Shko te përmbajtja

Rrethimi i Sfetigradit (1448)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Rrethimi i parë i Sfetingradit
Pjesë e Luftrat osmane në Europë

Beteja e Sfetigradit.
Date14 maj – 31 korrik, 1448[1]
Vendi
Mali Dervenik, në ditët e sotme Komuna e Dibrës[2]; 58 miles (93 km) km larg prej Krujë
Rezultati Fitore Osmane por garrizonit ju fal jeta.[3]
Ndërluftuesit
Lidhja e Lezhës Perandoria Osmane
Komandantët dhe udhëheqësit
Peter Perlati udhëhequr garnizonin [4]; Skënderbeu udhëhoqi forcën e ndihmëse. Murati II
Fuqia
Garnizoni prej 2,000 trupa[5]; 12,000 burra të vendosur në fshat përreth nën Skënderbeun.[5] 100.000-120.000 burra; dy armë[5]
Viktimat dhe humbjet
Kalaja u dorëzua, por garnizoni u kursye.[3] Deri në 20.000-40.000 viktima[6] [8]

Në qershor të vitit 1448, një ushtri e madhe osmane e komanduar nga Sulltan Murati II së bashku me të birin e tij 21-vjeçar, Mehmetin II, i cili më pas do të bëhej edhe ai sulltan. Ajo u përqendrua mbi kështjellën e Sfetigradit[9], si baza kryesore në sistemin mbrojtës të brezit lindor. Garnizoni i përbërë kryesisht nga dibranë dhe i drejtuar nga mirditasi Pjetër Perlati, jo vetëm hodhi poshtë kërkesën për dorëzim pa luftë, por e mbajti me heroizëm kështjellën, duke thyer të gjitha sulmet e njëpasnjëshme të trupave osmane. Skënderbeu godiste pa ndërprerje ushtrinë me sulme të befasishme dhe arriti të hynte deri në kampin e ushtrisë osmane. Kjo e lehtësoi detyrën mbrojtëse të kështjellës. Garnizoni rezistoi deri sa osmanët arritën të zbulonin e të prishnin kanalin e furnizimit të kështjellës me ujë të pijshëm. Pas bisedimeve me sulltanin, Pjetër Perlati dorëzoi kështjellën, me kusht që të largohej i lirë bashkë me armët. Në korrik të vitit 1448, Sfetigradi kaloi në duart e osmanëve. Për lidhjen e Lezhës kjo ishte një humbje. Kështjella e Sfetigradit ishte baza ushtarake kryesore e pjesës jugore të brezit kufitar lindor të trojeve shqiptare.

Të dhëna për betejën

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. Beteja e Sfetigradit u zhvillua ne mars 1448.
  2. Kjo shënonte humbjen e parë të Lidhjes së Lezhës nga turqit.
  3. Sipas kronikanëve të kohës janë vrarë 1200 ushtarë.
  4. Mori emrin e Sfetigradit (qyteti i shenjtë), sepse aty ndodhen shumë vende kulti.
  5. Ajo zgjati një muaj, nga qershori deri në korrik.
  6. Pas luftës, popullsia vendase u konvertua në Islam, dhe sot në Koxhaxhiku jeton popullsia Mysliman maqedonas, të cilët e quajnë veten turq.[10][11][12][13][14][15][16]
  7. Skënderbeu nuk ishte në kështjellë, por sulmonte nga malet.
  8. Vetë fshati Koxhaxhik e ka marrë këtë emër nga turqishtja, që do të thotë “betejë e madhe”.
  9. Varrezat ishin ndarë në dy pjesë, në myslimane, rreth 900, dhe katolike, rreth 300.
  10. Pasi iu ndërpre uji nga osmanët, kështjella u dorëzua..

Note

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. ↑ Some sources refer to the siege occurring in 1449. Most original documents, however, only refer to it happening in 1448. See: Schmitt p. 93.
  2. ↑ Veliu, Ilmi. I ZBULOVA THEMELET E KALASE SE SKENDERBEUT, “SVETIGRADI”. Weblog entry. Zemra Shqiptare. May 10, 2010. July 22, 2010 .
  3. 1 2 Hodgkinson p. 102.
  4. ↑ Franco p. 99.
  5. 1 2 3 Francione p. 77.
  6. ↑ Francione p. 79.
  7. ↑ Rrezja, Agon. Zbulohen varret e betejës së Sfetigradit!. Weblog entry. Humanisticus. August 2, 2007. July 8, 2009 .
  8. ↑ The graves for the soldiers who died during the siege of Sfetigrad have been found in the village of Kodžadžik near Debar. They contain approximately 300 Christian corpses and approximately 900 Muslim corpses; the graves were separated to correspond to the religious affiliations of the fallen.[7]
  9. ↑ Sot Komuna e Dibrës
  10. ↑ Dikici, Ali (2014). "Türkiye'deki Balkan Muhacirleri Arasında Kaybolan Bir Topluluk: Torbeşler A Disappearing Community Among the Balkan Immigrants in Turkey: Torbeši". AVRASYA ETÜDLERİ: 142. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ↑ 367 NUMARALI MUHÂSEBE-İ VİLÂYET-İ RÛM-İLİ DEFTERİ İLE 94 ve 1078 NUMARALI AVLONYA LİVÂSI TAHRÎR DEFTERLERİ (926-1520/937-1530) "In the 1520 and 1530 year tahrir: Dizdār, nefer 1 Kethudā, nefer 1 İmām, nefer 1 Merdān-ı kal‘a, neferan 28 Kurā 16 Mezra‘a 1 Hāne-i müslim 1 Mücerred-i müslim 1 Hāne-i gebrān (Christian) 635 Mücerred-i gebrān 67 Bīve 26 Hāsıl 47.035 According to the Tahrir defter, Kocacık and its villages were in 1530 1-Kocacık kl. 2- Gorenci 3-Pariş 4-Boroşiniçe 5-Çirnibok 6-Yukarı Papranik 7-Aşağı Papranik 8-Koçişte 9-Breştani 10-Novak 11-Aşağı Elişiçe 12-Gorna Elişiçe 13-Osolniçe 14-Porovalenik 15-Vilasik 16-Tırnovnik"
  12. ↑ Zadrożna, Anna (korrik 2017). "Reconstructing the past in a post-Ottoman village: Turkishness in a transnational context". Nationalities Papers. 45 (4): 524–539. doi:10.1080/00905992.2017.1287690. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ↑ Manisa'da Yaşayan Torbeşler'in Düğün Adet ve Gelenekleri, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Halkbilimi Anabilim Dalı, 1990)
  14. ↑ Ethnic/religious composition of Dibër and Tetovë prefectures
  15. ↑ Mangalakova, Tanya. "Among the Torbeshi in the Republic of Macedonia". {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  16. ↑ Шаревски, Марио (2015). Географската разместеност и етнографските одлики на Македонците муслимани во Македонија. Скопје: КОВЗ, МАНУ.
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Rrethimi_i_Sfetigradit_(1448)&oldid=2873252"