Alternativa Shqiptare
Alternativa Shqiptare | |
|---|---|
 | |
| Shkurtesa | ASh |
| Udhëheqësi | Nik Gjeloshaj |
| Themeluar | 2006 |
| Selia | Tuz |
| Ideologjia | Interesat e pakicës shqiptare Pro-evropianizëm Konservatorizëm |
| Krahu politik | Qendër e djathtë |
| Përkatësia kombëtare | Forumi Shqiptar |
| Kuvendi | 2 / 81
|
| Kuvendet komunale | 12 / 786
|
Alternativa Shqiptare (malazisht: Albanska alternativa, ASh) është parti politike e shqiptarëve në Mal të Zi, me qendër në Tuz. Partia përfaqëson kryesisht interesat e komunitetit shqiptar në Mal të Zi dhe ka qenë aktive në politikën vendore dhe parlamentare, veçanërisht në zonat e Malësisë, Tuzit, Ulqinit, Plavës dhe Gucisë.
Partia drejtohet nga Nik Gjeloshaj, politikan shqiptar nga Mali i Zi, i cili ka mbajtur funksione të rëndësishme në nivel vendor dhe qendror. Alternativa Shqiptare është pjesë e Forumit Shqiptar, koalicion politik shqiptar që fitoi përfaqësim parlamentar në zgjedhjet parlamentare të vitit 2023.[1]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Alternativa Shqiptare u krijua si subjekt politik i pakicës shqiptare në Mal të Zi në vitet pas pavarësisë së vendit. Partia u formua me qëllim përfaqësimin e shqiptarëve në institucionet shtetërore dhe vendore, duke u përqendruar në mbrojtjen e të drejtave politike, kulturore, gjuhësore dhe arsimore të komunitetit shqiptar.
Qendra kryesore politike e partisë është Tuzi, zonë me popullsi të konsiderueshme shqiptare në Malësi. Krijimi dhe rritja e Alternativës Shqiptare u lidhën ngushtë me kërkesën për vetëqeverisje më të plotë lokale të shqiptarëve në Tuz dhe Malësi.
Në vitet 2009–2016, partia mori pjesë në koalicione shqiptare në zgjedhjet parlamentare, duke bashkëpunuar me subjekte të tjera shqiptare për të siguruar përfaqësim në Kuvendin e Malit të Zi. Në vitin 2016, Alternativa Shqiptare ishte pjesë e koalicionit parazgjedhor me Forcën e Re Demokratike dhe Unionin Demokratik të Shqiptarëve.[2]
Forumi Shqiptar
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitet e fundit, Alternativa Shqiptare ka qenë pjesë e Forumit Shqiptar, një koalicion i partive shqiptare në Mal të Zi. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2023, Forumi Shqiptar, me listën “Besa për Zhvillim Evropian”, u drejtua nga Nik Gjeloshaj dhe përfshiu Alternativën Shqiptare, Lidhjen Demokratike Shqiptare dhe Unionin Nacional Shqiptar.[3]
Në zgjedhjet parlamentare të 11 qershorit 2023, Forumi Shqiptar fitoi 5,767 vota, ose 1.91% të votave, dhe siguroi 2 mandate në Kuvendin e Malit të Zi.[4]
Pas zgjedhjeve, Forumi Shqiptar u bë pjesë e shumicës parlamentare që mbështeti qeverinë e Milojko Spajiqit. Në marrëveshjen qeverisëse, koalicionit shqiptar iu dhanë poste në ekzekutiv, duke përfshirë përfaqësim në nivel zëvendëskryeministri dhe ministrie.[5]
Përfaqësimi vendor
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Alternativa Shqiptare ka pasur rol të rëndësishëm në politikën vendore të Tuzit. Partia ka qenë ndër subjektet kryesore që mbështetën krijimin dhe funksionimin e Tuzit si komunë e plotë, një kërkesë e hershme politike e shqiptarëve të Malësisë.
Në nivel vendor, partia është përfaqësuar në kuvendet komunale të zonave me popullsi shqiptare, sidomos në Tuz. Në zgjedhjet lokale në Tuz, Alternativa Shqiptare dhe koalicionet e saj kanë luajtur rol qendror në drejtimin e komunës dhe në përfaqësimin politik të komunitetit shqiptar.[6]
Ideologjia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Alternativa Shqiptare është parti e qendrës së djathtë me orientim pro-evropian. Programi i saj përqendrohet në mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve në Mal të Zi, decentralizimin, zhvillimin ekonomik të zonave shqiptare dhe përfaqësimin e barabartë të pakicave në institucionet shtetërore.
Partia mbështet integrimin evropian të Malit të Zi, marrëdhëniet e mira me Shqipërinë dhe Kosovën, si dhe bashkëpunimin rajonal në Ballkanin Perëndimor.
Rezultatet zgjedhore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Zgjedhjet parlamentare
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Zgjedhjet | Udhëheqësi | Vota | % | Vende | +/– | Aleanca | Qeveria |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2006 | Vasel Sinishtaj | 2.656 | 0,78 | 1 / 81 | — | — | Opozitë |
| 2009 | Gjergj Camaj | 2.898 | 0,90 | 1 / 81 | — | AA–DS | Opozitë |
| 2012 | Nik Gjeloshaj | 3.824 | 1,05 | 1 / 81 | — | Koalicioni Shqiptar | Opozitë |
| 2016 | 3.394 | 0,89 | 0 / 81 |  1 |
Shqiptarët të Vendosur | Jashtë parlamentit | |
| 2020 | 6.488 | 1,58 | 0 / 81 | — | Lista Shqiptare | Jashtë parlamentit | |
| 2023 | 5.767 | 1,91 | 1 / 81 |  1 |
Forumi Shqiptar | Qeveri |
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Albanian Forum "Besa for European Development" submitted its list for Montenegro elections". Vijesti (në anglisht). 16 maj 2023. Marrë më 6 maj 2026.
- ↑ "Albanske partije zajedno na izborima u Crnoj Gori". Vijesti (në serbisht). 21 shtator 2016. Marrë më 6 maj 2026.
- ↑ "Albanian Forum "Besa for European Development" submitted its list for Montenegro elections". Vijesti (në anglisht). 16 maj 2023. Marrë më 6 maj 2026.
- ↑ "Montenegro Parliamentary Elections 2023". IPU Parline (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
- ↑ "Montenegro finally gets new government and PM". Associated Press (në anglisht). 31 tetor 2023. Marrë më 6 maj 2026.
- ↑ "Albanian parties in Montenegro form coalition ahead of August elections". Exit News (në anglisht). 30 korrik 2020. Marrë më 6 maj 2026.
- ↑ "Montenegro Parliament September 2006 Election Results". IPU Parline (në anglisht). 10 shtator 2006.
- ↑ "Montenegro Parliament March 2009 Election Results". IPU Parline (në anglisht). 29 mars 2009.
- ↑ "Montenegro Parliament October 2012 Election Results". IPU Parline (në anglisht). 14 tetor 2012.
- ↑ "Montenegro Parliament October 2016 Election Results". IPU Parline (në anglisht). 16 tetor 2016.
- ↑ "Montenegro Parliament August 2020 Election Results". IPU Parline (në anglisht). 30 gusht 2020.
- ↑ "Montenegro Parliament June 2023 Election Results". IPU Parline (në anglisht). 11 qershor 2023.