Wizz Air

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Wizz Air, i inkorporuar ligjërisht si Wizz Air Hungary Ltd. dhe stilizuar si W!zz Air, është një kompani ajrore hungareze[1] me kosto të ulët me zyrën e saj qendrore në Budapest. Linja ajrore u shërben shumë qyteteve në Evropë, si dhe disa destinacioneve në Afrikën e Veriut dhe në Lindjen e Mesme.[2] Ajo ka flotën më të madhe të çdo linje ajrore hungareze, edhe pse nuk është një transportues flamurtare dhe aktualisht shërben 44 vende.[2][3] Kompania e saj me bazë në Jersey, Wizz Air Holdings Plc, është e listuar në Bursën e Londrës dhe është përbërës i Indeksit të FTSE 250. Që nga viti 2018, linja ajrore ka qendrën më të madhe në Aeroportin e Budapestit me mbi 60 destinacione. Në vitin 2017, kompania ajrore transportoi 28.3 milionë udhëtarë[4].

Historia[redakto | përpunoni burim]

Kompania ajrore u krijua në shtator 2003. Investitori kryesor është Indigo Partners, një firmë amerikane private e kapitalit[5] specializuar në investimet e transportit. Fluturimi i parë u bë nga Aeroporti Ndërkombëtar Katowice më 19 maj 2004. [6] Drejtori Ekzekutiv i kompanisë është József Váradi, ish Drejtori Ekzkutiv i Malev Hungarian Airlines . Kompania është e regjistruar në Qarkun e Pestit (Hungari). [7]

Më 25 shkurt 2015, Wizz Air filloi tregtimin në bursën e Londrës.[8]

Në nëntor 2017 Wizz njoftoi se ata po planifikojnë të nisin një kompani bijë britanike të quajtur Wizz Air UK. Linja ajrore do të bazohet në Londrën Luton, duke përfituar nga një numër i slloteve për ngritje dhe ulje të fituara nga Monarch Airlines, kur kjo iefundit hyri në administratë në vitin 2017.[9] Kompnaia ajrore ka aplikuar për një Certifikatë dhe Licencë Operimi. Pritet që kompania ajrore të nisë operimet në mars 2018 duke përdorur avionë të regjistruar britanikë. Wizz Air UK do të fillojë të marrë përsipër fluturimet në Britani të Madhe që operohen aktualisht nga Wizz Air. Wizz Air tha se linja ajrore do të punësojë deri në 100 punëtorë deri në fund të vitit 2018. [10]

Në nëntor 2018, u raportua se Wizz Air kishte njoftuar planet për të riaktivizuar degën e saj Wizz Air Ukraine, rreth tre vjet pasi ishte mbyllur. Sipas planit, Wizz Air Ukraine do të kërkojë të përfundojë certifikimin në 2019 pas blerjes së njëzet aeroplanë A320/321 neo. Bazat do të zhvillohen në Kiev si dhe në qytete të tjera anembanë vendit. Deri në vitin 2025, synon të ketë një xhiro të pasagjerëve prej 6 milion pasagjerësh në vit. [11]

Çështjet e korporatave[redakto | përpunoni burim]

Zyrate Laurus Ndërtesa B, zyra qendrore e Wizz Air
Kabina e një Airbus Wizz Air A320-200
Wizz Air Airbus A320-200 veshur me pamjen e mëhershme të kompanisë

Zyrë qendrore[redakto | përpunoni burim]

Zyra e tanishme mund të gjendet në zyrat Laurus (Laurus Irodaház) Ndërtsa B, Budapest,[12] që nga marsi i vitit 2016. [13] Ndërtesa e re ka 5 kate, e cila i jep kompanisë hapësirë më të madhe se cilado nga zyrat e mëparshme. Para kohës kur zyra qendrore e saj ishte në aeroport, zyra qendrore e saj ishte në Parkun e Biznesit të Aeroportit C2 në Vecsés, afër aeroportit. [14]

Operimet[redakto | përpunoni burim]

Wizz Air preferon të vendoset në aeroportet më të vogla ose të mesme për të ulur shpenzimet dhe tarifat. Linja ajrore gjithashtu ka një shërbim të blerjes në bord, i quajtur Wizz Café dhe një shërbim pazaresh i quajtur Wizz Boutique. [15]

Ndërsa përpiqej të shpejtoj rrëzimin e SkyEurope në qershor të vitit 2009, Wizz Air pretendonte se ishte "fitimprurës për disa vite". [16] Megjithatë, si kompani private nuk ishte e nevojshme të publikonte llogaritë e saj financiare - raportet vjetore janë ende në dispozicion. Në nëntor 2009, doli se Wizz Air ishte në mënyrë të konsiderueshme humbëse dhe nuk kishte bërë asnjë fitim, ndërkohë që vononte rikthimin e borxhit prej 32 milionë eurosh për pesë vjet.[17] Humbjet që nga fillimi i operimeve arritën në 78 milionë euro, të cilat, në vitin 2009, nxitën sugjerimet që linja ajrore do të paraqiste për falimentim. [18] Që atëherë Wizz Air raportoi fitime në 2012,[19] në 2013, në 2014[20] dhe në 2015. Wizz Air ka CASK-in (kosto për një ulëse për kilometër) të dytën më të ulët midis linjave ajrore evropiane. [20]

Destinacionet[redakto | përpunoni burim]

Wizz Air filloi shërbime të reja midis Katowice dhe London Gatwick më 2008. [21] Në janar 2008, fluturimet filluan nga Gdansk në Goteborg, Bournemouth dhe Coventry. Në verën e vitit 2008, Wizz Air rifilloi shërbimet verore sezonale nga Katowice dhe Budapest në Girona, si dhe një shërbim të ri javor për Girona nga Gdansk. Shërbime të tjera verore nga Budapesti janë Heraklion, Korfuz, Burgas dhe Varna; nga Katowice në Kretë-Heraklion dhe Burgas; dhe Varshavë në Korfuz dhe Burgas. Gjithashtu, rifilloi shërbimin e tij tre herë në javë nga Aeroporti i Londrës Luton në Burgas. Më 2 tetor 2008, Wizz Air njoftoi se një numër i shërbimeve të tij rumune do të kishin rritur frekuencën pas një porosie për tre avionë Airbus A320.[22]

Në shkurt 2012, Wizz Air njoftoi se do të fillojë fluturimet nga Aeroporti Ndërkombëtar Debrecen për në Londër, duke filluar nga 18 qershor 2012. [23] Më 11 shtator 2012, Wizz Air njoftoi rrugë të reja për në Tel Aviv të Izraelit. [24]

Më 12 prill 2013, Wizz Air njoftoi se do të fillojë fluturimet nga Aeroporti i Budapestit në Aeroportin Ndërkombëtar të Heidar Aliyev të Bakus, duke filluar nga data 17 qershor 2013.[25] Më 26 qershor 2013, Wizz Air njoftoi hyrjen në tregun sllovak, duke shtuar një rrugë të re nga Aeroporti Ndërkombëtar Košice duke filluar nga shtatori 2013. [26]

Më 26 qershor 2015, ajrore hapi bazën e saj të 19-të, në Aeroportin Ndërkombëtar të Tuzlës në Bosnjë dhe Herzegovinë dhe dërgoi një aeroplan të ri Airbus A320 në aeroport. Me një avion të stacionuar në aeroport, Wizz Air hapi rrugë të reja në Memmingen (afër Mynihut) dhe Torp (afër Oslos), duke filluar më 26 qershor 2015, si dhe në Hahn (afër Frankfurt) dhe Skavsta (afër Stokholmit) 28 qershor 2015. [27]

Në shkurt të vitit 2016, Wizz Air njoftoi një bazë të re në Aeroportin Ndërkombëtar të David Builder Kutaisi (duke i shërbyer KutaisitGjeorgji ).[28] Në tetor 2016, Wizz Air njoftoi një bazë të re në Aeroportin Ndërkombëtar të Chişinău (duke shërbyer Chişinău ) në Moldavi.[29] Në dhjetor 2016 Wizz Air njoftoi një bazë të re në Varna të Bullgarisë.[30]

Në shkurt 2017, Wizz Air njoftoi një bazë të re në Londrën Luton Airport në Mbretërinë e Bashkuar. [31] Gjithashtu në 2017, kompania shtoi tre rrugë të reja, në Tel Aviv , Izrael, PrishtinëKosovë dhe KutaisiGjeorgji , për një total prej mbi 500 rrugësh.[3]

Në janar 2018 Wizz Air njoftoi një bazë të re në Aeroportin Ndërkombëtar të Vjenës në Austri. Tre Airbus 320/321 janë planifikuar të bazohen në Vjenë dhe kompania do të operojë gjithsej 17 rrugë të reja nga kryeqyteti austriak.[32]

Që nga viti 2018, kompani ajrore ka qendrën më të madhe në Aeroportin e Budapestit me mbi 60 destinacione në mbarë botën.

Në nëntor 2018, kompania ajrore njoftoi se do të hapte një bazë në Aeroportin Ndërkombëtar John Paul II në Krakow, Poloni, duke filluar me 12 rrugë. [33]

Flota[redakto | përpunoni burim]

Wizz Air Airbus A320-200 me pamje të re
Wizz Air Airbus A321-200

Wizz Air filloi operimet me një flotë të avionëve të Airbus A320. Në nëntor të vitit 2015, ajo filloi të operojë Airbus A321 e saj të parë, me një zgjerim të mëtejshëm të këtij modeli në flotën e tyre gjithashtu.[34][35] Të gjitha avionët u blenë të rinj nga Airbus, sipas marrëveshjeve të leasing-ut financiar nga kompani të ndryshme në mbarë botën, ndër të cilat: DAE Capital, GECAS, Cheung Kong, ICBC, Aviacion Goshawk, Avolon, CCB Financial Leasing [36] ose Aviacion CDB [37] .[38] [39]

Që nga korriku 2018, flota e Wizz Air përbëhet nga avionët e mëposhtëm: [40]

Me 263 avionë të porosiur, Wizz Air ka më së shumti porosi nga kompanitë ajrore evropiane, më lart se Norwegian Air me 126. [41]

Filialet[redakto | përpunoni burim]

  • Wizz Air UK [42] u themelua më 18 tetor 2017 si njësi në Mbretërinë e Bashkuar të Wizz Air, pas aprovimit të AAC- së, filiali filloi operacionet me 4 avionë të regjistruar fillimisht. Njësia aktualisht është duke operuar fluturime nga dhe në Luton në emër të prindit të saj hungareze dhe është krijuar për të siguruar që Wizz Air të ketë qasje të plotë në treg në Mbretërinë e Bashkuar pas Brexit.[42]

Aksidentet dhe incidentet[redakto | përpunoni burim]

  • Më 8 qershor 2013, fluturimi Wizz Air 3141, një Airbus A320-232 (Regjistrimi HA-LWM) nga Aeroporti i Bukureshtit - Henri Coandă, Rumani në Romë-Ciampino, Itali, bëri një ulje emergjente[43] në aeroportin Leonardo da Vinci-Fiumicino kur ekuipazhi hasi në probleme duke ulor rrotat krysore. Avioni u transferua në Fiumicino për shkak të pistës më të gjatë dhe zjarrfikësit aplikuan shkumën pas uljes si një masë parandaluese. Avioni u evakuua duke përdorur rrëshqitëset.[44] Raportet fillestare të udhëtarëve të lënduar u mohuan nga aeroporti Wizz Air dhe Rome Fiumicino, i cili tha se disa udhëtarë kërkuan kontrolle mjekësore por nuk raportuan asnjë lëndim.[45]

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ "Hungarian Wizz Air Opens Fifth Hub in Poland". Business Week. Marrë më 2008-03-20. 
  2. ^ a b "Wizz Air". wizzair.com. Marrë më 13 June 2015. 
  3. ^ a b "Wizz Air profits soar amid strong demand for eastern European flights". The Irish News (në anglisht). Marrë më 2017-07-27. 
  4. ^ "Traffic statistics". corporate.wizzair.com (në anglisht). Marrë më 2018-11-05. 
  5. ^ "Ryanair meets Wizz Air: does a merger make sense?". 2009-07-08. Marrë më 2009-07-28. 
  6. ^ "Wizz Air celebrates 10th birthday and 69 million passengers". Anna Aero. 21 May 2014. Marrë më 13 June 2015. 
  7. ^ "Company information (official registration number 13-09-096209)". Arkivuar nga origjinali më 12 March 2009. Marrë më 16 February 2009. 
  8. ^ "LONDON STOCK EXCHANGE TODAY WELCOMED WIZZ AIR HOLDINGS PLC". 25 February 2015. Marrë më 4 April 2015. 
  9. ^ "Wizz Air Acquires Additional Slots At London Luton". Wizzair.com. Marrë më 2018-03-30. 
  10. ^ "Wizz Air Prepares for Brexit". Airliner World. 2017-10-25. Marrë më 2018-03-30. 
  11. ^ "Wizz Air to reactivate Ukrainian subsidiary". 
  12. ^ "Company Information". Wizz Air. Marrë më 2018-10-28. Laurus Offices | Kőér street 2/A | Building B | H-1103 | Budapest, Hungary 
  13. ^ "Wizz Air is newest major tenant in Erste Group Immorent's Laurus Offices in Budapest". erstegroup.com. 21 April 2016. Marrë më 29 October 2018. 
  14. ^ "Company information". Marrë më 2009-10-25.  "Wizz Air Hungary Airlines Ltd. Airport Business Park C2, Lőrinci út 59 2220 Vecsés, Hungary"
  15. ^
    " Wizz Café dhe Wizz Boutique ." Wizz Air. Marrë nga 3 shkurt 2012.
  16. ^ "While SkyEurope is sinking, Wizz Air is stretching wings". 29 June 2009. Marrë më 1 December 2009. 
  17. ^ "Maďarský Wizz Air skončil v desaťmiliónovej strate". 2009-11-26. 
  18. ^ "WizzAir suffers €9.5 million in losses". 27 November 2009. Marrë më 1 December 2009. 
  19. ^ "Why Europe's second lowest cost producer may be looking for fresh capital". 3 April 2013. Marrë më 3 April 2013. 
  20. ^ a b "CAPA Profiles Wizz Air: growing at 15% annually, one of Europe's most profitable airlines "not desperate" for IPO". 19 September 2014. Marrë më 20 April 2015. 
  21. ^ "Wizz Air launches London Gatwick – Katowice flight". 2007-08-09. Arkivuar nga origjinali më 2010-03-06. Marrë më 2008-05-05. 
  22. ^ "Wizz Air adds three new A320 aircraft and doubles capacity in Romania – 15 new routes in the next six months". Arkivuar nga origjinali më 2010-03-06. 
  23. ^ "Wizz Air begins flights between Debrecen and London from 18 June 2012". 
  24. ^ "Wizz Air Launches Low Fares to/from Israel". 
  25. ^ "WIZZ AIR ENTERS AZERBAIJAN". wizzair.com. Marrë më 13 June 2015. 
  26. ^ "Wizz Air will start the route Košice-London in September! - Airport Košice". airportkosice.sk. Marrë më 13 June 2015. 
  27. ^ "Wizz Air to establish its 19th base at Tuzla in Bosna-Herzegovina". Marrë më 16 April 2016. 
  28. ^ "Wizz Air opens base at Kutaisi International Airport". Agenda.ge. 4 February 2016. Marrë më 5 February 2016. 
  29. ^ "Wizz Air announces 26th base in Chisinau, Moldova". Marrë më 14 August 2017. 
  30. ^ "Wizz Air announces 27th base in Varna, Bulgaria". Marrë më 14 August 2017. 
  31. ^ "Wizz Air announces UK base London Luton". Marrë më 14 August 2017. 
  32. ^ "WIZZ AIR ANNOUNCES AUSTRIAN BASE IN VIENNA WITH 3 BASED AIRCRAFT AND 17 NEW LOW-FARE ROUTES". Wizzair.com. Marrë më 2018-01-17. 
  33. ^ "Wizz Air will fly from Krakow. Cheap carrier will open 12 routes from the capital of Lesser Poland". businessinsider.com.pl. 21 November 2018. 
  34. ^
  35. ^
  36. ^
  37. ^
  38. ^
  39. ^
  40. ^ Airbus Orders and Deliveries (XLS), accessed via "Orders & Deliveries". Airbus. 5 July 2018. Marrë më 18 July 2018. 
  41. ^ "Europe's airlines: Who's growing fastest? Look at fleet orders". CAPA Centre for Aviation. 1 May 2018. 
  42. ^ a b "WIZZ AIR APPLIES FOR UK AIR OPERATOR CERTIFICATE". Wizz Air Hungary Ltd. Marrë më 7 April 2018. 
  43. ^ "Wizzair W6 3141 Bucharest – Rome emergency landing". planecrashes.org. Marrë më 13 June 2015. 
  44. ^ Andrew Frye (8 June 2013). "Wizz Air Flight Makes Emergency Landing in Rome". Bloomberg.com. Marrë më 13 June 2015. 
  45. ^ "Wizz Air jet makes safe emergency landing in Rome". Yahoo News. 8 June 2013. Marrë më 13 June 2015.