Burjatia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Burjatia
Респу́блика Буря́тия (rusisht)
Буряад Улас (burjatisht)
Republikë e Rusisë
Emblema_figura
Emblema e Burjatisë
Flag of Buryatia.svg
Flamuri i Burjatisë
Administrimi Politik
Qarku federal Lindor i Largët
Rajoni ekonomik Siberia Lindore
Kryeqyteti Ulan-Ude
Krijimi 30 maj 1923
Qeverisja
Kreu i Republikës Alexey Tsydenov
Trupi Ligjvënës Hurali i Popullit
Sipërfaqja
Sipërfaqja 351.300 km2
Renditja në Rusi: i 15-ti
Popullsia
Popullsia 984,511 (2018)</small) banorë
Renditja në Rusi: i 54-ti
Dendësia 2.8 banorë/km2
Gjeografia
Zona kohore UTC+08:00 (MSK+5)
Të dhëna të tjera
Targa e automjeteve 03
Kodi sipas ISO RU-BU
Faqja Zyrtare www.egov-buryatia.ru

Burjatia, zyrtarisht Republika Burjate (Rusisht: Респу́блика Буря́тия, Respublika Burjatija; Burjatisht: Буряад Улас, Burjaad Ulas) është republikë anëtare e Federatës Ruse, e ndodhur në SiberiAzi. Më parë pjesë e Distriktit Federal Siberian, ajo ka qenë një pjesë e Lindjes së Largët Ruse që nga viti 2018.[1] Kryeqyteti i tij është qyteti Ulan-Ude. Zona e saj është 351,300 kilometra katrorë me një popullsi prej 972,021 (sipas regjistrimit të vitit 2010).

Në Burjati jetojnë 981.238 banorë, prej të cilëve dy të tretat janë rusë dhe vetëm 27,8 % janë burjatë, banorë titullarë të republikës. Burjatët janë të afërt me mongolët dhe flasin një gjuhë të së njëjtës familje.

Gjeografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Republika është e vendosur në rajonin jug-qendror të Siberisë përgjatë bregut lindor të liqenit Baikal.

Brenda, ajo kufizohet me Oblastin Irkucku, Zabajkalski Krai dhe Tëvanë. Ndërkombëtarisht, ajo kufizohet me Mongolinë.

Mbi 80% e territorit të republikës ndodhet në rajonin malor, duke përfshirë Malet Baikal në brigjet veriore të liqenit Baikal, Ulan-Burgas në lindje të liqenit dhe Malësinë Selenga në jug pranë kufirit Mongoli-Rusi. Pika më e lartë është Mönkh Saridag e gjatë 3,491 metra.

Burimet natyrore të republikës përfshijnë ar, tungsten, zink, uranium dhe më shumë.

Ndarjet administrative[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Republika e Burjatisë është e ndarë administrativisht në 21 distrikte, 6 qytete/qyteze, 16 venbdanime të stilit urban dhe 238 selsoviet dhe somon.

Politika[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Shtëpia moderne burjate me instrumente, dorëshkrime dhe armë tipike e Burjatisë.

Kreu i Republikës (më parë President) zgjidhet nga votuesit e republikës për një mandat katër vjeçar. Nga viti 2004 deri më 2012 kreu i Burjatisë (së bashku me të gjithë krerët e tjerë të rajoneve në Rusi) u emërua direkt nga presidenti rus..[2][3]

Midis viteve 1991 dhe 2007, Presidenti ishte Leonid Vasiljeviç Potapov, i cili u zgjodh më 1 korrik 1994, u rizgjodh më 1998 (me 63.25% të votave), dhe pastaj u rizgjodh përsëri më 23 qershor 2002 (me mbi 67% të votave). Para zgjedhjeve, Potapov ishte Kryetar i Sovjetikës së Lartë të Republikës - posti më i lartë në atë kohë.

Kreu aktual i Republikës është Alexey Tsydenov, i cili u zgjodh me votën e popullit në 10 shtator 2017. Para kësaj ai ishte duke vepruar si kreu, pasi ishte emëruar nga presidenti rus Vladimir Putin në shkurt 2017.[4]

Parlamenti i Republikës është Hurali i Popullit, i zgjedhur gjerësisht çdo pesë vjet. Hurali i Popullit ka 66 deputetë dhe aktualisht dominohet nga partia qeverisëse e vendit, Rusia e Bashkuar, me 45 vende. Vladimir Anatoljeviç Pavlov është Kryetar i Hiralit të Popullit që nga shtatori 2019.

Kushtetuta e Republikës u miratua më 22 shkurt 1994.

Ekonomia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Ekonomia e Burjatisë.

Ekonomia e republikës është e përbërë nga produkte bujqësore dhe tregtare duke përfshirë grurë, perime, patate, lëndë drusore, lëkurë, grafit dhe tekstile. Peshkimi, gjuetia, kultivimi i gëzofit, blegtoria e deleve dhe bagëtive, minierat, grumbullimi i stoqeve, inxhinieria dhe përpunimi i ushqimit janë gjithashtu gjeneratorë të rëndësishëm ekonomikë.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Официальный интернет-портал правовой информации". publication.pravo.gov.ru (në rusisht). Marrë më 2018-11-04.
  2. ^ Putin signs law to allow him to pick Russian governors
  3. ^ "Russia reinstates governor elections". Arkivuar nga origjinali origjinali më 24 shkurt 2021. Marrë më 17 nëntor 2020. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ [1]