Zardafi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Zardafi
Martes martes crop.jpg
Statusi i ruajtjes

I cënuar (IUCN 3.1)Statusi ne Shqiperi
Klasifikimi shkencor Edit this classification
Mbretëria: Animalia
Filumi: Chordata
Klasa: Mammalia
Rendi: Carnivora
Familja: Mustelidae
Gjinia: Martes
Speciet: M. martes
Emri binomial
Martes martes
(Linnaeus, 1758)
European Pine Marten area.png
Përhapja

Zardafi ( Martes martes ) është një kafshë amtare i cili i përket familjes mustelid . Ёshtë e njohur më së shpeshti si kunadhja e pishës,kunadhja gushëverdh(ose gushaverdhi) ,shqarthi i artë,kuna ose kuni .

Pëshkrimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kafka

Gëzofi i zardafit është zakonisht i lehta deri në kafe të errët. Ёshtë i shkurtër dhe i trashë gjatë verës, duke u rritur më gjatë dhe më i butë gjatë dimrit. Ajo ka një "bib" të ngjyrës krem ​​në të verdhë që shënon në fyt. Trupi i tij është i gjatë deri 53 cm (21 in), me një bisht të shkurret rreth 25 cm (10 in). Meshkujt janë pak më të mëdhenj se femrat; në mënyrë tipike, ajo peshon rreth 1.5–1,7 kg (3,3–3,7 lb). Ka shqisat e shkëlqyera të shikimit, erës dhe dëgjimit.[2]

Gama dhe habitati[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kuni banon në zona të pyllëzuara.

Britania e Madhe dhe Irlanda[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Zardafi në Qendrën Britanike të Kafshëve të egra

Britaninë e Madhe , speciet ishin për shumë vite të zakonshme vetëm në Skocinë veriperëndimore . Një studim në vitin 2012 zbuloi se zardafi janë përhapur nga zonat e tyre malore Skoceze , në veri në Sutherland dhe Caithness dhe në juglindje nga Glen e Madh në Moray , Aberdeenshire , Perthshire , Tayside , dhe Stirlingshire , me disa në Belt Qendror , në Gadishuj Kintyre dhe Cowal dhe në Skye dhe Mull. Zgjerimi në Pyllin Galloway ka qenë i kufizuar në krahasim me atë në vargun kryesor të zardafit. Zardafi u rivendosën në pyllin Glen Trool në fillim të viteve 1980 dhe vetëm përhapja e kufizuar ka ndodhur nga atje. Kjo mund të jetë për shkak të persekutimit të vazhdueshëm dhe bllokimit nga gjuetarët lokal.

Angli , gushaverdhët janë jashtëzakonisht të rralla dhe që konsiderohen prej kohësh ndoshta të zhdukur. Një popullat e gjetur në Kidland Forest në Northumberland në qershor 2010 mund të përfaqësojë ose një recolonisation nga Skocia, ose një popullatë relikt që i ka shpëtuar zhdukjes më parë.[3] Ka pasur pamje të shumta të raportuara të zardfëve në Cumbria , megjithatë, nuk ishte deri në vitin 2011 që u gjet prova konkrete - disa copëza të testuara nga ADN -ja.[4][5] Në korrik 2015, shikimi i parë i konfirmuar i një zardafi në Angli për më shumë se një shekull u regjistrua nga një fotograf amator në pyll në Shropshire . [6] Korrik 2017, pamjet e një kuni të gjallë u kapën nga një kamera kurth në Murat e Veriut në Yorkshire .[7][8] Në Mars 2018 pamjet e para ndonjëherë të një zardafi u kapën në Northumberland.[9]

Ka një popullsi të vogël të zardafëve në Uells . Scat e gjetur në pyllin Cwm Rheidol në 2007 u konfirmua nga testimi i ADN-së që ishte nga një zardafi. Një mashkull u gjet në vitin 2012 si vrasje në rrugë afër Newtown, Powys . Kjo ishte konfirmimi i parë në Uells, që nga viti 1971. [10]The Vincent Lifelife Trust Trust (VWT) ka filluar një përforcim të këtyre gjitarëve në zonën e mesit të Uellsit . Gjatë vjeshtës 2015, 20 gushverdhët u kapën në Skoci, në zonat ku ndodh një popullatë e shëndetshme e pishave, nën licencën e Trashëgimisë Natyrore Skoceze. Këto kafshë u përkthyen dhe u lëshuan në një zonë të mesit të Uellsit. Të gjithë zardafët ishin të pajisur me kollare radio dhe po gjurmohen çdo ditë për të monitoruar lëvizjet e tyre dhe për të zbuluar se ku kanë krijuar territore. Gjatë vjeshtës 2016, VWT planifikoi të kapte dhe lirojë edhe 20 kuna, me shpresën për të krijuar një popullsi të vetë-qëndrueshme. [11]

Zardafi është ende mjaft i rrallë në Irlandë , por popullsia po rimëkëmbet dhe përhapet; pyjet e saj tradicionale janë në perëndim dhe në jug, veçanërisht Burren , por popullsia në Midlands është rritur ndjeshëm në vitet e fundit.[12] Një studim i menaxhuar nga akademikë në Universitetin Queens Belfast , duke përdorur kamera dhe shkencëtarë qytetarë, të botuar në vitin 2015, tregoi se kunadhet u shpërndanë në të gjitha vendet e Irlandës Veriore .[13]

Sjellja dhe ekologjia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjurmët në baltë
Gjurmët në dëborë

Zardafët janë të vetmit shqarth me kthetrat semiretractable. Kjo u mundëson atyre të udhëheqin më shumë stile jetese ajrore , siç janë ngjitja ose vrapimi në degët e pemëve, megjithëse janë gjithashtu vrapues relativisht të shpejtë në tokë. Ata janë kryesisht aktivë gjatë natës dhe muzg. Ata kanë veshë të vegjël, të rrumbullakosur, shumë të ndjeshëm dhe dhëmbë të mprehtë të përshtatur për të ngrënë gjitarë të vegjël, zogj, insekte, bretkosat dhe kërma . Ata gjithashtu janë njohur se hanë manaferrat , vezët e zogjve, arrat dhe mjaltin . Kunadhet gushëverdh janë kafshë territoriale që shënojnë gamën e tyre duke depozituar feces(quhen mashtrime) në lokacione të spikatura. Këto mashtrime janë të zeza dhe të përdredhura dhe mund të ngatërrohen me ato të dhelprës, përveç që ata me reputacion kanë një erë lulesh.[14] Zakonisht e bën strofullën e vet në pemë  ose fusha të mbuluara .

Dieta e zardafi përfshin gjitarë të vegjël, kërmat, zogjt, insekte dhe fruta.[15]

Rimëkëmbja e zardafëve është besuar me zvogëlimin e popullsisë së ketrave gri pushtues në Mbretërinë e Bashkuar dhe Irlandë. Kur rrezja e popullatës së kunit takohet me atë të ketrit gri, popullsia e ketrave gri shpejt tërhiqet dhe popullata e ketrit të kuq rimëkëmbet.[16][17] Për shkak se ketri gri kalon më shumë kohë në tokë sesa ketri i kuq, i cili bashkë-evoluoi me gushaverdhi, ata mendohet se kanë shumë më tepër gjasa të vijnë në kontakt me këtë grabitqar.[18]

Jetëgjatësia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Zardafi ka jetuar në 18 vjet në robëri, por në natyrë, ata mund të jetojnë deri në 11 vjet. Sidoqoftë, 3-4 vjet është më tipik. Ata arrijnë pjekurinë seksuale në 2-3 vjeç. Zardafi zakonisht ndodhet në tokë dhe mund të zgjasë më shumë se 1 orë.[19] Atingiftëzimi ndodh në korrik dhe gusht por veza e fekonduar nuk hyn në mitër për rreth 7 muaj. Të rinjtë zakonisht lindin në fund të Marsit ose në fillim të Prillit pas një periudhe 1-mujore të gjestit që ndodh pas implantimit të vezës së fekonduar, në copëza prej një deri në pesë. Zardafët e rinj peshojnë rreth 30 gram gjatë lindjes. Të rinjtë fillojnë të dalin nga strofkat e tyre rreth 7-8 javë pas lindjes dhe janë në gjendje të shpërndahen nga sterna rreth 12-16 javë pas lindjes së tyre.

Kërcënim[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Edhe pse ata preken herë pas here nga shqiponjat e malit , dhelpra të kuqe , ujqërit dhe macet e egra , njerëzit janë kërcënimi më i madh për zardafi. Ata janë të prekshëm nga konflikti me njerëzit, që vijnë nga kontrolli i grabitqarëve për speciet e tjera, ose pas grabitqimit të bagëtive dhe përdorimit të ndërtesave të banuara për denoncim.Gabim referencash: Duke mbyllur </ref> mungon për etiketën <ref>

Shiko dhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referenca[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Herrero, J.; Kranz, A.; Skumatov, D.; Abramov, A.V.; Maran, T. & Monakhov, V.G. (2016). "Martes martes": e.T12848A45199169. Burimi journal ka nevojë për |journal= (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ “Pine Marten (Martes Martes).” Trees for Life, treesforlife.org.uk/forest/pine-marten/.
  3. ^ "Found at last! pine marten rediscovered in Northumberland". Northumberland Wildlife Trust. 1 korrik 2010. Arkivuar nga origjinali origjinali më 10 mars 2018. Marrë më 10 mars 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ "Pine Marten rediscovered in Cumbria after 10 years!". Wild Travel Magazine. maj 2011. Arkivuar nga origjinali origjinali më 2014-10-18. Marrë më 2014-10-14. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ "Shropshire pine marten sighting is the first in a century". BBC News. 16 korrik 2015. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ "Shropshire Pine Marten Project". Shropshire Wildlife Trust. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ "Rare pine marten captured on camera in Yorkshire". BBC News. 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ^ "First ever images of pine marten in Yorkshire". NatureSpy.org. 2017. Marrë më 8 mars 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ^ O'Connell, B. (2018). "Rare pine marten captured on camera in Northumberland". Northumberland Gazette. Marrë më 31 korrik 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ^ McCarthy, M. (2012). "'Extinct' animal turns up in Wales as roadside carcass proves elusive pine martens still exist". The Independent. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ^ "The pine marten in Wales". The Vincent Wildlife Trust. Marrë më 10 mars 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  12. ^ Kelleher, Lynn (4 mars 2013). "Red squirrels make comeback as pine martens prey on greys". Irish Independent. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ^ Macauley, C. (2015). "QUB study shows pine martens are more common in NI than thought". BBC News. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  14. ^ "Pine marten". The Vincent Wildlife Trust. Marrë më 10 mars 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  15. ^ "Tufty's saviour to the rescue". The Scotsman. 2007. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  16. ^ Monbiot, G. (2015). "How to eradicate grey squirrels without firing a shot". The Guardian. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  17. ^ Sheehy, E.; Lawton, C. (2014). "Population crash in an invasive species following the recovery of a native predator: the case of the American grey squirrel and the European pine marten in Ireland". Biodiversity and Conservation. 23 (3): 753–774. doi:10.1007/s10531-014-0632-7. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Stampa:Paywall
  18. ^ "The Pine Marten: FAQs". Pine Marten Recovery Project. Retrieved 31 March 2018.
  19. ^ Forder, V. (2006). "Mating behaviour in captive pine martens Martes martes" (PDF). Wildwood Trust. Marrë më 10 mars 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)