Pier Paolo Pasolini

Pier Paolo Pasolini
Pasolini në vitin 1964
Born	Bolonja, Mbretëria e Italisë
Died	Ostia, Itali
Occupation	Regjisor novelist poet intelektual gazetar
Alma mater	Universiteti i Bolonjës
Signature

Pier Paolo Pasolini (5 Mars 1922 - 2 Nëntor 1975) ishte një poet, shkrimtar, regjisor, aktor dhe dramaturg italian. Ai konsiderohet si një nga intelektualët publikë me influencë në historinë italiane të shekullit të 20-të, si artist dhe si figurë politike. Ai është i njohur për regjinë e "Ungjilli sipas Shën Mateut" filmave nga Trilogjia e Jetës ( "Dekameroni", "Rrëfenjat e Canterbury", "Netët Arabe") dhe "Salò, ose 120 Ditët e Sodomit".

Një personalitet i diskutueshëm për shkak të stilit të tij të drejtpërdrejtë, trashëgimia e Pasolinit mbetet e diskutueshme.

Ai ishte haptazi homoseksual, njëkohësisht edhe avokat i zëshëm për ringjalljen e gjuhës së trashëguar, konservatorizmin kulturor dhe vlerat e krishtera në rininë e tij, Pasolini u bë një marksist i betuar menjëherë pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore. Ai filloi të shprehte kritika jashtëzakonisht të ashpra ndaj borgjezisë së vogël italiane dhe e shihte si Amerikanizim, degjenerim kulturor dhe konsumerizëm të nxitur nga lakmia që pushtoi kulturën italiane. Si regjisor, Pasolini shpesh i bashkonte polemikat socio-politike me një shqyrtim jashtëzakonisht grafik dhe kritik të çështjeve tabu seksuale. Një protagonist i shquar i skenës intelektuale romake gjatë epokës së pasluftës, Pasolini u bë një figurë e vendosur dhe e rëndësishme në letërsinë dhe kinemanë evropiane.

Rrëmbimi, tortura dhe vrasja jashtëzakonisht brutale e Pasolinit në Ostia në nëntor të vitit 1975 shkaktoi një protestë në Itali, ku akoma vazhdon të jetë temë debatuese, pasi që vazhdon të jetë rast i pazgjidhur. Zbulimet e fundit nga hetuesit italianë të rasteve të ftohta sugjerojnë se arsyeja më e mundshme e vrasjes së tij ishte se ishte vrasje me pagesë nga Banda della Magliana, organizatë e krimit me lidhje të ngushta me terrorizmin e ekstremit të djathtë.

Biografia

Jeta e hershme

Pier Paolo Pasolini lindi në Bolonjë të Italisë. Ai ishte djali i mësueses së shkollës fillore në Friulian, Susanna Colussi, e emëruar sipas stërgjyshes së saj polako-hebreje, dhe Carlo Alberto Pasolini, një toger në Ushtrinë Mbretërore Italiane i cili i përkiste degës së kadetëve të një familjeje aristokratike nga Ravenna. Ata ishin martuar në vitin 1921. Pasolini lindi në vitin 1922 dhe u emërua sipas xhaxhait të tij nga babai. Familja e tij u zhvendos në Conegliano në vitin 1923, pastaj në Belluno në vitin 1925, ku edhe lindi djali i tyre i dytë, Guidalberto. Në vitin 1926, babai i Pasolinit u arrestua për borxhe të bixhozit. Nëna e tij pastaj u zhvendos me fëmijët në shtëpinë e familjes së saj në Casarsa della Delizia, në rajonin Friuli-Venezia Giulia. Në po atë vit, babai i tij e arrestoi dhe më pas e identifikoi Anteo Zambonin si vrasësin e mundshëm të Benito Mussolinit pas tentativës së tij për vrasje. Carlo Alberto ishte i bindur ndaj virtyteteve të fashizmit italian.

Pasolini filloi të shkruante poezi në moshën shtatë vjeçare, i frymëzuar nga bukuria natyrore e Casarsas. Një nga ndikimet e tij më të hershme ishin veprat e Arthur Rimbaud. Babai i tij u transferua në Idria në Marshin Julian (tani në Slloveni ) në vitin 1931; në vitin 1933 ata u zhvendosën përsëri në Kremona në Lombardi, dhe më vonë në Skandiano dhe Reggio Emilia. Pasolini e pati të vështirë të përshtatej me të gjitha këto zhvendosje. Ai zgjeroi leximin e tij të poezisë dhe letërsisë (Dostojevski, Tolstoi, Shekspiri, Coleridge, Novalis) dhe la pas zellin fetar që ndiente kur ishte më i ri. Në shkollën e mesme Reggio Emilia, ai e takoi mikun e tij, Luciano Serra. Të dy u takuan përsëri në Bolonjë, ku Pasolini kaloi shtatë vjet duke përfunduar shkollën e mesme. Këtu ai kultivoi pasione të reja, përfshirë futbollin. Ai formoi një grup të dedikuar të diskutimit të letërsisë me miqtë e tij të tjerë: Ermes Parini, Franco Farolfi dhe Elio Meli

Në vitin 1939, Pasolini u diplomua dhe hyri në Kolegjin e Letërsisë të Universitetit të Bolonjës, duke zbuluar tema të reja si filologjia dhe estetika e arteve figurative. Ai gjithashtu merrte pjesë në klubin lokal të kinemasë. Pasolini u tregonte gjithmonë miqve të tij një pamje të jashtme burrërore dhe të fortë, duke fshehur plotësisht trazirat e tij të brendshme. Në poezitë e tij të kësaj periudhe, Pasolini filloi të përfshinte fragmente në gjuhën friulane, një gjuhë minoritare që nuk e fliste, por e mësoi pasi kishte filluar të shkruante poezi në të. "E mësova si një lloj akti mistik dashurie, një lloj félibrisme, si poetët provensalë." Në vitin 1943, ai do të themelonte Academiuta della lenga furlana (Akademinë e Gjuhës Friulane) me studentë të tjerë. Si i ri, Pasolini u identifikua si ateist.

Në vitet e fundit të Luftës së Dytë Botërore, Pasolini u rekrutua në Ushtrinë Italiane. Pasi regjimenti i tij u kap nga gjermanët pas dorëzimit të Italisë, ai iku në qytetin e vogël të Casarsa-s, ku qëndroi për disa vite.

Poezitë e hershme

Pasolini në rininë e tij

Në vitin 1942, Pasolini botoi me shpenzimet e tij një përmbledhje poezish në gjuhën friulane, Poesie a Casarsa, të cilën e kishte shkruar në moshën tetëmbëdhjetë vjeç. Vepra u vu re dhe u vlerësua nga intelektualë dhe kritikë të tillë si Gianfranco Contini, Alfonso Gatto dhe Antonio Russi. Edhe pikturat e Pasolinit ishin pritur mirë. Ai ishte kryeredaktor i një reviste të quajtur Il Setaccio ('Sita'), por u pushua nga puna pas konflikteve me drejtorin, i cili ishte i lidhur me regjimin fashist. Një udhëtim në Gjermani e ndihmoi atë që të perceptonte statusin "provincial" të kulturës italiane në atë periudhë. Këto përvoja e shtynë Pasolinin të rimendonte opinionet e tij rreth politikave kulturore të fashizmit dhe të kaloi gradualisht në një pozicion komunist.

Familja e Pasolinit u strehua në Casarsa, për të pritur përfundimin e Luftës së Dytë Botërore, një vendim i zakonshëm midis familjeve ushtarake italiane. Këtu ai iu bashkua një grupi të rinjësh entuziastë ndaj gjuhës friulane, të cilët donin t'i jepnin Casarsa-s friulane një status të barabartë me atë të Udines, gjuha standarde zyrtare rajonale. Që nga maji i vitit 1944, ata nxorën një revistë të titulluar Stroligùt di cà da l'aga. Ndërkohë, Casarsa vuajti nga bombardimet e Aleatëve dhe rekrutimet e detyruara nga Republika Sociale Italiane, si dhe nga aktivitetet partizane.

Pasolini u përpoq të distancohej nga këto ngjarje. Duke filluar nga tetori i vitit 1943, Pasolini, nëna e tij dhe kolegë të tjerë u mësonin nxënësve që nuk mund të shkonin në shkollat në Pordenone ose Udine. Këto aktivitete u konsideruan të paligjshme dhe u ndalën në shkurt të vitit 1944. Vëllai i tij Guido,19 vjeç, iu bashkua Partisë së Veprimit (Itali) dhe Brigadës së tyre Osoppo, duke u zhvendosur në shkurret pranë Sllovenisë. Më 12 shkurt 1945, Guido u vra në një pritë të ngritur nga Brigada Garibaldi që shërbente në linjat e guerilëve jugosllavë të Josip Broz Titos. Kjo situatë e shkatërroi Pasolinin dhe nënën e tij.

Gjashtë ditë pas vdekjes së vëllait të tij, Pasolini dhe të tjerë themeluan Akademinë e Gjuhës Friulane ( Academiuta di lenga furlana ). Ndërkohë, për shkak të vdekjes së Guidos, babai i Pasolinit u kthye në Itali nga periudha e paraburgimit në nëntor 1945, duke u vendosur në Casarsa. Po atë muaj, Pasolini u diplomua nga universiteti pasi përfundoi një tezë përfundimtare mbi veprën e Giovanni Pascoli (1855–1912), një poet italian dhe studiues klasik.

Në vitin 1946, Pasolini botoi një përmbledhje të vogël poezish, I Diarii ('Ditarët'), me Academiuta. Në tetor ai udhëtoi për në Romë. Majin pasardhës ai filloi të ashtuquajturin Quaderni Rossi, të shkruar me dorë në fletore ushtrimesh të vjetra me kapakë të kuq. Ai përfundoi një dramë në italisht, Il Cappellano. Përmbledhja e tij me poezi, I Pianti ('Thirrjet'), u botua gjithashtu nga Academiuta.

Roma

Në janar të vitit 1950, Pasolini u zhvendos në Romë me nënën e tij, Susannën, për të filluar një jetë të re. Ai u lirua nga dy akuza për sjellje të pahijshme në vitet 1950 dhe 1952. Pas një viti të strehuar në apartamentin e xhaxhait të tij pranë Piazza Mattei, Pasolini dhe nëna e tij 59-vjeçare u zhvendosën në një periferi të rrënuar të quajtur Rebibbia, pranë një burgu, duke jetuar atje për tre vjet. Ai e transferoi frymëzimin e tij nga fshati friulan në këtë periferi romake, një nga borgatet famëkeqe ku jetonin emigrantët e varfër proletarë, shpesh në kushte të tmerrshme sanitare dhe sociale. Në vend që të kërkonte ndihmë nga shkrimtarë të tjerë, Pasolini preferoi të ndiqte rrugën e tij.

Pasolini gjeti një punë në studiot e filmit Cinecittà dhe i shiti librat e tij në bancarelle ('dyqanet e trotuareve') të Romës. Në vitin 1951, me ndihmën e poetit të gjuhës abruzzeze Vittorio Clemente, ai gjeti një punë si mësues i shkollës së mesme në Ciampino, jashtë kryeqytetit. Ai udhtonte gjatë për në punë çdo ditë. Udhëtimi i tij përfshinte dy ndërrime treni dhe fitonte një pagë të vogël prej 27,000 liretash.

Pasolini me Federico Fellinin në fund të viteve 1950

Pasolini me Kryeministrin Aldo Moro në Festivalin e Filmit në Venecia në vitin 1964

Pasolini me Totò-n në vitin 1966

Karriera

Shkrimet

Në vitin 1954, Pasolini, i cili tani punonte për seksionin letrar të Cinecittà, la punën e tij si mësues dhe u transferua në lagjen Monteverde. Kushërira e tij Graziella u zhvendos të jetoi me të. Ata gjithashtu akomoduan babanë e sëmurë dhe me cirrozë të Pasolinit, Carlo Alberto, i cili vdiq në vitin 1958. Pasolini botoi La meglio gioventù, përmbledhjen e tij të parë të rëndësishme me poezi friulane. Romani i tij i parë, Ragazzi di vita, i cili trajtonte lumpenproletariatin romak, u botua në vitin 1955. Vepra pati sukses të madh, por u prit keq nga Partia Komuniste Italiane (PKI) dhe, më e rëndësishmja, nga qeveria italiane. Ajo nisi një padi për " obscenitet "drejtuar Pasolinit dhe botuesit të tij, Garzanti. Megjithëse u lirua nga akuzat, Pasolini u bë shënjestër e insinuatave, veçanërisht në shtypin tabloid.

Në vitin 1955, së bashku me Francesco Leonetti-n, Roberto Roversi-n dhe të tjerë, Pasolini redaktoi dhe botoi një revistë poezie të quajtur Officina. Revista u mbyll në vitin 1959 pas katërmbëdhjetë numrash. Atë vit ai botoi gjithashtu romanin e tij të dytë, Una vita violenta, i cili ndryshe nga i pari u përqafua nga sfera kulturore komuniste: më pas ai shkroi një rubrikë të titulluar Dialoghi con Passolini (që do të thotë Passolini në Dialog ), për revistën e PKI-së Vie Nuove nga maji 1960 deri në shtator 1965, të cilat u botuan në formë libri në vitin 1977 si Le belle bandiere (Flamujt e Bukur). Në fund të viteve 1960, Pasolini redaktoi një rubrikë këshillash në revistën javore të lajmeve Tempo.

Në vitin 1966, Pasolini shkroi një skenar për një film të paprodhuar rreth apostullit Shën Pali, të cilin më pas e rishikoi. Skenari i Pasolinit kishte për qëllim ta përshkruante Palin si një bashkëkohës modern pa modifikuar asnjë nga deklaratat e Palit. Në historinë e Pasolinit, Pali është një bashkëpunëtor fashist i Francës Vichy, i cili ndriçohet gjatë udhëtimit për në Spanjën e Frankos dhe bashkohet me rezistencën antifashiste franceze, një ngjarje që shërben si analog modern për konvertimin e Palit. Skenari ndjek Palin ndërsa predikon rezistencën në Itali, Spanjë, Gjermani dhe Nju Jork (ku ai tradhtohet, arrestohet dhe ekzekutohet). Siç shkruan filozofi Alain Badiou, "Gjëja më e habitshme në të gjithë këtë është mënyra se si tekstet e Palit transplantohen të pandryshuara dhe me një natyralitet pothuajse të pakuptueshëm në situatat në të cilat Pasolini i përdor ato: lufta, fashizmi, kapitalizmi amerikan, debatet e vogla të inteligjencies italiane [...]"

Në vitin 1970, Pasolini bleu një kështjellë të vjetër pranë Viterbos, disa milje në veri të Romës, ku filloi të shkruante romanin e tij të fundit, Il Petrolio, në të cilin denoncoi marrëveshjet e errëta në nivelet më të larta të qeverisë dhe botën e korporatave (Eni, CIA, Mafia, etj.). Romani-dokumentar mbeti i papërfunduar për shkak të vdekjes së tij. Në vitin 1972, Pasolini filloi të bashkëpunonte me organizatën e ekstremit të majtë Lotta Continua, dhe prodhoi dokumentarin, 12 dhjetori, në lidhje me bombardimin e Piazza Fontanës. Vitin pasardhës ai filloi bashkëpunimin me gazetën më të njohur të Italisë, Il Corriere della Sera. Në fillim të vitit 1975, Garzanti botoi një përmbledhje të eseve të tij kritike, Scritti corsari ('Shkrimet e Korsarit').

Shkrimet narrative

• Ragazzi di vita (The Ragazzi, 1955)
• Una vita violenta (Një jetë e dhunshme, 1959)
• I dashuri i një krijese (1962)
• Amado Mio-Atti Impuri (1982, shkruar fillimisht në 1948)
• Alì dagli occhi azzurri (1965)
• Teorema (1968)
• Reality( Enciklopedia e Poetëve, 1979)
• Petrolio (1992, i papërfunduar)

Poezi

• La meglio giftu (1954)
• Çmenduria e Gramsci-t (1957)
• L'usignolo della chiesa cattolica (1958)
• La Religjioni del Mio tempo (1961)
• Poesia in forma di rosa (1964)
• Trasumanar e organizzar (1971)
• La novova giftù (1975)
• Poezi Romake. Poetë Xhepi Nr. 41 (1986)
• Poezia e Përzgjedhur e Pier Paolo Pasolini-t: Një Botim Dygjuhësh (2014)

Esetë

• Pasion dhe ideologji (1960)
• Canzoniere italiano, poesia popolare italiana (1960)
• Empirismo eretico (1972)
• Letër luterane (1976)
• Le belle bandiere (1977)
• Descrizioni di descrizioni (1979)
• Il caos (1979)
• La pornografia è noiosa (1979)
• Scritti corsari (1975)
• Lettere (1940–1954) ( Letra, 1940–54, 1986)

Teatër

• Orgia (1968)
• Porcile (1968)
• Calderón (1973)
• Affabulazione (1977)
• Pilade (1977)
• Bestia da stil (1977)

Filma

Në vitin 1957, së bashku me Sergio Citti-n, Pasolini bashkëpunoi në filmin e Federico Fellinit, Netët e Kabirisë, duke shkruar dialogun për seksionet e dialekteve romake. Fellini gjithashtu i kërkoi atij të punonte në dialog për disa episode të La dolce vita. Pasolini debutoi si aktor në filmin "Kuziaku i Romës" në vitin 1960 dhe bashkëshkroi "Natën e Gjatë" në vitin 1943. Së bashku me "Ragazzi di vita", ai botoi poemën e tij të famshme "Le ceneri di Gramsci", ku Pasolini shprehu tensione të mundimshme midis arsyes dhe zemrës, si dhe dialektikën ekzistuese ideologjike brenda komunizmit, një debat mbi lirinë artistike, realizmin socialist dhe angazhimin.

Filmi i parë i Pasolinit si regjisor dhe skenarist ishte Accattone në vitin 1961. Përsëri i vendosur midis komuniteteve margjinale të Romës, një histori për , prostituta dhe hajdutë që binte ndesh me rimëkëmbjen ekonomike të Italisë pas luftës. Edhe pse Pasolini u përpoq të distancohej nga neorealizmi, ai konsiderohet si një lloj neorealizmi i dytë. Nick Barbaro, një kritik që shkruante në Austin Chronicle, deklaroi se "mund të jetë filmi më i zymtë" që ka parë ndonjëherë. Filmi ngjalli polemika dhe skandal, me konservatorët që kërkuan censurë më të rreptë nga qeveria. Në vitin 1963, episodi "La ricotta", i përfshirë në filmin antologjik Ro. Go.Pa.G., u censurua dhe Pasolini u gjykua për "fyerje ndaj shtetit dhe fesë italiane".

Gjatë kësaj periudhe, Pasolini udhëtoi shpesh jashtë vendit: në vitin 1961, me Elsa Morante dhe Alberto Moravia në Indi (ku shkoi përsëri shtatë vjet më vonë); në vitin 1962, në Sudan dhe Kenia; në vitin 1963, në Ganë, Nigeri, Guine, Jordani dhe Izrael (ku xhiroi dokumentarin <i id="mwAd8">Sopralluoghi in Palestina</i> ). Në vitin 1970 ai udhëtoi përsëri në Afrikë për të xhiruar një dokumentar tjetër, Appunti per un'Orestiade africana. Pasolini ishte anëtar i jurisë në Festivalin e 16-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin në vitin 1966. Në vitin 1967, në Venecia, ai u takua dhe intervistoi poetin amerikan Ezra Pound. Ata diskutuan lëvizjen italiane neoavanguardia, dhe Pasolini lexoi disa vargje nga përkthimi italian i Pisan Cantos të Pound.

Fundi i viteve 1960 dhe fillimi i viteve 1970 ishte epoka e lëvizjes studentore. Pasolini, megjithëse pranonte motivimet ideologjike të studentëve dhe duke iu referuar vetes si një "marksist katolik", i konsideronte ata "antropologjikisht të klasës së mesme" dhe për këtë arsye të destinuar të dështonin në përpjekjet e tyre për ndryshime revolucionare.

Ai shkroi dhe drejtoi filmin bardhë e zi Ungjilli sipas Mateut (1964). Filmi është i bazuar në shkrimet e shenjta, por i adaptuar dhe shkruar nga Pasolini. Jezusi, një fshatar zbathur, luhet nga Enrique Irazoqui. Në filmin e tij të vitit 1966 Uccellacci e uccellini (fjalë për fjalë "Zogjtë e këqij dhe zogjtë e vegjël", por i përkthyer në anglisht si Skifterët dhe Harabelat), një fabul pikareske - dhe në të njëjtën kohë mistike - Pasolini punësoi komedianin e madh italian Totò për të punuar me Ninetto Davoli, të dashurin e regjisorit në atë kohë dhe një nga aktorët e tij të preferuar "naivë". Në Teorema (Theorem, 1968), me protagonist Terence Stamp në rolin e një të huaji misterioz, Pasolini përshkroi shpërbërjen seksuale të një familjeje borgjeze.

Filma të mëvonshëm të Pasolinit ishin të përqendruar në folklorin e mbushur me konotacione seksuale, siç janë Dekameroni (1971) i Boccaccio-s, The Canterbury Tales (1972) i Chaucer-it dhe Il fiore delle mille e una notte (Lulja e 1001 Netëve, publikuar në anglisht si Arabian Nights, 1974). Këta filma zakonisht grupohen si Trilogjia e Jetës. Edhe pse u bazuan në tregime klasike, Pasolini shkroi skenarët dhe mori meritat e vetme të shkrimit. Kjo trilogji, e nxitur kryesisht nga përpjekja e Pasolini-t për të treguar shenjtërinë laike të trupit kundër kontrollit shoqëror njerëzor dhe veçanërisht kundër hipokrizisë korruptive të shtetit fetar (personazhet fetarë në The Canterbury Tales paraqiten si individë të devotshëm, por amoralë), ishte një përpjekje për të përfaqësuar një gjendje të pafajësisë natyrore seksuale, thelbësore ndaj natyrës së vërtetë të njerëzimit të lirë.

Vepra e tij e fundit, Salò o le 120 giornate di Sodoma (Salò, ose 120 Ditët e Sodomës, 1975), tejkaloi atë që shumica e audiencave mund të pranonin asokohe në skenat e tij eksplicite të perversitetit seksual dhe dhunës intensive sadiste. Bazuar në romanin 120 Ditët e Sodomës nga Marquis de Sade, ai konsiderohet filmi më kontrovers i Pasolini-t. Në maj 2006, Time Out e Film Guide e emëroi atë si "Filmi më kontrovers" i të gjitha kohërave. Salò ishte menduar të ishte filmi i parë i Trilogjisë së tij të Vdekjes, indjekur nga një film biografik i ndërprerë për Gilles de Rais.

• Shënim: Të gjithë titujt e listuar më poshtë janë shkruar dhe drejtuar nga Pasolini, përveç nëse ceket ndryshe.

Viti	Titulli		Përshtatur nga	Shënime
	Origjinale	Në anglisht
1961	Accattone	Accattone	Romani i Pasolinit Una vita violenta.	Skenari i shkruar në bashkëpunim me Sergio Citti-n.
1962	Mamma Roma	Mamma Roma		Skenari nga Pasolini me dialogje shtesë nga Citti.
1964	Il vangelo i dytë Matteo	Ungjilli sipas Shën Mateut	Ungjilli i Mateut.	Fitoi Luanin e Argjendtë në Festivalin e 25-të Ndërkombëtar të Filmit në Venedik, Çmimin e Kombeve të Bashkuara në Çmimet e 21-ta të Akademisë Britanike të Filmit.
1966	Uccellacci e uccellini	The Hawks and the Sparrows
1967	Edipo rie	Oedipus Rex	Edipi Mbret nga Sofokliu.	Aktroi në film si Kryeprifti.
1968	Teorema	Theorem		Në vitin 1968 u botua edhe romani i Pasolinit Teorema.
1969	Porcile	Pigsty
1969	Medea	Medea	Medea nga Euripidi.
1971	Il Decameron	The Decameron	Dekameroni nga Giovanni Boccaccio.	Fitoi Ariun e Argjendtë në Festivalin e 21-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin. Luajti në film si Allievo di Giotto.
1972	I racconti di Canterbury	The Canterbury Tales	Tregimet e Canterbury-t nga Geoffrey Chaucer.	Fitoi Çmimin Ariu i Artë në Festivalin e 22-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin. Në film luajti rolin e Geoffrey Chaucer.
1974	Il fiore delle Mille e una Notte	A Thousand and One Nights (Arabian Nights)	Një mijë e një netë	Skenari i shkruar në bashkëpunim me Dacia Maraini. Fitoi Çmimin Special të Madh në Festivalin e Filmit në Kanë të vitit 1974.
1975	Salò o le 120 giornate di Sodoma	Salo, or the 120 Days of Sodom	120 ditët e Sodomës nga Marquis de Sade.	Skenari i shkruar në bashkëpunim me Citti. Me citate të zgjeruara nga veprat Sade, Fourier, Loyola të Roland Barthes dhe Sade mon prochain të Pierre Klossowski.

Episodet në filma omnibus

• La ricotta në RoGoPaG (1963)
• Segmenti i parë i La rabbia (1963)
• "La Terra vista dalla Luna" në The Witches (1967)
• "Che cosa sono le nuvole?" në Caprice Italian Style (1968)
• "La sequenza del fiore di carta" në Love and Anger (1969)

Dokumentarë

• Love Meetings (1964)
• Sopralluoghi in Palestina per Il Vangelo secondo Matteo (1965)
• Appunti per un film sull'India (1968)
• Appunti per un romanzo dell'immondizia (1970)
• Appunti per un'Orestiade Africana (1970)
• Le mura di i Sana'a-(1971)
• 12 Dicembre (1972)
• Pasolini e la forma della città (1974)

Jeta personale

Një skandal i vogël shpërtheu gjatë një festivali lokal në Ramuscello në shtator të vitit 1949. Dikush informoi Cordovadon, rreshterin lokal të Karabinierëve, për sjellje seksuale (masturbim) nga Pasolini me tre të rinj gjashtëmbëdhjetë vjeç e më të rinjë, pasi kishin kërcyer dhe pirë. Cordovado thirri prindërit e djemve, të cilët refuzuan të ngrinin padi pavarësisht këmbënguljes së Cordovados. Megjithatë, Cordovado hartoi një raport dhe informatori i dha publikisht detajet e akuzave të tij, duke shkaktuar një trazirë publike. Një gjyqtar në San Vito al Tagliamento e akuzoi Pasolinin për "korrupsion të të miturve dhe akte të turpshme në vende publike". Pasolini dhe 16-vjeçari u paditën të dy.

Muajin tjetër, kur u pyet për incidentin, Pasolini nuk i mohoi faktet, por foli për një "motiv letrar dhe erotik" dhe citoi André Gide, laureatin e Çmimit Nobel për Letërsi në vitin 1947. Cordovado informoi eprorët e tij dhe shtypi rajonal ndërhyri. Sipas Pasolinit, Demokratët e Krishterë e nxitën të gjithë këtë çështje për të njollosur emrin e tij ("Demokratët e Krishterë tërhoqën fijet"). Atë e pushuan nga puna në Valvasone dhe e përjashtuan nga PKI nga seksioni i Udines së partisë. Akt të cilin Pasolini e konsideroi tradhti. Ai i drejtoi një letër kritike kreut të seksionit, mikut të tij Ferdinando Mautino, dhe deklaroi se po ishte bërë pre enjë "taktike" të PKI-së. Në parti, përjashtimi u kundërshtua nga Teresa Degan, kolegia e Pasolinit në arsim. Ai gjithashtu i shkroi asaj një letër ku pranonte keqardhjen e tij që ishte "kaq naive, madje edhe në mënyrë të pahijshme". Prindërit e Pasolinit po ashtu reaguan me zemërim dhe situata në familje u bë gjithashtu e papërballueshme. Në fund të vitit 1949, ai vendosi të shpërngulej në Romë së bashku me nënën e tij, në kërkim të një jetë të re, duke u vendosur në periferi të Romës.

Në vitin 1963, në moshën 41 vjeç, Pasolini takoi "dashurinë më të madhe të jetës së tij", 15-vjeçarin Ninetto Davoli, të cilin më vonë e caktoi si aktor në filmin e tij të vitit 1966, Uccellacci e uccellini ("Zogjtë e këqij dhe zogjtë e vegjël", përkthyer në anglisht si "Skifterët dhe harabelat "). Pasolini u bë mentori dhe mik i të riut.

Gra të rëndësishme në jetën e Pasolinit me të cilat ai ndante një ndjenjë miqësie të thellë dhe unike ishin, në veçanti, aktorja Laura Betti dhe këngëtarja Maria Callas. Dacia Maraini, një shkrimtare italiane, tha për sjelljen e Callas ndaj Pasolinit: "Ajo e ndiqte kudo, madje edhe në Afrikë. Shpresonte ta 'konvertonte' atë në heteroseksualitet dhe në martesë." Pasolini po ashtu tregonte vetëdije ndaj problematikave që lidheshin me rolin "e ri" që u atribuohej grave përmes medias italiane, duke deklaruar në një intervistë të vitit 1972 se "gratë nuk janë makina lojërash fati".

Ai ishte një mbështetës i klubit të futbollit të qytetit të tij të lindjes, Bolonjës.

Pikëpamjet politike

Pasolini duke vizituar varrin e Antonio Gramshit në Romë

Marrëdhënia me Partinë Komuniste Italiane

Piazza del Popolo në San Vito al Tagliamento

Deri në tetor të vitit 1945, statusi politik i rajonit të Friulit u bë çështje debati midis fraksioneve të ndryshme politike. Më 30 tetor, Pasolini iu bashkua shoqatës pro-devolucionit Patrie tal Friul, e themeluar në Udine. Pasolini donte një Friuli të bazuar në traditën e tij, të lidhur me Kishën Katolike në Itali, por të përqendruar në përparimin qytetar dhe shoqëror, në krahasim me ata avokatë të autonomisë rajonale që donin të ruanin privilegjet e tyre bazuar në "imobilizim". Ai gjithashtu kritikoi Partinë Komuniste Italiane (PKI) për kundërshtimin e saj ndaj devolucionit rajonal dhe preferencën në vend të kësaj për centralizimin shtetëror. Pasolini themeloi partinë Movimento Popolare Friulano, por dha dorëheqjen pasi kuptoi se ajo po manipulohej fshehurazi nga Partia Demokratike e Krishterë, e cila ishte në pushtet, për t'iu kundërvënë titoistëve vendas, të cilët po përpiqeshin të aneksonin pjesë të mëdha të rajonit të Friulit në Republikën Federale Socialiste të Jugosllavisë.

Më 26 janar 1947, Pasolini shkroi një deklaratë që u botua në faqen e parë të gazetës Libertà: "Sipas mendimit tonë, ne mendojmë se për momentin vetëm komunizmi është në gjendje të ofrojë një kulturë të re". Kjo deklaratë u prit si kontraverse, pjesërisht për shkak të faktit se ai ende nuk ishte anëtar i PKI-së. Pasolini planifikoi të zgjeronte punën e Academiuta në letërsinë e gjuhëve të tjera romane dhe takoi poetin katalanas të dëbuar Carles Cardó. Ai mori pjesë në disa demonstrata pasi iu bashkua PKI-së. Në maj të vitit 1949, ai mori pjesë në Kongresin e Paqes në Paris. Duke vëzhguar luftërat e punëtorëve dhe fshatarëve dhe duke parë përleshjet e protestuesve me policinë italiane, ai filloi të konceptonte romanin e tij të parë. Gjatë kësaj periudhe, sa mbante pozicionin si mësues në një shkollë të mesme, ai u dallua në seksionin lokal të Partisë Komuniste Italiane si shkrimtar i aftë. Ndërsa sfidonte platformën zyrtare të Partisë se Stalinizmi ishte i anti-krishterë. Së bashku me udhëheqjen e Partisë, edhe demokratët e krishterë lokalë dhe kleri katolik e morën vesh. Në verën e vitit 1949, Pasolini u paralajmërua nga një prift katolik romak që të hiqte dorë Marksizëm-Leninizmi ose të humbiste punën e tij si mësues. Në mënyrë të ngjashme, pasi disa postera u vendosën në Udine, Giambattista Caron, një deputet demokrat i krishterë, e paralajmëroi kushëririn e Pasolinit, Nico Naldini, se "[Pasolini] duhet të braktisë propagandën komuniste" për të parandaluar "reagimet e dëmshme".

Antifashizmi dhe protestat e vitit 1968

Analizat kontraverse të çështjeve publike nga Pasolini shkaktuan diskutime të nxehta publike. Për shembull, studentët autonomistë të universitetit po zhvillonin një kryengritje të stilit guerilas kundër policisë në rrugët e Romës gjatë trazirave të vitit 1968. Për mbështetësit e tyre, trazirat ishin një luftë civile e proletariatit kundër sistemit. Pasolini bëri komente të cilat u interpretuan se ai ishte mbështetës i policisë ose se ishte një njeri i rendit e urdhërave dhe se ishte anti - antifashist. Sipas Qendrës së Studimeve, Pier Paolo Pasolini, miti i një Pasolini "anti-antifashist" shërbeu për të propozuar aleanca të papritura anti-globaliste nga neofashistët. Termi "anti-antifascismo" nuk u përdor kurrë nga Pasolini dhe u shtua vetëm në vitet e mëvonshme si titull i koleksionit Scritti corsari. Pasolini e përdori konceptin për të sulmuar subjekte të ndryshme institucionale, si Demokracia e Krishterë, presidentin italian Giuseppe Saragat, Radiotelevizionin Italian dhe Komisionin e Shëndetësisë të Dhomës së Deputetëve, të cilët ishin të gjithë fajtor për injorimin e disa kërkesave nga Marco Pannella, i cili kishte qenë në grevë urie për më shumë se dy muaj. Ai e përjashtoi PKI-në nga ato parti të harkut kushtetues që, siç u deklarua nga Pasolini në qershor 1975, u përpoqën të "rindërtonin një virgjëri antifashiste... por, duke ruajtur pandëshkueshmërinë e bandave fashiste që ato, nëse do të donin, do t'i likuidonin brenda një dite".

Burimi kryesor në lidhje me pikëpamjet e Pasolinit për lëvizjen studentore është poema e tij "Il PCI ai giovani" ('PKI për të rinjtë'), e shkruar pas Betejës së Valle Giulia-s. Duke iu drejtuar studentëve, ai u thotë atyre se, ndryshe nga mediat ndërkombëtare të lajmeve që kanë raportuar për ta, ai nuk do t'i lëvdoi. Ai thekson se ata janë fëmijë të borgjezisë (Avete facce di figli di papà / Vi odio come odio i vostri papà – 'Keni fytyrat e djemve të babait / Ju urrej siç i urrej baballarët tuaj'), përpara se të deklarojë Quando ieri a Valle Giulia avete fatto a botte coi poliziotti / io simpatizzavo coi poliziotti ('Kur ju dhe policët po qëllonit me grushte dje në Valle Giulia / Unë po simpatizoja policët'). Ai shpjegoi se kjo simpati ishte sepse policët ishin figli di poveri ('fëmijë të të varfërve'). Poema nxjerr në pah aspektin e luftës së brezave brenda borgjezisë që përfaqësohet nga lëvizja studentore: Stampa e Corriere della Sera, News- week e Monde / vi leccano il culo. Siete i loro figli / la loro speranza, il loro futuro... Se mai / si tratta di una lotta intestina (' Stampa dhe Corriere della Sera, Newsweek dhe Le Monde / ata i'u puthin të prapmet. Ju jeni fëmijët e tyre / shpresa e tyre, e ardhmja e tyre... Nëse diçka / është luftë e brendshme').

Revolta e vitit 1968 u pa nga Pasolini si një reformë e brendshme, mirëdashëse e institucioneve në Itali, pasi protestuesit ishin pjesë e borgjezisë së vogël. Poema nënkuptonte gjithashtu hipokrizi klasore nga ana e institucioneve ndaj protestuesve, duke pyetur nëse punëtorët e rinj do të trajtoheshin në mënyrë të ngjashme nëse do të silleshin në të njëjtën mënyrë: Occupate le università / ma dite che la stessa idea venga / a dei giovani operai / E allora: Corriere eaemp della sollecitudine / nel cercar di comprendere i loro problemi? / La polizia si limiterà a prendere un po' di botte / dentro una fabbrica occupata? / Ma, soprattutto, come potrebbe concedersi / un giovane operaio di occupare una fabbrica / senza morire di fame dopo tre giorni? ('Pushtoni universitetet / por thoni se e njëjta ide u vjen / punëtorëve të rinj / Pra: Corriere della Sera dhe Stampa, Newsweek dhe Le Monde / do të kenë kaq shumë kujdes / në përpjekjen për të kuptuar problemet e tyre? / A do të përleshet pak policia / brenda një fabrike të pushtuar? / Por mbi të gjitha, si mund të / lejohet një punëtor i ri të pushtojë një fabrikë / pa vdekur nga uria pas tre ditësh?')

Pasolini sugjeroi që policia ishte proletariati i vërtetë, i dërguar për të luftuar për një pagë të ulët dhe për arsye që ata nuk mund t'i kuptonin, kundër djemve të përkëdhelur të të njëjtës moshë sepse nuk kishin pasur fatin të studionin. Duke iu referuar poliziotti figli di proletari meridionali picchiati da figli di papà in vena di bravate ('policët, bijtë e proletarëve të jugut, të rrahur nga djemtë arrogantë të babait'). Ai zbuloi se policët ishin vetëm shtresa e jashtme e pushtetit të vërtetë, p.sh. gjyqësori. Pasolini nuk ishte i huaj për gjykatat dhe gjyqet. Gjatë gjithë jetës së tij, Pasolini u përfshi shpesh në 33 padi të ngritura kundër tij, të akuzuara në mënyra të ndryshme për "turp publik", "gjuhë të ndyrë", "gjëra të turpshme", "pornografi", "përbuzje të fesë" dhe "përbuzje të shtetit", për të cilat ai gjithmonë lirohej përfundimisht.

Interpretimi tradicional i qëndrimit të Pasolinit është sfiduar. Në një artikull të botuar në vitin 2015, Wu Ming argumentoi se deklaratat e Pasolinit duhen kuptuar në kontekstin e urrejtjes së vetërrëfyer të tij ndaj borgjezisë, që e kishin persekutuar për kaq gjatë, pasi "Il PCI ai giovani" thotë se "Ne (domethënë Pasolini dhe studentët) jemi padyshim kundër institucionit të policisë", dhe se poema i portretizon policët si të çnjerëzuar nga vet puna e tyre. Edhe pse betejat midis studentëve dhe policisë ishin beteja midis të pasurve dhe të varfërve, Pasolini pranon se studentët ishin "në anën e arsyes", ndërsa policia ishte "në anën e gabuar". Wu Ming sugjeroi që Pasolini kishte për qëllim të shprehte skepticizëm në lidhje me idenë e studentëve si një forcë revolucionare, duke pretenduar se vetëm klasa punëtore mund të bënte një revolucion dhe se studentët revolucionarë duhet t'i bashkoheshin PKI-së. Për më tepër, ai citon një artikull të Pasolinit që u botua në revistën Tempo më vonë atë vit, i cili e përshkruante lëvizjen studentore, së bashku me rezistencën e kohës së luftës, si "dy përvojat e vetme demokratike-revolucionare të popullit italian". Atë vit, ai shkroi gjithashtu në mbështetje të propozimeve të PKI-së për çarmatosjen e policisë, duke argumentuar se kjo do të krijonte një çarje në psikologjinë e policëve. Ai tha: "Do të çonte në shembjen e papritur të asaj 'ideje të rreme për veten' që i atribuohej atij nga Pushteti, i cili e ka programuar atë si një robot". Polemikat e Pasolinit kishin për qëllim nxitjen e protestuesve që të rimendonin revoltën e tyre dhe nuk e ndaluan atë të kontribuonte në lëvizjen autonomiste Lotta Continua, të cilën ai e përshkroi si "ekstremistë, po, ndoshta fanatikë dhe të paturpshëm nga një pikëpamje kulturore, por ata e shtyjnë fatin e tyre dhe pikërisht për këtë arsye mendoj se ata meritojnë të mbështeten. Duhet të duam shumë për të marrë pak".

Rritja e shoqërisë të konsumit

Pasolini ishte veçanërisht i shqetësuar për klasën e nënproletariatit, të cilën e portretizoi në Accattone, dhe nga e cila ndihej i tërhequr si njerëzisht ashtu edhe artistikisht. Ai vuri re se lloji i pastërtisë që ai perceptonte në kulturën popullore para-industriale po zhdukej me shpejtësi, një proces që ai e quajti la scomparsa delle lucciole ('zhdukja e xixëllonjave'). Joie de vivre e djemve po zëvendësohej me shpejtësi me ambicie më borgjeze, si një shtëpi dhe një familje. Ai ishte kritik ndaj atyre të majtëve që mbanin një "urrejtje tradicionale dhe të papranuar drejt lumpenproletarëve dhe popullatave të varfra". Në vitin 1958, ai i bëri thirrje PKI-së të bëhej "'partia e njerëzve të varfër': partia, mund të themi, e lumpenproletarëve".

Qëndrimi i Pasolinit i ka rrënjët në besimin se një ndryshim kopernikan po ndodhte në shoqërinë italiane dhe në botë. I lidhur pikërisht me këtë ide, ai ishte gjithashtu një kritik i apasionuar i konsumizmit, të cilin ai mendonte se e kishte shkatërruar me shpejtësi shoqërinë italiane nga mesi i viteve 1960 deri në fillim të viteve 1970. Ai i përshkroi skenat e koprofagisë në Salò si një koment mbi industrinë e ushqimit të përpunuar. Sipas tij, shoqëria e konsumizmit ("neokapitalizmi") dhe "fashizmi i ri" kishin zgjeruar kështu një alienim/homogjenizim dhe centralizim që ish -fashizmi klerikal nuk kishte mundur ta arrinte, duke sjellë kështu një ndryshim antropologjik. Ky ndryshim lidhet me humbjen e humanizmit dhe rritjen e produktivitetit si themel për gjendjen njerëzore, të cilën ai e përçmonte. Ai zbuloi se "kultura e re" ishte degraduese dhe vulgare. Në një intervistë, ai tha: "E urrej me një zjarr të veçantë pushtetin aktual, pushtetin e vitit 1975, i cili është një pushtet që manipulon trupat në një mënyrë të tmerrshme; një manipulim që nuk ka asgjë për t'i pasur lakmi atij të kryer nga Himmleri apo Hitleri." Sipas studiueses së Pasolinit, Simona Bondavalli, përkufizimi i neokapitalizmit nga Pasolini si një "fashizëm i ri" imponoi konformitet uniform pa iu drejtuar mjeteve shtrënguese. Siç e tha Pasolini, "Asnjë centralizim fashist nuk arriti të bënte atë që bëri centralizmi i kulturës së konsumit." Filozofi Davide Tarizzo e përmblodhi qëndrimin e Pasolinit:

"Sipas tij, fashizmi i vjetër dhe ai i ri nënvlerësojnë themelet e demokracisë moderne. Por, fashizmi i ri nuk e bën këtë duke absolutizuar sovranitetin popullor në kurriz të të drejtave individuale. Fashizmi i ri feston liritë tona dhe absolutizon të drejtat e njeriut në dëm të ndjenjës sonë të përkatësisë në një bashkësi socio-politike. Prandaj, fashizmi i vjetër dhe i ri përpiqen të arrijnë demokracinë - e cila është ambicia e paduruar e fashizmit - përmes rrugëve të kundërta. Në rastin e parë, rezultati është lindja e subjekteve politike siç janë raca mbizotëruese, e mbështetur nga gramatika politike zbuluese. Në rastin e dytë, rezultati është lindja e një subjekti krejtësisht të ndryshëm, i cili nuk është më një akter politik, në kuptimin e mirëfilltë, por një entitet pasiv dhe anonim: popullsia njerëzore."

Kritikat e ashpra ndaj Demokracisë të Krishterë

Pasolini në vitin 1975

Pasolini pa njëfarë vazhdimësie mes epokës fashiste dhe sistemit politik të pasluftës, i cili u drejtua nga Demokratët e Krishterë, duke e përshkruar këtë të fundit si "klerikofashizëm" për shkak të përdorimit të shtetit si një instrument shtypës dhe manipulimit të pushtetit: ai i pa kushtet midis nënproletariatit romak në borgate si një shembull të kësaj, duke qenë të margjinalizuar dhe të ndarë shoqërisht dhe gjeografikisht siç ishin nën fashizëm, dhe në konflikt me një forcë policore kriminale. Ai gjithashtu fajësoi Demokratët e Krishterë për asimilimin e vlerave të kapitalizmit të konsumit, duke kontribuar në atë që ai e shihte si erozion të vlerave njerëzore.

Zgjedhjet rajonale italiane të vitit 1975 panë ngritjen e partive të majta, dhe duke u ndalur në qasjen e tij të drejtpërdrejtë, gjithnjë e më politike dhe stilin profetik gjatë kësaj periudhe, ai deklaroi në Corriere della Sera se kishte ardhur koha për të nxjerrë figurat më të shquara të Demokratëve të Krishterë në gjyq, dhe ata duhej të shiheshin duke ecur me pranga, të udhëhequr nga karabinierët; ai mendonte se kjo ishte e vetmja mënyrë që ata mund të largoheshin nga pushteti. Pasolini akuzoi udhëheqjen demokrate të krishterë se ishte "e mbushur me ndikim mafioz", duke mbuluar një numër bombardimesh nga neofashistët, duke bashkëpunuar me CIA-n dhe duke punuar me CIA-n dhe Forcat e Armatosura Italiane për të parandaluar ngritjen e së majtës.

Lidhja e televizionit me alienimin kulturor

Pasolini mendonte dominimi kulturor i Italisë së veriut mbi rajonet e vjetra arrihej nëpërmjet fuqisë së televizionit. Një debat televiziv i regjistruar në vitin 1971, ku ai denoncoi censurën, nuk u transmetua deri një ditë pas vrasjes së tij në nëntor 1975. Në një plan reforme të PKI-së që ai hartoi në shtator dhe tetor 1975, midis masave të dëshirueshme që duheshin zbatuar, ai përmendi heqjen e televizionit.

Të tjera

Pasolini midis Ferdinando Adornato dhe Walter Veltroni gjatë një demonstrate antifrankoiste në Romë në shtator 1975

Pasolini kundërshtoi zhdukjen graduale të gjuhëve të pakicave në Itali duke shkruar disa nga poezitë e tij në friulanisht, gjuha rajonale e fëmijërisë së tij. Kundërshtimi i tij ndaj liberalizimit të ligjit të abortit e bëri atë jopopullor në të majtë.

Pas vitit 1968, Pasolini u angazhua me Partinë Radikale (Partito Radicale) të majtë libertariane, antiklerikale dhe liberale. Ai u përfshi në polemika me udhëheqësin e partisë Marco Pannella, mbështeti iniciativën e Partisë që bënte thirrje për tetë referendume mbi reforma të ndryshme liberalizuese, dhe kishte pranuar një ftesë për të folur në kongresin e Partisë para se të vritej.< Pavarësisht mbështetjes së mbajtjes së një referendumi mbi dekriminalizimin e abortit, ai ishte kundër dekriminalizimit të tij në fakt, dhe gjithashtu kritikoi kuptimin e Partisë për aktivizmin demokratik si një çështje të barazimit të aksesit në tregjet kapitaliste për klasën punëtore dhe grupet e tjera subalterne. Në një intervistë që dha pak para vdekjes së tij, Pasolini deklaroi se shpesh nuk ishte dakord me Partinë. Ai vazhdoi t'i jepte mbështetje të kualifikuar PKI-së. në qershor të vitit 1975, ai tha se do të votonte ende për PKI-në sepse mendonte se ishte "një ishull ku vetëdija kritike mbrohet gjithmonë me dëshpërim: dhe ku sjellja njerëzore ka qenë ende në gjendje të ruajë dinjitetin e vjetër", dhe në muajt e tij të fundit ai u afrua me seksionin e Romës të Federatës së të Rinjve Komunistë Italianë. Një aktivist i Federatës, Vincenzo Cerami, mbajti fjalimin që duhej të mbante në kongresin e Partisë Radikale: në të, Pasolini konfirmoi marksizmin e tij dhe mbështetjen e tij për PKI-në.

Jashtë Italisë, Pasolini tregoi një interes të veçantë për botën në zhvillim, duke parë paralele midis jetës midis klasës së ulët italiane dhe asaj në botën e tretë, duke shkuar deri aty sa të deklaronte se Bandungu ishte kryeqyteti i tre të katërtave të botës dhe gjysmës së Italisë. Ai ishte gjithashtu pozitiv për të Majtën e Re në Shtetet e Bashkuara, duke parashikuar se kjo do të "çonte në një formë origjinale të socializmit jo-marksist" dhe duke shkruar se lëvizja i kujtonte Rezistencën Italiane. Pasolini i pa këto dy fusha të luftës si të ndërlidhura: pasi vizitoi Harlemin, ai deklaroi se "thelbi i luftës për revolucionin e Botës së Tretë është në të vërtetë Amerika".

Vrasja e Pasolinit

Zbulimi i trupit të Pier Paolo Pasolini

Pasolini u vra më 2 nëntor 1975 në një plazh në Ostia. Pothuajse i panjohshëm, Pasolini u rrah barbarisht dhe u shtyp disa herë me makinën e tij. Shumë kocka iu thyen dhe testikujt iu shtypën nga ajo që dukej të kishte qenë një shufër metalike. Autopsia zbuloi se trupi i tij ishte djegur pjesërisht me benzinë pas vdekjes së tij. Krimi u konsiderua për një kohë të gjatë si një vrasje hakmarrëse në stilin mafioz. Vrasje të cilën ishte jashtëzakonisht e pamundur të e kishte kryer vetëm një person. Pasolini u varros në varrezat e Casarsa della Delizia.

Giuseppe "Pino" Pelosi (1958–2017), atëherë 17 vjeç, u kap duke vozitur makinën e Pasolinit dhe rrëfeu për vrasjen. Ai u dënua me nëntë vjet burg në vitin 1976, fillimisht me "të tjerë të panjohur", por kjo frazë u hoq më vonë nga vendimi i gjykatës Njëzet e nëntë vjet më vonë, më 7 maj 2005, Pelosi e tërhoqi rrëfimin e tij dhe tha se e kishte bërë nën kërcënim të dhunës ndaj familjes së tij. Ai deklaroi se tre persona "me theks jugor " kishin kryer vrasjen, ndërsa e shanin Pasolinin si një "komunist të ndyrë".

Dëshmi të tjera të zbuluara në vitin 2005 sugjeruan se Pasolini ishte vrarë nga një zhvatës. Dëshmia e mikut të tij,Sergio Citti tregoi se disa nga rrotullat e filmit nga Salò, ose 120 ditët e Sodomës, ishin vjedhur. Dhe se Pasolini planifikonte të takohej dhe të negocionte kthimin e tyre nga hajdutët më 2 nëntor 1975, pas një vizite në Stokholm, Suedi. Hetimi i Cittit zbuloi prova shtesë, përfshirë një shkop druri të përgjakur dhe një dëshmitar okular i cili tha se pa një grup burrash duke e nxjerrë Pasolinin nga makina. Policia e Romës e rihapi vrasjen si një rast të pazbardhur pas tërheqjes së dëshmisë nga Pelosi. Por magjistratët hetues të cilët ishin përgjegjës për hetimin zbuluan se elementet e reja të rastit ishin të pamjaftueshme për të asryetuar hetim të vazhdueshëm. Në vitin 2023, u paraqit një kërkesë për rihapjen e çështjes bazuar në analizën e ADN-së që e lidhë vrasjen me Banda della Magliana. Organizatë kriminale me lidhje të ngushta me terrorizmin e ekstremit të djathtë, si fajtorët e mundshëm.

Trashëgimia

Si regjisor, Pasolini krijoi neorealizëm pikaresk, duke treguar një realitet të trishtë. Shumë njerëz nuk donin të shihnin portretizime të tilla në veprat artistike për shpërndarje publike. “Mamma Roma” (1962), me Anna Magnani në rolin kryesor, që tregon historinë e një prostitute dhe djalit të saj - u konsiderua si fyerje ndaj idealeve dhe moralit publik të atyre kohërave. Veprat e tij, me poetikën e tyre të pakrahasueshme aplikoheshin në realitete mizore. Ato treguan se realitetet e tilla ishin më të afërta në shumicën e jetës së përditshme dhe kontribuan në ndryshime në psikikën italiane.

Puna e Pasolinit shpesh shkaktoi disidencë, ndoshta kryesisht për shkak të përqendrimit të tij të shpeshtë në sjelljen seksuale dhe kontrastit midis asaj se çka ai paraqiste dhe asaj që pranohej publikisht.Poezia e Pasolinit merrej shpesh me interesat e tij të ndryshëm të dashurisë homoseksuale. Kjo nuk ishte tema e vetme, apo edhe kryesore. Duhet theksuar edhe interesi i tij për dhe përdorimi i dialekteve italiane. Pjesa më e madhe e poezisë ishte për nënën e tij të nderuar. Ai përshkroi disa cepa të fshehur të realitetit bashkëkohor, ashtu si pak poetë të tjerë mund ta bënin. Poezia e tij, e cila mori pak kohë para se të përkthehej, nuk ishte aq e njohur jashtë Italisë sa filmat e tij. Një përmbledhje në anglisht u botua në vitin 1996.

Pasolini zhvilloi gjithashtu një filozofi të gjuhës, kryesisht të lidhur me studimet e tij mbi kinemanë. Aktiviteti i tij teorik dhe kritik ishte tjetër temë e debatit të ashpër publik. Artikujt dhe përgjigjet e tij të mbledhura janë ende të disponueshme sot.

Këto studime mund të konsiderohen themeli i pikëpamjes së tij artistike: ai besonte se gjuha - si anglishtja, italishtja, dialekti ose ndonjë gjuhë tjetër - është një sistem i ngurtë në të cilin është i bllokuar mendimi njerëzor. Ai gjithashtu mendonte se kinemaja është gjuha "e shkruar" e realitetit e cila, si çdo gjuhë tjetër e shkruar, i mundëson njeriut t'i shohë gjërat nga këndvështrimi i së vërtetës.

Filmat e tij fituan çmime në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Berlin, Festivalin e Filmit në Kanë, Festivalin e Filmit në Venecia, Sindikatën Kombëtare Italiane për Gazetarët e Filmit, Çmimet Jussi, Çmimet Kinema Junpo, Zyrën Ndërkombëtare Katolike të Filmit dhe Rrethin e Kritikëve të Filmit në Nju Jork. "Ungjilli Sipas Shën Mateut" u nominua për Çmimin e Kombeve të Bashkuara të Akademisë Britanike të Arteve të Filmit dhe Televizionit (BAFTA) në vitin 1968.

Në kulturën popullore

Shumë dokumentarë dhe filma rreth Pasolinit janë publikuar që nga koha e vrasjes së tij, disa prej të cilëve përfshijnë:

• Das Mitleid ist gestorben, dokumentar i drejtuar nga Ebbo Demant dhe i publikuar në 1978.
• Në vitin 1986, grupi avangard Coil publikuan albumin e tyre Horse Rotorvator, i cili përfshin këngën "Ostia (The Death of Pasolini)" në homazh ndaj regjisorit të ndjerë.
• Kush e vrau Pasolinin?, me regji nga Marco Tullio Giordana në vitin 1995. Filmi rindërton gjyqin e Pino Pelosit, i akuzuar për vrasjen e Pasolinit.
• Re: Pasolini, realizuar nga Stefano Battaglia në vitin 2005, i ishte kushtuar Pasolinit.
• Pasolini, me regji nga Abel Ferrara. Një film biografik i vitit 2014 i drejtuar për Pasolinin, me Willem Dafoe në rolin kryesor. U zgjodh për të konkurruar për Luanin e Artë në Festivalin e 71-të Ndërkombëtar të Filmit në Venecia.
• PPPasolini, me regji nga Malga Kubiak, një film dramë bazuar në historinë e jetës dhe vdekjes së Pier Paolo Pasolini, u publikua në vitin 2015. Filmi u shfaq në edicionin e shtatë të Festivalit të Filmit LGBT në Varshavë dhe mori një Çmim të Zgjedhjes së People në festival.
• La macchinazione, me regji të ish-bashkëpunëtorit të tij David Grieco, një film biografik i vitit 2016 mbi orët e fundit të jetës së Pasolinit me Massimo Ranieri në rolin e Pasolinit.

Që nga viti 2021, Tilda Swinton dhe Olivier Saillard kanë organizuar periodikisht një performancë të quajtur "Personalizimi i Pasolinit" ku Swinton vesh ose bashkëvepron me kostume origjinale nga filmat e Pasolinit.

Filmografia

Viti	Titulli	Shkrimtar	Regjisor	Muzika	Roli	Shënime
1955	The River Girl	Po	Jo	Jo
1957	Nights of Cabiria	Po	Jo	Jo	—
1958	Young Husbands	Po	Jo	Jo	—
1959	Bad Girls Don't Cry	Po	Jo	Jo	—
1960	Long Night in 1943	Po	Jo	Jo	—
	The Hunchback of Rome	Jo	Jo	Jo	Monco
	La Dolce Vita	Po	Jo	Jo	—
	Il bell'Antonio	Po	Jo	Jo	—
	From a Roman Balcony	Po	Jo	Jo	—
1961	Accattone	Po	Po	Jo	—
	Girl in the Window	Po	Jo	Jo	—
1962	Mamma Roma	Po	Po	Jo	—
1963	Ro.Go.Pa.G.	Po	Po	Jo	—	Segment: "La ricotta"
	La rabbia	Po	Po	Jo	—	Dokumentar
1964	The Gospel According to St. Matthew	Po	Po	Jo	—
1965	Love Meetings	Po	Po	Jo	Intervistuesi	Dokumentay
	Location Hunting in Palestine	Po	Po	Jo	Vetja	Dokumentar
1966	The Hawks and the Sparrows	Po	Po	Po	—
1967	Requiescant	Po	Jo	Jo	Don Juan
	The Witches	Po	Po	Jo	—	Segment: "La Terra vista dalla Luna"
	Oedipus Rex	Po	Po	Jo	High Priest
1968	Teorema	Po	Po	Jo	—
	Appunti per un film sull'India	Po	Po	Jo	Vetja	Dokumentar
	Caprice Italian Style	Po	Po	Po	—	Segment: "Cosa sono le nuvole?"
1969	Love and Anger	Po	Po	Jo	—	Segment: "La sequenza del fiore di carta"
	Pigsty	Po	Po	Jo	—
	Medea	Po	Po	Jo	—
1970	Ostia	Po	Jo	Jo	—
	Notes Towards an African Orestes	Po	Po	Jo	Narrator (Vokalisht)	Dokumentar
1971	The Decameron	Po	Po	Jo	Nxënësi i Giotto-s	Filmi i parë në Trilogjia e Jetës.
1972	The Canterbury Tales	Po	Po	Po	Chaucer	Filmi i dytë në Trilogjia e Jetës.
1973	Bawdy Tales	Po	Jo	Jo	—
1974	Arabian Nights	Po	Po	Jo	—	Filmi i tretë në Trilogjia e Jetës.
1975	Salò, or the 120 Days of Sodom	Po	Po	Jo	—	U publikua tre javë pas vrasjes së tij.

Bibliografia

Poezitë

• Poesia a Casarsa. Bolonja: Libreria Antiquaria Mario Landi, 1942.
• Diarii. Casarsa: Pubblicazioni dell'Academiuta, 1945.
• Poesi. San Vito al Tagliamento: Stamperia Primon, 1945.
• Dov'e la mia patria (me trembëdhjetë vizatime nga Giuseppe Zigaina). Casarsa: Edizioni dell'Academiuta, 1949.
• Unë pianti. Casrsa: pubblicazioni dell'Academiuta, 1946.
• Tal cour d'un frut. Tricesimo: Edizioni di Lingua Friulana, 1953.
• La meglio gioventu. Firence: Sansoni (Biblioteca di Paragone ), 1954.
• Il canto populare. Milano: Garzanti, 1954
• Dal diario (1945-47). Caltanissetta: Sciascia, 1954.
  • Botim i ri, me një hyrje nga Leonardo Sciascia dhe ilustrime nga G. Mazzullo, 1979.
• Le ceneri di Gramsci. Milano: Garzanti, 1957
  • botim i ri, me hyrje kritike nga Walter Siti, Torino: Einaudi, 1981
• L'usignolo della chiesa cattolica. Milano: Longanesi, 1958.
  • Botim i ri, Torino: Einaudi, 1976.
• Roma 1950: Diario. Milano: Scheiwiller, 1960.
• La feja e mio tempo. Milano: Garzanti, 1961.
  • Botim i ri, Torino: Einaudi, 1982.
• Poesia in forma di rosa. Milano: Garzanti, 1964.
• Poesie dimenticate. Redaktuar nga L. Ciceri. Udine: Societa filologica friulana, 1965.
• Trasumanar e organizzar. Milano: Garzanti, 1971.
• La nuova gioventu: Poesie friulane 1941-1974. Torino: Einaudi, 1975.
• Le Poesie: Le ceneri di Gramsci. La fetare del mio tempo, Poesia in forma di rosa, Trasumanar e organizzar. Milano: Garzanti, 1975.
• Pier Paolo Pasolini: Poezi të Përzgjedhura. Përkthyer dhe redaktuar nga Norman MacAfee dhe Luciano Martinengo. Përcjell nga Enzo Siciliano. Random House: Nju Jork, 1982.
• Poezi Romake. Përkthyer dhe redaktuar nga Lawrence Ferlinghetti dhe Francesca Valente. Hyrje nga Alberto Moravia. City Light Books: San Francisco, 1986.
• Bestemmia: Tutte le poesie. Redaktuar nga Graziella Chiarcossi dhe Walter Siti, parathënie nga Giovanni Giudici. Milano: Garzanti, 2 vëll., 1993
• Poesie scelte. Redaktuar nga Nico Naldini dhe Francesco Zambon. Milano: TEA, 1997.
• Tutte le poesie. Redaktuar nga Walter Siti. Milano: Mondadori Meridiani, 2 vëll., 2003.
• Poezia e Përzgjedhur e Pier Paolo Pasolini-t. Përkthyer dhe redaktuar nga Stephen Sartarelli. Hyrje nga James Ivory. Çikago: Shtëpia Botuese e Universitetit të Çikagos, 2014.

Trillim

• Ragazzi di vita. Milano: Garzanti, 1955.
  • Përkthyer në anglisht nga Emile Capouya si The Ragazzi. Nju Jork: Grove Press Books, 1968.
  • Përkthyer në anglisht nga Ann Goldstein si The Street Kids. Botimet Europa, 2016.
  • Përkthyer në anglisht nga Tim Parks si Boys Alive. Nju Jork: NYRB Classics, 2023.
• Una vita vioenta. Milano: Garzanti, 1959.
  • Botim i ri, Torino: Einaudi, 1979.
  • Përkthyer në anglisht nga William Weaver si Një Jetë e Violent. Londër: Jonathan Cape, 1968.
• Il sogno di una cosa. Milano: Garzanti, 1962.
• Ali dagli occhi azzurri. Milano: Garzanti, 1965.
  • Përzgjedhje me pesë tregime të botuara në anglisht nga John Shepley si Netë Romake dhe Tregime të Tjera. Londër: Quartet Books, 1994.
• Teorema. Milano: Garzanti, 1968.
  • Përkthyer në anglisht nga Stuart Hood. Londër: Quartet Books, 1992.
• La Divina Mimesis. Torino: Einaudi, 1975.
  • Botim i ri, Torino: Einaudi, 1979.
• Amado mio preceduta da Atti impuri. Redaktuar nga C. D'Angeli. Milano: Garzanti, 1982.
  • Botim i ri, me një hyrje nga Walter Siti, 1993.
• Petrolio. Redaktuar nga M. Careri dhe Graziella Chiarcossi. Torino: Einaudi, 1992.
  • Përkthyer në anglisht nga Ann Goldstein. Nju Jork: Alfred A Knopf, 1997.
• Un paese di temporali e di primule. Redaktuar nga Nico Naldini. Parma; Guanda, 1993.
• Romakëve, seguito da Un articolo per il "Progresso" e Operetta Marina. Redaktuar nga Nico Naldini. Parma: Guanda, 1994.
• Historie della citta di Dio: Racconti e cronache romane (1950-1966). Redaktuar nga Walter Siti. Torino: Einaudi, 1995.
  • Përkthyer në anglisht nga Marina Harss si Histori nga Qyteti i Zotit: Sketches and Chronicles of Rome 1950-1966. Nju Jork: Other Press, 2003.
• Romanzi e racconti. Redaktuar nga Walter Siti dhe Silvia De Laude. Milano: Mondadori Meridiani, 2 vëll., 1998.

Drama

• Italie Magique, në Potentissima Signora. Këngë dhe dialogë të shkruar për Laura Betti. Milano: Longanesi, 1965.
• Calderón. Milano: Garzanti, 1973.
• I Turcs tal Friul (I Turchi në Friuli). Redaktuar nga Luigi Ciceri. Udine: Forum Julii, 1976.
  • (Botim i ri redaktuar nga A. Noferi Ciceri, Udine: Società filologica friuliana, 1995.)
• Affabulazione-Pilade. Prezantuar nga Attilio Bertolucci. Milano: Garzanti, 1977.
• Porcile, Orgia, Bestia da stile. Me një shënim nga Arturo Roncaglia. Milano: Garzanti, 1979.
• Teatro (Calderón, Affabulazione, Pilade, Porcile, Orgia, Bestia da stile). Parathënie nga G. Davico Bonino. Milano: Garzanti, 1988.
• Affabulazione. Me një shënim të G. Davico Bonino. Torino: Einaudi, 1992.
  • Përkthyer në anglisht si Manifesto për një Teatër të Ri i ndjekur nga Infabulation nga Thomas Simpson. Toronto: University of Toronto Press, 2008.
• Teatro. Redaktuar nga Walter Siti dhe Silvia De Laude. Milano: Mondadori, 2001.

Skenarë të botuar

• Accattone. Edizioni FM: Romë, 1961.
• La commare secca, e shkruar bashkë me Bernardo Bertolucci dhe Sergio Citti. Milan: Zibetti, 1962.
• Mami Roma. Milano: Rizzoli, 1962.
• Il Vangelo secondo Matteo. Milano: Garzanti, 1964.
• Ali Dagli occhi azzurri (me La notte brava, La ricotta, Accattone, Mamma Roma )
• Il padre selvaggio. “Kinema e Film” numrat 3 dhe 4, 1967.
  • Ribotuar në formë libri. Einaudi: Torino, 1975.
• Edipo re. Milano: Garzanti Editore, 1967.
  • Përkthyer në anglisht nga John Mathews si Edipi Mbret. Londër: Lorrimer Publishing Ltd, 1971.
• Teorema. Milano: Garzanti, 1968.
• Che cosa sono le nuvole?. “Kinema e Film” numrat 7 dhe 8, 1969.
• Medea. Milano: Garzanti, 1970.
• Ostia, bashkë-shkruar me Sergio Citti. Milano: Garzanti, 1971.
• Trilogia della vita ( Decameron, I racconti di Canterbury, Il fiore delle mille e una notte ). Bolonja: Cappelli, 1971.
• San Paolo. Torino: Einaudi, 1977.
  • Përkthyer në anglisht si Shën Pali: Një Skenar nga Elizabeth A. Castelli. Parathënie nga Alain Badiou. Hyrje nga Ward Blanton dhe Elizabeth A. Castelli. Redaktuar nga Elizabeth A. Castelli. Londër: Verso, 2025.

Esetë

• Passione e ideologia (1948–1958). Milano: Garzanti, 1960.
  • Botim i ri me një parathënie nga Cesare Segre, Torino: Einaudi, 1985.
  • Botim i ri me një parathënie të Alberto Asor Rosa, Milano: Garzanti, 1994.
• Empirismo eretico. Milano: Garzanti, 1972.
  • Përkthyer në anglisht nga Ben Lawton dhe Louise K. Barnett si Empiricizëm Heretik. Redaktuar nga Louise K. Barnett. Bloomington: Shtëpia Botuese e Universitetit të Indianës, 1988.
• L'Odore dell'India. Milan: Longanesi & CS f. A., 1974.
  • Përkthyer në anglisht nga David Price si Aroma e Indisë. The Olive Press: Londër, 1984.
• Scritti corsari. Milano: Garzanti, 1975.
  • (Botim i ri me një parathënie nga Alfonso Bernardinelli, 1990.)
• Lettere luterane. Torino: Einaudi, 1976.
  • Përkthyer në anglisht nga Stuart Hood si Lutheran Letters. Carcanet Press: Nju Jork, 1987.
• Descrizioni di descrizioni. Redaktuar nga Graziella Chiarcossi. Torino: Einaudi, 1979. (Botim i ri me parathënie të G. Dossena, Milano: Garzanti, 1996.)
• Il Portico della Morte. Redaktuar nga Cesare Segre. Milano: Garzanti, 1988.
• I filmoj degli altri. Redaktuar nga Tullio Kezich. Parma: Guanda, 1996.
• Saggi sulla letteratura e sull'arte. Redaktuar nga Walter Siti dhe Silvia De Laude, 2 vëll. Milano: Mondadori, 1999.
• Saggi sulla politica e sulla società. Redaktuar nga Walter Siti dhe Silvia De Laude, 2 vëll. Milano: Mondadori, 1999.
• Pasolini: Loja e Masakrës. Përkthyer nga Anna Battista. Redaktuar nga Stephen Barber. Shtëpia Botuese Sun Vision, 2013.
• Estetika Heretike: Pasolini mbi Pikturën. Redaktuar dhe përkthyer me një hyrje nga Ara H. Merjian dhe Alessandro Giammei. Përcjell nga TJ Clark. Londër: Verso, 2023.

Korrespondencat

• Le belle bandiere: Dialoghi 1960–65. Redaktuar nga GianCarlo Ferretti. Romë: Editori Riuniti, 1977.
• Il Caos. Redaktuar nga GianCarlo Ferretti. Romë: Editori Riuniti, 1979.
• Lettere 1940–1954. Redaktuar nga Nico Naldini. Torino: Einaudi, 1986.
  • Përkthyer në anglisht si Letrat e Pier Paolo Pasolini-t, vëll. 1: 1940-1954 nga Stuart Hood. Londër: Quartet Books, 1992.
• Lettere 1955–1975. Redaktuar nga Nico Naldini. Torino: Einaudi, 1988.
• Unë dialoghi. Redaktuar nga G. Falaschi, me një parathënie të GianCarlo Ferretti. Romë: Editori Riuniti, 1992.
• Pier Paolo Pasolini, Vita attraverso le lettere. Redaktuar nga Nico Naldini. Torino: Einaudi, 1994.

Intervistat

• Duflot, Zhan. Entretiens avec Pier Paolo Pasolini (1969). Paris: Belfond, 1970.
  • Botimi i dytë, i zgjeruar, PP Pasolini, les dernières paroles d'un impie (1969–1975). Redaktuar nga Jean Duflot. Paris: Belfond, 1981.
• Gulinucci, M., ed. Interviste corsare sulla politica e sulla vita 1955–1975. Romë: Redaksia e Liberal Atlantide, 1995.
• Magrelli, E., bot. Con Pier Paolo Pasolini. ("Quaderni di kritika e filmit.") Romë: Bulzoni, 1977.
• Stack, Oswald. Pasolini mbi Pasolinin (1968). Londër: Thames and Hudson, 1969.

Shih edhe

• Kinematografia e Italisë
• Fashizmi
• Antonio Gramshi
• Partia Komuniste e Italisë
• Antifashizmi