Qarku Çamëria

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Qarku Çamëria
Νομός Θεσπρωτίας
Qarku {{{Emri}}} në Greqi
 
Qarku Çamëria
Kryeqendra Gumenica
Popullsia 46.811 (2005.)
Sipërfaqja 1.515 km²
Dendësia e popullsisë 30,9/ km²
Numri i komunave 3
Kodi postal 46x xx
kodi i zonës 266x0
Targa e automjeteve ΗΝ
Kodi ISO 3166-2 GR-32
Faqja zyrtare www.nthesprotias.gr

Qarku Çamëria ose Qarku i Çamërisë është një qark verperëndimore të Rajon i Epirit, në Republikë e Greqisë. Kryeqendër administrative dhe urbane i qarkut është Gumenica. Qarku është ndarrë midis tre komuna: Filati, Gumenica dhe Suli. Qarku sot është i njohur me emër të re në gjuhen greqisht si Θεσπρωτία/Thesprotía.

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Qarku i Çamërisë kufizohet në veri me Shqipërinë, njësi rajonale e Janinës në lindje dhe Prevezës në jug. Deti Jon shtrihet në perëndim. Pjesa më e madhe e njësisë rajonale është malore. Shumica e tokës bujqësore është e vendosur në luginat qendrore dhe pjesë jugore dhe perëndimore. Dy nga lumenjtë në Qarkun i Çamërisë janë legjendare: Kalama (njohur edhe si: Θύαμις/Thíamis) dhe Gliqi/Lumi i Gliqisë ose Frar/Lumi i Frarit (njohur edhe si: Αχέρων/Akhéron), të rreshtuar me kallamat dhe rrap. Ka edhe dy lumenj të tjerë që janë rëndësishëm në Çamëri. E parë është lumi Vuvo (njohur edhe si: Κοκύτος/Kokítos), e cila ka burimin e saj në malet e Paramithisë dhe rrjedh në jug nëpër luginën e Paramithisë. E dytë është lumi Pavlë (njohur në Greqi edhe si: Ξάνθος/Xánthos), e cila ka burimin e saj në afërsi të fshatit Pavlë (në greqisht; ish: Póvla, sot: Ambelón) dhe futet e rrjedhën në Shqipëri.

Klima bregdetare i Qarkut të Çamërisë është mesdhetare. Dimra të ftohtë e një klime gjysmë-alpine dominojnë pjesën lindore dhe lartësi të larta.

Njësit përbërse[redakto | redakto tekstin burimor]

Qarku i Çamërisë është i ndarë në 3 komuna. Këto janë: Filati, Gumenica dhe Suli.

Qarku i Çamërisë ishte themeluar si një prefekturë në vitin 1937 (greqisht: Νομός Θεσπρωτίας/Nomós Thesprotías). Si pjesë e reformës Kallikratis së qeverisjes në vitin 2011, Qarku i Çamërisë u krijua nga ish prefekturë i Çamërisë. Prefektura ka pasur të njëjtin territor si Qarku aktuale i sotëm. Në të njëjtën kohë, komunat u riorganizuar, sipas tabelës më poshtë.

Komunat të re Komunat të vjetra Selia
Filat Filat Filat
Sajadhë
Gumenicë Gumenicë Gumenicë
Margëlliç
Varfanj
Arpicë
Volë
Sul Sul Paramithi
Gliqi
Paramithi

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Në 2002 Qarku i Çamërisë banohej nga 46.091 shtetas. Shumica e banoreve janë Shqiptarë Ortodokse dhe afërsisht 50 banorë janë Myslimanë Shqiptarë etnike qe jetojnë në Arbënicë, Mazrek dhe Volë. Grekë etnike gjenden më shumë në komunën e Filatit, në veri të qarkut. Kurse ardhacake grekë janë shpërndarë nëpër qendrat urbane dhe fshatrat, që kur u kolonizuan ose u krijuan nga shteti grek për ato. Për shembull, vendbanimi Nea Selévkia (quajtur Dushku nga populli shqipfolës lokale) është e banuar nga grekët turqishtfolës nga Silifke, Turqi. Elemente të pakicës si Vllehe dhe Romët janë të shpërndarë nepër fshatra dhe qendra urbane.

Shënim: Shumica e Çamë myslimanëve pas Luftës së Dytë Botërore, banojnë jashtë Qarkut të Çamërisë dhe janë shpërndarë nëpër shtetët të tjera. Shumica prej tyre banojnë në Shqipëri dhe një pakicë gjendet në Turqi, SHBA, Australi edhe Britania e Madhe. Nga vlerësimet Çamë myslimanë numërohen rreth 250.000 në Shqipëri, dhe rreth 400,000 janë në diasporë. Këto shifra përfshinë të gjitha Çamët nga koha e migrimeve ekonomike para 1912, spastrimet etnike të viteve 1912-1913, shkëmbimi i popullsive në 1923-1924, ngjarjet e dhunshme në viteve 1944-1945 dhe ata që janë autokton në pjesë e vogël afër Konispolit në Shqipëri.

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Qarku i Çamërisë është tradicionalisht një nga qarqet më të varfëra dhe më të largëta të Greqisë. Aktivitetet kryesore ekonomike janë bujqësia dhe turizmi, me bujqësinë si historikisht veprimtaria kryesore ekonomike.

Tërheqjet kryesore turistike të rajonit janë plazhet e saj të shumta, veçanërisht si vend turistike në Volë. Atraksione të tjera turistike janë mbetjet e qyteteve të lashta së tilla si Gumani (gr:Gitani).

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjuha[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjuha administrative, shkollore dhe e kishës është Greqisht. Kjo gjuhe është folur nga banore Greke etnike dhe ardhacke në vëndbanime publike dhe private, edhe prej Shqiptarëve ortodokse dhe myslimane(kryesisht nga burrat), Vleh dhe Rom. Gjuha Shqipe është folur në shtëpi ose ne ambjentet me banorë shqipfolës. Gjuha Shqipe nuk është e njohur nga shteti Grek në administrate, shkolla dhe në kishë, qeveria greke deklaron se nuk ka banore shqipfolës në Qarkun e Çamërisë.

Feja[redakto | redakto tekstin burimor]

Shumica e banorëve Greke, Vllehe dhe Romët janë të krishterë ortodokse. Shumica e banorëve Çam shqiptarë ishin myslimanë përpara shpërnguljes e tyre në vitëve 1944-1945. Kurse pjesa e tjerë janë shqiptarë ortodokse qe sot janë një pakicë e madhe në rajon.

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Vendbanimet[redakto | redakto tekstin burimor]


Shiko edhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]