Shko te përmbajtja

Shteti mafioz

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Në politikë, një shtet mafioz ose pakanat[1] është një sistem shtetëror ku qeveria është e lidhur me krimin e organizuar deri në atë shkallë kur zyrtarët qeveritarë, policia dhe/ose ushtria u bënë pjesë e sipërmarrjes kriminale.[2][3] Sipas diplomatëve amerikanë, shprehja "shtet mafioz" u krijua nga Aleksander Litvinenko.[4]

Zbatime të veçanta të konceptit

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mafia në Itali dhe Jakuza në Japoni

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Xhulio Andreoti, shtatë herë kryeministër i Italisë, u akuzua për lidhje me mafian.

Në një përmbledhje kritike të esesë së Moisés Naím në Punët e Jashtme, Peter Andreas vuri në dukje ekzistencën e gjatë të mafies italiane dhe Jakuzës japoneze, duke shkruar se kishte marrëdhënie të ngushta midis atyre organizatave të paligjshme dhe qeverive përkatëse.[3] Sipas Andreas, këta shembuj flasin kundër rasteve të shteteve mafioze si një kërcënim historikisht i ri.[3]

Në Itali, tre organizata kryesore mafioze lindën në shekullin e 19-të: Cosa Nostra me origjinë nga rajoni i Sicilisë, Camorra me origjinë nga rajoni i Kampanias dhe 'Ndrangheta me origjinë nga rajoni i Kalabrisë.[5]

Ish-kryeministri i Italisë, Xhulio Andreoti, pati një proces gjyqësor kundër tij, me një gjyq për shoqatë mafioze më 27 mars 1993 në qytetin e Palermos.[6][7] Prokuroria akuzoi ish-kryeministrin se "[u vu] në dispozicion të shoqatës mafioze të quajtur Cosa Nostra për mbrojtjen e interesave të saj dhe arritjen e qëllimeve të saj kriminale, ndikimin dhe fuqinë që vjen nga pozicioni i tij si lider i një fraksioni politik".[7] Prokurorët thanë se në këmbim të mbështetjes elektorale të Salvo Limas dhe vrasjes së armiqve të Andreotit, ai kishte rënë dakord të mbronte mafian, e cila kishte pritur që ai të rregullonte Gjyqin Maxi. Mbrojtja e Andreotit u bazua në sulme me karakter kundër dëshmitarëve kryesorë të prokurorisë, të cilët ishin vetë të përfshirë me mafian.[7] Andreoti u shpall i pafajshëm më 23 tetor 1999.[6] Megjithatë, së bashku me serinë më të madhe të rasteve të korrupsionit të Mani pulite, gjyqet e Andreotit shënuan spastrimin dhe rinovimin e sistemit politik të Italisë.[6]

Vendet e përshkruara si shtete mafioze

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Republikat, turmat dhe territoret e ish-Jugosllavisë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Ish-presidenti i Malit të Zi, Milo Gjukanoviç përshkruhet shpesh se ka lidhje të forta me mafien malazeze.[8]

Kosova, një shtet i pavarur, dikur pjesë e Serbisë, u quajt "shtet mafioz" nga eurodeputeti italian Pino Arlaki në 2011,[9] dhe gjithashtu nga Moisés Naím në esenë e tij të vitit 2012 "Shtetet mafioze" në Punët e Jashtme. Naím ka theksuar se kryeministri i Kosovës Hashim Thaçi dyshohet se është i lidhur me tregtinë e heroinës. Shumë akuza të tjera për krime janë ngritur dhe hetuar nga disa shtete ndaj Thaçit.

Naím gjithashtu e etiketoi Malin e Zi si një "shtet mafioz" në të njëjtën ese,[10] duke e përshkruar atë si një qendër për kontrabandën e cigareve.[3]

  1. Young, Cathy (16 korrik 2014). "Putin's New Old Russia". {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. Mafia States: Organized Crime Takes Office by Moisés Naím, Foreign Affairs.
  3. 1 2 3 4 Andreas, Peter (2012-07-01). "Measuring the Mafia-State Menace: Are Government-Backed Gangs a Grave New Threat?". Foreign Affairs. 91 (July/August 2012). Marrë më 2013-05-25. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) Gabim citimi: Invalid <ref> tag; name "peter-andreas" defined multiple times with different content
  4. Luhn, Alec; Harding, Luke (5 nëntor 2015). "Spain issues arrest warrants for Russian officials close to Putin". The Guardian. London. Marrë më 27 prill 2016. {{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. Letizia, Paoli (maj 2016). Oxford Handbook of Italian Politics. Oxford University Press. fq. 670–671. ISBN 9780199669745. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. 1 2 3 Briquet, Jean-Louis (1999). "The Faltering Transition". Italian Politics. 15: 123–138. JSTOR 43486480. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. 1 2 3 Allum, Percy (1997). "Statesman or Godfather? The Andreotti Trials". Italian Politics. 12: 219–232. JSTOR 43039678. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. "OCCRP announces 2015 Organized Crime and Corruption ‘Person of the Year’ Award". Organized Crime and Corruption Reporting Project.
  9. "Kosovo is "mafia state", says Italian MEP". B92.net. Arkivuar nga origjinali më 2014-11-29. Marrë më 2013-05-25. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. Andreas, Peter (2012-07-01). "Measuring the Mafia-State Menace". Foreign Affairs. Foreignaffairs.com. 91 (July/August 2012). Marrë më 2013-05-25. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)