Princesh Elizabeta e Jugosllavisë
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Knjeginja_Jelisaveta_Karadjodjevic.jpg/220px-Knjeginja_Jelisaveta_Karadjodjevic.jpg)
Princesh Elizabeta e Jugosllavisë ( serbisht: Kneginja Jelisaveta Karađorđević / Кнегиња Јелисавета Карађорђевић; e lindur më 7 prill 1936) është anëtare eShtëpisë së Karagërgeviq, një aktiviste për të drejtat e njeriut dhe një ish-kandidate presidenciale për Serbinë. Ajo njihet edhe si Jelisaveta Karađorđević .
Biografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ajo ka lindur në Pallatin e Bardhë, [1] në Beograd, fëmija i tretë dhe e bija e vetme e princit Pavël të Jugosllavisë (princ regjent i Jugosllavisë 1934-1941) dhe Princeshës Olga të Greqisë dhe Danimarkës. Vëllezërit e saj më të mëdhenj ishin Princi Nikolla dhe Princi Aleksandr i Jugosllavisë, të cilët u martuan, së pari,me Princeshë Marían Pia e Savojës dhe, së dyti,me Princeshën Barbara të Lihtenshtajnit. Ajo është kushërira e dytë e Mbretëreshës Sofía të Spanjës dhe Çarls, Princit të Uellsit. Ajo është kushërira e parë e Princit Eduard, Duka i Kentit dhe e vëllezërve dhe motrave të tij, Princit Michael i Kentit dhe Princeshës Alexandra, Zonja e nderuar Ogilvy . Ajo është mbesa e madhe e Karađorgës, e cila filloi kryengritjen e parë serbe kundër turqve në 1804. [ citim i nevojshëm ] Kurorën dhe lavdinë e saj e kishte nga halla nga ana e nënës së Princeshës Elizabet të Greqisë dhe Danimarkës.
Një biznesmene dhe shkrimtare, ajo ishte autore e katër historive për fëmijë [2] dhe ajo ka krijuar dy parfume- "Jelisaveta" dhe "E". [3] Ajo jeton në Beograd, në vilën "Malazeze", e cila ishte në pronësi të nënës së saj, Princeshës Olga, gruaja e Princit Regent të Palit. [4]
Arsimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ajo u arsimua në Kenia, në Mbretërinë e Bashkuar dhe Zvicër,ku studioi historinë e artit të mirë në Paris. Ajo flet anglisht, frëngjisht, spanjisht, italisht dhe serbisht. [ citim i nevojshëm ]
Martesat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]![]() |
HRH Princi i Kurorës </br> HRH Princesha e Kurorës
Familja mbretërore e zgjeruar |
Princesha Elizabet u martua me Howard Oxenberg (1919-2010) më 21 janar 1961 dhe u divorcua në vitin 1966. Ata kanë dy vajza dhe tre mbesa:
- Catherine Oxenberg (22 shtator 1961) u martua në shkurt me Robert Evans dhe në korrik të vitit 1998 anulloi martesën, dhe u martua 9 ditë më vonë. Ajo u martua me Casper Van Dien më 8 maj 1999. Ata kishin dy vajza dhe u divorcuan në vitin 2015. Ajo gjithashtu ka një vajzë, të lindur në vitin 1991, nga një marrëdhënie e mëparshme.
- Christina Oxenberg (b. 27 dhjetor 1962) u martua me Damian Elwes në maj 1986. Ata më vonë u divorcuan.
Martesa e dytë e Princeshës Elizabet ishte me Neil Balfour (i lindur në 1944) më 23 shtator 1969, ata u divorcuan në nëntor 1978. Ata kanë një djalë dhe katër mbesa:
- Nicholas Augustus Roxburgh Balfour (6 qershor 1970) u martua me Jonkvrouw Stéphanie de Brouwer (1971) në vitin 2000. Ata kanë katër vajza:
- India Lily Balfour (17 Tetor 2002)
- Gloria Elizabeth Balfour (b 11 nëntor 2005)
- Olimpia Rose Balfour (b. 27 qershor 2007)
- Gjeorgjia Veronika Stefania Balfour (b. 10 shtator 2010)
Princesha Elizabeta u martua për herë të tretë me ish- kryeministrin e Perusë Manuel Ulloa Elias (1922-1992) më 28 shkurt 1987. Ata u ndanë në vitin 1989, edhe pse martesa kurrë nuk u shpërbë zyrtarisht. Në vitin 1992, Ulloa Elías vdiq, kjo gjë e bëri princeshën zyrtarisht një të ve.
Gjendja e pronës
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas vdekjes së mbretit Aleksandrit të I dhe gjatë administrimit të Regjencës (të princit Regent Paul, Radenko Stankoviq dhe Ivo Peroviq) që u ndoq, nga qyteti i rrethit të Belgjikës lëshoi Dekretin Nr. 0.428 / 34 më 27 tetor 1938. Dekreti, i cili u bë ligj zyrtar më 4 mars 1939, shpalli bijtë e mitur të mbretit Alexandrin e I, Mbretin Peter të II, Princin Tomislav dhe Princi Andrew, në pjesë të barabarta, trashëgimtarë të të gjithë pasurisë së tij. Kjo përfshinte të gjitha pasuritë e paluajtshme në Dedinje: Pallati Mbretëror (Pallati i Vjetër) në Beograd, tokat përreth dhe pyjet, dhe Pallati i Bardhë, me shtëpitë e saj të përshtatshme. Më 2 gusht 1947, Edvard Kardelj, atëherë nënkryetar i Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë, lëshoi një dekret që konfiskoi të gjitha këto pronat nga familja mbretërore Karadjordjević. Kjo e ndjekur nga një dekret i mëparshëm në mars të 1947, duke i hequr familjes shtetësinë e tyre.[5]
Dekreti i tij, 'Asambleja Kombëtare e Kryesisë së Republikës Federale Popullore të Jugosllavisë ', u hoq në vitin 2001 pas rrëzimit të Sllobodan Millosheviçit. Qeveria e re e Jugosllavisë ua ktheu të gjithë anëtarëve të familjes mbretërore nënshtetësinë e tyre, ashtu edhe përdorimin e të gjithë kompleksit mbretëror në Dedinje.[5] Në vitin 2013, u njoftua se vila "Crnogorka" (malazeze), në Uzička Street, Dedinje, do t`i kthehej Princeshës Elizabet. Vila u ble nga Princesha Olga në vitin 1940, dhe u mor nga shteti në vitin 1947. Ajo ishte në pronësi të qeverisë serbe dhe u përdorë si vendbanim zyrtar i ambasadorit të Malit të Zi.[6]
Politik
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Princesha Elizabetë njohu në fillim shenjat e rrezikshme që do t`a kthenin ish Jugosllavinë me kokë poshtë në një gjakmarrje të rivaliteteve historike fetare dhe etnike të shtypura gjatë nga sundimi komunist. Ajo foli në Evropë dhe Amerikë në emër të tejkalimit të hendekut midis urrejtjeve etnike. Duke punuar prapa skenave përmes programeve të Kombeve të Bashkuara, ajo gjithashtu udhëtoi për në Vatikan në vitin 1989 për të kërkuar Monsinjor Tauran, pastaj Sekretarin e Shenjtë të Shenjtë për Marrëdhëniet me Shtetet, për të ndihmuar në përmirësimin e marrëdhënieve ndërmjet komuniteteve katolike dhe ortodokse në Jugosllavi.[7]
Në dhjetor të 1990-s, [8] ajo krijoi Fondacionin Princesh Elizabeta, një organizatë jo-politike, jo-fitimprurëse, pasi duke parashikuar rëndësinë vendimtare të një automjeti për të trajtuar tensionin vetëm nën sipërfaqe. Që nga luftërat e mëvonshme civile, përpjekjet e saj janë përqendruar shumë në transportimin e furnizimeve mjekësore, ushqimeve, veshmbathjeve dhe bataneve në kampet e refugjatëve, përveç gjetjes së shtëpive për fëmijët e viktimizuar nga lufta dhe vendosjes së studentëve në shkolla dhe kolegje në Amerikë.[9]
Para shpërbërjes së Jugosllavisë e cila nisi në vitin 1991, ajo ftoi peshkopin ortodoks Sava dhe myftiun e Beogradit, bashkë me ministrin jugosllav për çështjet fetare, për të marrë pjesë në një konferencë në Moskë, e cila u prit nga Mihail Gorbaçov. Ky ishte takimi i dytë ndërkombëtar i liderëve politikë dhe fetarë të angazhuar për reforma botërore që përfshinte Nënë Terezën, e Kryepeshkopin e Canterbury-t, Dalai Lama-n, Al Gore dhe Karl Sagan.[10] Stampa:Infobox hrhstyles Ajo vendosi të kandidojë për pozicionin e presidentes së Serbisë në zgjedhjet presidenciale të Serbisë në vitin 2004, pavarësisht kundërshtimeve të kushëririt të saj Aleksandër, duke deklaruar se Familja Mbretërore duhet të qëndrojë jashtë politikës. Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Familja Mbretërore u dëbua nga vendi dhe mallrat e tyre konfiskuan. "Në rast të fitores," tha ajo, "përparësia ime nuk do të ishte kthimi në monarki, por të formohej një shtet i vërtetë". Ajo mori 63.991 vota ose 2.1%, duke përfunduar në vendin e 6 nga pesëmbëdhjetë kandidatë. [11]
Në vitin 2002, Princesha Elizabet mori çmimin e parë të Forumit të Çarmatimit Bërthamor, Demiurgus Peace International, (shoqërues i presidentit Vladimir Putin, Kryepeshkop Desmond Tutu, Ted Turner dhe të tjerë) për arritje të jashtëzakonshme në fushën e forcimit të paqes midis kombeve në Zug të Zvicrës.
HRH Princeshës Elizabetë iu dha arma heraldike më 20 qershor 2008.[12] Motoja e saj përkthehet në Anglisht si Shërbimi është Dashuria në Veprim .
Shiko gjithashtu
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ^ 1843 Magazine
- ^ Knjige bajki princeze Jelisavete, in Serbian language
- ^ Profile Arkivuar 23 maj 2019 tek Wayback Machine, princess-elizabeth.com; accessed 15 September 2016.
- ^ Royal Family
- ^ a b Royal Office (Serbia) official website, "The 02nd of August 1947 Decree", Accessed 20.09.12, "Archived copy". Arkivuar nga origjinali më 15 prill 2013. Marrë më 2012-09-20.
{{cite web}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull (lidhja) - ^ "Villa "Crnogorka" Returned To Princess Jelisaveta Karadjordjevic". In Serbia. Arkivuar nga origjinali më 20 shkurt 2014. Marrë më 23 maj 2019.
{{cite news}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ Biografija, in Serbian language
- ^ "Princess Elizabeth Foundation". Arkivuar nga origjinali më 23 maj 2019. Marrë më 23 maj 2019.
{{cite web}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ Misija, in Serbian language
- ^ Biografija, in Serbian language
- ^ source CESID
- ^ Њено Краљевско Височанство Кнегиња Јелисавета Карађорђевић Arkivuar 15 maj 2019 tek Wayback Machine, in Serbian language