Kosovës | 2021–2024 | Sponsorizim i të drejtave të emërtimit nga Viva Fresh Store.[6] |
| Raiffeisen Liga e Parë e Kosovës | Liga e Parë e Raiffeisen e Kosovës | 2024–deri më sot | Sponsorizim i të drejtave të emërtimit nga Raiffeisen Bank Kosovo, një degë e Raiffeisen Bank International .[2] |
Të drejtat televizive për Ligën e Parë të Futbollit të Kosovës, së bashku me Superligën dhe Kupën e Kosovës, iu dhanë në vitin 2021 operatorit kabllor ArtMotion dhe kanalit falas Klan Kosova sipas një marrëveshjeje të nënshkruar me FFK-në.[7] Marrëveshja, e lidhur me sponsorizimin e titullit Viva Fresh, i dha ArtMotion mbulim ekskluziv të drejtpërdrejtë të ndeshjeve të Ligës së Parë në sezonin 2021–22, me klubet pjesëmarrëse që merrnin një pjesë të të ardhurave të transmetimit nëpërmjet federatës.[6] Rinovimet pasuese i kanë mbajtur ArtMotion dhe Klan Kosova si transmetuesit kryesorë të ndeshjeve dhe momenteve kryesore të Ligës së Parë.[7]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Faqja zyrtare në internet (në shqip and anglisht)
- First League competition page at the FFK website
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 5 "A brief history of Kosovo football". Football Federation of Kosovo. Marrë më 10 dhjetor 2025.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - 1 2 "Liga e Parë me sponsor të ri, FFK dhe Banka Raiffeisen nënshkruajnë marrëveshjen e partneritetit". Football Federation of Kosovo. 24 janar 2024. Marrë më 10 dhjetor 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 "FFK-ja prezanton sistemin e garave për sezonin e ri në futbollin kosovar". Telegrafi. 22 korrik 2024. Marrë më 10 dhjetor 2025.
- 1 2 3 4 "Kështu duket Liga e Parë e Kosovës me 18 skuadra në edicionin 2025–2026". Bota Sot. 25 maj 2025. Marrë më 10 dhjetor 2025.
- ↑ "FFK-ja tregon se kur do të nisë edicioni i ri garues 2022/23". Tëvë1. 16 qershor 2022. Marrë më 10 dhjetor 2025.
- 1 2 "Zyrtarizohet marrëveshja e sponsorizimit të Ligës së Parë". Zëri. 10 gusht 2021. Marrë më 10 dhjetor 2025.
- 1 2 "EKSKLUZIVE: Art Motion dhe Klan Kosova fitojnë të drejtën televizive të Superligës, Ligës së parë si dhe Kupës së Kosovës". Kallxo.com. 10 gusht 2021. Marrë më 10 dhjetor 2025.