Palermo

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Palermo
Qytet
noform
Një pamje e Palermos
Vendndodhja
Palermo (Itali)
Palermo
Administrimi
Shteti Flamuri Italia
Rajoni Sicilia
Kryetari i Bashkisë Leoluca Orlando
Partia IDV
Statistika dhe Transporti
Lartësia 14 m m (m.n.d.)
Sipërfaqja 158.88 km² km2
Zona Kohore B, 751 GG
Kodi Postal 90100, 90121-90151
Demografia
Popullsia 1.041.314 banorë
Dendësia 4 126.41/km² banorë/km2
Faqja Zyrtare Faqe zyrtare


Palermo, ose Palerma, është kryeqytet me një milion banorë i krahinës italiane të Sicilisë, i pesti në Itali për nga numri i popullsisë, pas Romës, Milanos, Napolit dhe Torinos, e tridhjetë e parë në nivel evropian, si dhe qendra kryesore urbane të Sicilisë dhe ishullor. Kryeqendër e Krahinën së Palermos dhe e rajonit Siçilia, është selia e Kuvendit rajonal, Universiteti dhe kryepeshkopata kryesore rajonale.

Ishte kryeqyteti, 1160-1816, të Mbretërisë e Sicilisë, dhe e dyta-qyteti më i madh i Mbretërisë së Dy Sicilive deri 1861, është qendra kryesore akademike e kulturës, turizmit dhe shkencës në vend dhe një qendër e rëndësishme botimesh, e telekomunikacionit.

Palermo u themelua nga fenikasit, më shumë se një mijë vjet më parë, dhe është një qytet shumë i vjetër.

Në krahinën e Palermës gjenden nga më shumë se pesëqind vjet arbëreshët: më afër është Hora e Arbëreshëvet, qyteti më i madh dhe i populluar shqiptar në Itali, larg 5 kilometra nga kjo ndodhet Sëndastina, kolonia e Horës së Arbëreshëvet, dhe pastaj më shumë në brendësi Kundisa, katundi i Nikollës Keta. Në krahinën e Palermës dy vende e tjera ishin shqiptar. Palermo është vendi ku është arratisur shkrimtari i njohur shqiptar Petro Marko.

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Kisha e Shën Kollit së Arbëreshëve, pllakë mermeri në kujtim të Skënderbeut

Kultura shqiptare në Palermo[redakto | redakto tekstin burimor]

Deri në Luftën e Dytë Botërore, para një bombë e shkatërroi, Palerma ka pasur Seminarin Shqiptar i arbëreshëve të Sicilisë, themeluar nga i madhi At Gjergji Guxeta, një shkollë prestigjioze ku studiuan intelektualët më të shquar arbëreshë (për shembull Nikolla Keta, Dhimitër Kamarda, Zef Skiroi, etj.).

Shqiptarët në Palermo kanë edhe sot kishën e tyre, Kisha e Shën Kollit së Arbëreshëve në Martoranën, ku është mesha në gjuhën greke dhe shqipe në ritin bizantin-ortodoks. Eparkia e Horës së Arbëreshëvet ka në Palermo një kongregacion fetar i grave arbëreshe/shqiptare të ritit bizantin: Kongregacioni i Motrave Basilian e Shën Makrinës, pranishëm edhe në Shqipëri dhe Kosovë.

Te Universiteti i Palermos është Katedra e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe, një nga ata më të vjetër në Itali themeluar nga i madhi arbëresh Gaetano Petrotta. Në fund të shekullit të nëntëmbëdhjetë, themeluar nga shqiptarët e Sicilisë kryesuar nga Hora e Arbëreshëvet, ekzistoj në Palermo Komiteti Italo-Shqiptar, pas Lidhja Italo-Shqiptare, për pavarësinë e Shqipërisë, lidhjë rëndësishme për pavarësinë e ardhshme.

Katedralja e Palermos

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Pakicat etnike dhe të huaja[redakto | redakto tekstin burimor]

Në 31 dhjetor 2010 në Palermo jetonin 20.252 banorë të huaj, e barabartë kjo me 2.064 për qind të popullsisë së qytetit. Bashkësitë më të mëdha janë:

  • Shqipëria shqiptarë: 6.487

Shih edhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Commons-logo.svg         Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me: Palermo