Energjia gjeotermike

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Energjia gjeotermale)
Shko te: navigacion, kërko

Energjia gjeotermike është energjia termike e prodhuar dhe e ruajtur në Tokë. Energjia termike është energjia që përcakton temperaturën e materies. Energjia gjeotermike në koren e Tokës e ka origjinën që nga formimi fillestar i planetit dhe nga prishja radioaktive e materialeve [1][2]. Gradient gjeotermik, i cili është dallimi i temperaturës midis bërthamës së planetit dhe sipërfaqe së tij, përçon vazhdimish energji termike në formë të nxehtësisë nga bërthama në sipërfaqe. Termi gjeotermik e ka origjinën nga greqishtja γη (GE), që do të thotë tokë, dhe θερμος (termos), që do të thotë nxehtë.

Nxehtësia e brendshme e Tokës është energjia termike e krijuar nga prishja radioaktive dhe humbja e vazhdueshme e nxehtësisë nga formimi i Tokës [3]. Temperaturat në kufirin ndërmjet bërthamës-mbështjellësit mund të arrijnë mbi 4000 °C (7,200 °F) [4]. Temperatura e lartë dhe shtypja në brendësi të Tokës shkakton që disa shkëmbinjë të shkrihen dhe përbërja e ngurtë të sillet plastikisht, si rezultat pjesa e shkrirë e përbërjes së brendëshme të tokës ngrihet lartë pasi është më e lehtë se shkëmbijtë rreth saj. Shkëmbinjtë dhe uji nxehen në kore, ndonjëherë deri në 370 °C (700 °F) [5].

Nga burimet e termale, energjia gjeotermike është përdorur për banje që nga kohërat paleolitike dhe për ngrohjen e hapësirave që nga kohët e lashta romake, por ajo tani është më mirë e njohur për prodhimin e energjisë elektrike. Në të gjithë botën, 11.700 megavat (MW) e energjisë gjeotermike ishte në përdorim në vitin 2013 [6]. Një shtesë prej 28 gigavat e kapacitetit të drejtpërdrejtë të ngrohjes gjeotermale është instaluar për ngrohjen qendrore, ngrohje të hapësirave, banja, procese industriale, destilim dhe aplikimet bujqësore në vitin 2010 [7].

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Pishina më e vjetër që furnizohej me ujë të nxehtë, i ndërtuarn gjatë Dinastisë Çin në shekullin e 3të pes.
Kapaciteti elektrik gjeotermal botëror. Linja e sipërme e kuqe është kapaciteti i instaluar;[8] linja e poshtme e gjelbër është prodhimi i realizuar.[7]

Burimet termale janë përdorur për larje të paktën që nga kohërat e paleolitit [9]. Banja më e vjetër që njihet është pishina prej guri në malin Lisan të Kinës, i ndërtuar gjatë Dinastisë Çin, në shekullin e 3të pes, në të njëjtën kvend ku më vonë u ndërtua pallati i Huaqing Chi. Në shekullin e parë, romakët pushtuan Aquae Sulis, tani Bath, Somerset, Angli, dhe përdorën burimet termale atje për të furnizuar banjot publike dhe ngrohje. Pagesat e hyrjes për këto banja ndoshta paraqesin përdorimin e parë komercial të energjisë gjeotermale. Sistemi i ngrohjes qendrore gjeotermike më i vjetër në botë në Chaudes-Aigues, Francë, ka funksionuar që nga shekulli i 14-të [10]. Shfrytëzimi më i hershëm industrial filloi në vitin 1827 me përdorimin e avullit të gejzerit për nxjerrjen acid borik nga balta vullkanike në Larderello, Itali.

Vendet që përdorin[redakto | redakto tekstin burimor]

Të dhënat e përdorimit drejtpërdrejtë 2015
Shteti Përdorimi (MWt) 2015

[11]

Shtetet e Bashkuara 17,415.91
Filipine 3.30
Indonezi 2.30
Meksikë 155.82
Itali 1,014.00
Zelandë të re 487.45
Islandë 2,040.00
Japoni 2,186.17
Iran 81.50
El Salvador 3.36
Kenia 22.40
Kosta Rikë 1.00
Rusi 308.20
Turqi 2,886.30
Papua Guinea e Re 0.10
Guatemala 2.31
Portugali 35.20
Kinë 17,870.00
Franceë 2,346.90
Etiopi 2.20
Gjermani 2,848.60
Austri 903.40
Australi 16.09
Tajlandë 128.51

Elektriciteti[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Elektriciteti gjeotermik.

Shoqata Gjeotermike Ndërkombëtare International Geothermal Association (IGA) ka raportuar se 10,715 megavat (MW) energji gjeotermike në 24 shtete është në përdorim, dhe që priteshte të prodhohet 67,246 GWh elektricitet në vitin 2010 [12]. Kjo paraqet një rritje prej 20% të kapacitetit në përdorim që nga viti 2005. IGA projekton një rritje prej 18,500 MW deri në vitin 2015, për shkak të projekteve aktualisht në shqyrtim, shpesh në zonat që më parë pak i kanë shfrytëzuar këto burime [12].

Kapaciteti i energjisë gjeotermike të instaluar
Shteti Kapaciteti (MW)
2007[8]
Kapaciteti (MW)
2010[13]
Përqindja e prodhimit kombëtar
të energjisë elektrike
Përqindja e prodhimit
gjeotermik botëror
Shtetet e Bashkuara 2687 3086 0.3 29
Filipine 1969.7 1904 27 18
Indonezi 992 1197 3.7 11
Meksikë 953 958 3 9
Itali 810.5 843 1.5 8
Zelandë e Re 471.6 628 10 6
Islandë 421.2 575 30 5
Japoni 535.2 536 0.1 5
Iran 250 250
El Salvador 204.2 204 25
Kenia 128.8 167 11.2
Kosta Rikë 162.5 166 14
Nikaragua 87.4 88 10
Rusi 79 82
Turqi 38 82
Papua Guinea e Re 56 56
Guatemala 53 52
Portugali 23 29
Kinë 27.8 24
Francë 14.7 16
Etiopi 7.3 7.3
Gjermani 8.4 6.6
Austri 1.1 1.4
Australi 0.2 1.1
Tajlandë 0.3 0.3
Gjithsej 9,981.9 10,959.7

Llojet[redakto | redakto tekstin burimor]

Burimet[redakto | redakto tekstin burimor]

Ndikimi në mjedis[redakto | redakto tekstin burimor]

Lëngjeve të nxjerra thellësia e tokës mbajnë një përzierje të gazrave, veçanërisht dioksidi i karbonit(CO2), acidi sulfhidrik (H2S), metani (CH4) dhe amoniak(NH3). Nëse lirohen këta ndotës kontribuojnë në ngrohjen globale, shiun acidik, dhe aromë të dëmshme. Bimë gjeotermike ekzistuese elektrike rrezatoj një mesatare prej 122 kilogram (269 lb) të CO2 për megawatt-orë (MW·h) të energjisë elektrike [14].

Kornizat ligjore[redakto | redakto tekstin burimor]

Disa nga çështjet ligjore të ngritura nga burimet gjeotermike energjetike përfshijnë çështjet e pronësisë dhe alokimin të burimeve, dhënien e lejeve të kërkimit, të drejtat e shfrytëzimit, honorareve, si dhe nivelin në të cilin çështjet e energjisë gjeotermike janë njohur në planifikimin dhe ligjet mjedisore ekzistuese. Çështja më e përgjithshme ka të bëjnë me shkallën në të cilën korniza ligjore për nxitjen të energjisë së ripërtëritshme sa e ndihmon në nxitjen inovacionit dhe zhvillimit tëë industrisë gjeotermike.

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Dye, S. T. (2012). Geoneutrinos and the radioactive power of the Earth. Reviews of Geophysics, 50(3).
  2. ^ Gando, A., Dwyer, D. A., McKeown, R. D., & Zhang, C. (2011). Partial radiogenic heat model for Earth revealed by geoneutrino measurements. Nature Geoscience, 4(9), 647–651.
  3. ^ Turcotte, D. L. (2002), Geodynamics (2 ed.), Kembrixh, Angli, Britania e Madhe: Shtypi i Universitetit të Kembrixhit, pp. 136–137, ISBN 978-0-521-66624-4  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  4. ^ Lay, Thorne; Hernlund, John; Buffett, Bruce A. (2008), "Core–mantle boundary heat flow", Nature Geoscience, 1: 25, Bibcode:2008NatGe...1...25L, doi:10.1038/ngeo.2007.44 
  5. ^ Nemzer, J, Geothermal heating and cooling 
  6. ^ Geothermal capacity | About BP | BP Global, Bp.com, marrë më 2014-11-15 
  7. ^ a b Fridleifsson, Ingvar B.; Bertani, Ruggero; Huenges, Ernst; Lund, John W.; Ragnarsson, Arni; Rybach, Ladislaus (2008-02-11), O. Hohmeyer and T. Trittin, ed., The possible role and contribution of geothermal energy to the mitigation of climate change (PDF), Luebeck, Germany, pp. 59–80, marrë më 2009-04-06 
  8. ^ a b Bertani, Ruggero (September 2007), "World Geothermal Generation in 2007" (PDF), Geo-Heat Centre Quarterly Bulletin, Klamath Falls, Oregon: Oregon Institute of Technology, 28 (3), pp. 8–19, marrë më 2009-04-12 
  9. ^ Cataldi, Raffaele (gusht 1992), "Review of historiographic aspects of geothermal energy in the Mediterranean and Mesoamerican areas prior to the Modern Age" (PDF), Geo-Heat Centre Quarterly Bulletin, Klamath Falls, Oregon: Oregon Institute of Technology, 18 (1), pp. 13–16, marrë më 1 nëntor 2009  Check date values in: |access-date= (help)
  10. ^ Lund, John W. (June 2007), "Characteristics, Development and utilization of geothermal resources" (PDF), Geo-Heat Centre Quarterly Bulletin, Klamath Falls, Oregon: Oregon Institute of Technology, 28 (2), pp. 1–9, marrë më 2009-04-16 
  11. ^ Lund and, John W.; Boyd, Tonya L. (prill 2015), "Direct Utilization of Geothermal Energy 2015 Worldwide Review" (PDF), Proceedings World Geothermal Congress 2015, marrë më 2015-04-27 
  12. ^ a b GEA 2010, p. 4
  13. ^ Holm, Alison (maj 2010), Geothermal Energy:International Market Update (PDF), Geothermal Energy Association, p. 7, marrë më 2010-05-24 
  14. ^ Bertani, Ruggero; Thain, Ian (July 2002), "Geothermal Power Generating Plant CO2 Emission Survey", IGA News, International Geothermal Association (49): 1–3, arkivuar nga the original më 2011-07-26, marrë më 2010-01-17 

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Commons-logo.svg         Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me: Energjia gjeotermike