Muzakajt

Kalaja e Beratit një fortifikim i rëndësishëm i Principatës së Muzakajve

Muzakajt ishin familje e shquar fisnike mesjetare shqiptare. Muzakajt ishin themelues dhe drejtues të Principatës së Muzakajve me kryeqendër në Berat.

Historia

Muzakajt vinin nga zona e Oparit ku ata kishin zotërimet fillestare të tyre. ^[1] Historiania bizantine Ana Komnena përmend e para emrin e një fisniku nga familja Muzaka i cili rreth vitit 1090 ishte ndër komandantët më të besuar të perandorit Aleksi I Komneni. Gjoni I Muzaka u shqua si një ndër krerët kryesorë të qëndresës në luftërat kundër Anzhuinëve të Napolit në vitet 1273-1281. Në fund të shekullit XIII Muzakajt siguruan prona të shumta në krahinat e Skraparit, Këlcyrës, Beratit dhe Korçës.^[2]

Më vonë u afruan me Anzhuinët dhe Papatin i cili qe në krye të koalicionit kundër mbretërisë serbe. Muzakajt organizuan qëndresë kundër ekspansionit serb në trojet shqiptare dhe për këtë u vlerësuan nga perandori i Bizantit me prona e tituj fisnikërie. I pari i derës së Muzakajve, Andrea II, mori titullin despot, i cili në hierarkinë bizantine ishte i dyti pas atij të perandorit. Nën drejtimin e despotit Andrea II, Muzakajt u vunë në krye të lëvizjeve antibizantine të viteve 1335-1341. Pas shtypjes së kryengritjeve antibizantine shumë fisnikë Muzakaj u shpronësuan dhe u dëbuan. ^[3] Në kohën e pushtimeve të Car Dushani, Muzakajt ishin në luftë të vazhdueshme me qeveritarin sllav të zonës së Beratit dhe Vlorës, madje i morën Beratin dhe e detyruan të ndërronte selinë.^[4]

Pas vdekjes së Dushanit dhe shkatërrimit të perandorisë së tij, Muzakajt i zgjeruan zotërimet e tyre në drejtim të Korçës dhe Devollit duke dëbuar prej andej sundimtarët serbë. Më pas morën Vlorën dhe Kaninën por ia kaluan këto Balshajve pas lidhjes së krushqisë me ta. Me ndihmën e Balshajve, Muzakajt thyen ushtrinë e mbretit serb Vukashin dhe morën Kosturin. ^[5]

Vdekja e Aleksit II dobëzoi Muzakajt. Zotërimet e tyre u ndanë midis tre bijve të Aleksit: Gjinit, Teodorit dhe Stojës. Me shfaqjen e osmanëve zotërimet e tyre u tkurrën. Pas disfatës së osmanëve në Ankara (1402) Muzakajt rimëkëmbën përkohësisht një pjesë të zotërimeve të tyre, por pas rifillimit të sulmeve osmane u kthyen në vasalë të tyre. ^[6] Pas vdekjes së Gjon Muzakës, tokat e Muzakajve u ndanë në 3 pjesë.

Trungu familjar

Andrea I Muzaka, Sevastokrator, Princi i Beratit, Kosturit dhe Myzeqesë
- Teodor I Muzaka "Gërshetësi", Protosevast, Princi i Beratit, Kosturit dhe Myzeqesë, martoi bijën e Pal Gropës, Princi i Ohrit
  - Andrea II Muzaka, Despot i Mbretërisë së Arbërisë, Marshali i Arbërisë, martoi Efimia Matrëngën
    - Gjin I Muzaka, Princi i Tomorricës, Princi i Kosturit, martoi Zanfina Arianitin
      - Andrea III Muzaka, Princi i Devollit, martoi Kirana Zenebishin, Princesha e Grabosës
        Maria Muzaka, martoi Gjergj Arianitin, Princi i Kaninës dhe Shpatit, themeltar i Besëlidhjes së Lezhës
        Andronika 'Donika' Arianiti, Zonja e Arbërisë, martoi Gjergj Kastrioti 'Skënderbeun', Zotëruesi i Arbërisë
        Gjon II Kastrioti, Duka i San Pietros në Galatina, Princi i Arbërisë, martoi Erina Brankoviq-Palaeologun, pinjolle e dinastisë së fundit bizantine, 5 fëmijë
        
        Vojsava Arianiti, martoi Gjon Cërnojeviqin, Princi i Zentës
        Gjergj Cërnojeviq, Princi i Zentës, martoi Gjela Topinë (kushërinj), 5 fëmijë
        
        Shtjefën II Cërnojeviq, Princi i fundit i Zentës
        
        Stanish Cërnojeviq, më vonë i quajtur Skënder bej Cërnojeviq, sanxhakbeu i Malit të Zi
        
        Kirana Arianiti, martoi Nikollë II Dukagjinin, Princin e Dukagjinit
        Progon Dukagjini, më vonë i quajtur Ahmet pashë Dukagjini, Veziri i Perandorisë Osmane, fillimisht martoi Gevhershah Hanëmsulltanën, mbesën e Bajazitit II, 2 fëmijë, më pas martoi Hafize Sulltanën, motrën e Sulejmanit të Madhërishëm, një fëmijë
        
        Helena Arianiti, martoi Gjergj III Dukagjinin, Princin e Dukagjinit
        Nikollë III Dukagjini, aleat i osmanëve
        
        Skënder bej Dukagjini, sanxhakbej
        
        Dhespina Arianiti, martoi Tanush IV Dukagjinin
        Teodora Dukagjini, 2 fëmijë
        
        Angjelina Arianiti, Despotesha e Serbisë, "Nënë e Nderuar" e Kishës Ortodokse Serbe, martoi Stefan Brankoviqin, Despoti i Serbisë
        Gjergj "Maksim" Brankoviq, Despoti i Serbisë, martoi Isabela del Balzon
        
        Jovan Brankoviq, Despoti i Serbisë, martoi Jelena Jakshiqin, 5 fëmijë
        
        Irena Brankoviq
        
        Maria Brankoviq, Markeza regjente e Montferratos, martoi Boniface III Palaeologun, Markezin e Montferratos, 2 fëmijë
        
        Komita Arianiti, martoi Gojko Balshajn, Princi i Mizisë, themeltar i Besëlidhjes së Lezhës
        2 djem, vdiqën në luftë në Hungari
        
        Maria Balshaj, martoi Giakomo Alfonso Ferillon, Kontin e Muros, 2 fëmijë
        
        Katerina Arianiti, fillimisht martoi Andrea Shpanin, më pas martoi Nikolo Bokalin, Baroni i Moresë
        Manoli Bokali
        
        Kostandin Bokali
        
        Maria Bokali, martoi Giakomo de Paganin
        
        Gjin II Muzaka, Princi i Devollit dhe Tomorricës, martoi Kirana Matrëngën
        Gjon Muzaka, Princi titullar i Muzakajve, shkrimtar i Kronikës së Muzakajve, martoi Maria Dukagjinin
        Teodor Muzaka
        
        Adrian Muzaka
        
        Helena Muzaka
        
        Kostandin Muzaka
        
        Porfida Muzaka
        
        Zanfina Muzaka, martoi Muzakë Arianitin
        Komnin Arianiti
        
        Aranit Arianiti
        
        2 bija të panjohura
        
        Gjela Arianiti, fillimisht martoi Kolë Dukagjinin (kushërinj), një fëmijë, më pas martoi Sinan bej Muzakën (kushërinj)
        
        Maria Muzaka, martoi Muzakë Arianitin 'e Angjelinës', Princi i Belshit dhe Pajovës, nipin e Skënderbeut
        Porfida Arianiti, martoi Xhulio Valignanin, krye-kalorësin e Xhoanës së Aragonit
        Giovani Giakomo Valignani, 2 fëmijë
        
        Geronimo Valignani
        
        Hipolita Maria Valignano, martoi Baron della Tolfa
        
        Xhoana Valignano, martoi Giovani Vincenzo Brancazzo
        
        Helena Muzaka, martoi Gjergj Blandisin, Princi i Dibrës së Poshtme
        Vojsava Blandisi, martoi Francesko Martinon e Teanos
        Frederik Martino
        
        Giovani Ferrante Martino
        
        Alfonso Martino
        
        Porfida Martino, martoi Giovani Batista Caracciolo, një fëmijë
        
        Giovani Martino
        
        Andronika III Martino, martoi Giovani Antonio Ajno, një fëmijë
        
        Andrea Muzaka, martoi Gjela II Topinë
        Gjin Muzaka
        
        Komita Muzaka, martoi Aranit Arianitin
        një bijë e panjohur, martoi sundimtarin e Malit të Zi
        
        Kondisa Muzaka, martoi Princin e Shpatit
        
        Teodora Muzaka, fillimisht martoi Gjon Balshajn, Princi i Mizisë, themeltar i Besëlidhjes së Lezhës, më pas martoi Lekë III Dukagjinin, Princin e Arbërisë Veriore, Kreu i dytë i Lidhjes Arbërore
        Kolë Dukagjini, martoi Gjela Arianitin (kushërinj)
        Lekë IV Dukagjini, 3 fëmijë
        
        Shtjefën Dukagjini
        Pal Dukagjini
        
        Lekë Dukagjini
        
        Teodor III "Koronë" Muzaka, Princi i Beratit dhe Myzeqesë, themeltar i Besëlidhjes së Lezhës
        Jakup bej Muzaka, sanxhakbeu i Arbërisë
        
        Zanfina Muzaka, fillimisht martoi Muzakë Topinë, Princi i Petrelës dhe Krrabës, më pas martoi Moisi Golem Arianitin, Princi i Dibrës dhe Librazhdit
        Andrea Topia
        
        Gjela Topia, martoi Gjergj Cërnojeviqin, Princi i Zentës (kushërinj)
        Salomon Gjurashi
        
        Kostandin Gjurashi
        
        tre bija të panjohura
        
        Çezar Komnen Arianiti
        Giovanna Arianiti, martoi Paolo Brancaccio, patricien i Napolit
        
        Dhespina Arianiti, martoi Stanish Kontin
        Andronika Konti, shoqëruese e Kristinës së Danimarkës
        
        Helena Muzaka, martoi Filipin, fisnik i Raguzës
      - Matrëng Muzaka
      - Vlash Muzaka
        Bogdan Muzaka
        Sinan bej Muzaka, martoi Gjela Arianitin (kushërinj)
        
        Gjin Muzaka
        
        Kostandin Muzaka
        
        Teodor Muzaka
        
        Gjon Muzaka
        
        Teodora Muzaka, martoi Pal Zardarin, Princi i Zardarisë
        Maria Zardari, martoi Vrana Kontin, Duka i Ferrandinës
        Bernard Vrana
        
        Zognush Pasha
        
        një bijë e panjohur, martoi Kostandin Miserrin, Princi i Gramshit
        Daut pashë Koxha, Veziri i Perandorisë Osmane, martoi Fylane Sultan, bijën e Bajazitit II
        Mehmet bej Sulltanzade, princ osman
      - Bogdan Muzaka
        Gjin Muzaka, Princi i Melovës
      - Laldi Muzaka
        Andrea Muzaka, martoi Teodora Matrëngën
      - Helena Muzaka, martoi Ajdin Klopin, Princi i Vreshtasit
        Haxhi beu
        Hajdin beu
        
        Agu beu
        
        Hasan beu
        Andri beu
        
        Kler beu
        
        Ali beu
        
        Murat beu
        
        Dhespina Klopi, martoi Ali beun
      - Kondisa Muzaka, martoi Sylejman beun
        Andri beu
        
        Ali beu
    - Komita Muzaka, Princesha e Beratit, Vlorës dhe Kaninës, martoi Balshain II, Princi i Zentës, Vlorës dhe Kaninës
      - Rugjina Balshaj, Princesha e Beratit, Vlorës dhe Kaninës, martoi Mërkshan e Zentës, Princi i Beratit, Vlorës dhe Kaninës
    - Kirana Muzaka, martoi Andrea Gropajn, Princi i Ohrit
    - Teodor II Muzaka, Princi i Beratit dhe Myzeqesë
      - Nikollë Muzaka, Princi i Devollit
        Pjetër Muzaka, martoi Angjelinën
        Hasan pashë Muzaka, pasha i Rumelisë
        
        Andrea Muzaka "Qorri", Princi i Kopës, martoi Komita Matrëngën
        Kirana Muzaka, martoi Hajdar beun, sundimtar i Zvirinës
        Hasan beu
        
        Migira Muzaka
        
        Pal Muzaka
        
        Vlash Muzaka
    - Stoja Muzaka, Princi i Kosturit
  - Mentulo Muzaka, Konti i Këlcyrës

Shiko dhe këtë

Muzakajt kane qene sundimtaret e qytetit të Beratit dhe të gjithe fushës e cila mori emrin e tyre, Muzaki (Myzeqeja). Origjina e tyre është nga Opari (Korça). Nder më të nderuarit ndër ta ishte :

Gjon Muzaka,
Andrea Muzaka I,
Andrea Muzaka II
Andrea Muzaka III
Gjin Muzaka I,
Teodor Muzaka I në popull i quajtur Tuda apo Duda.
Teodor Muzaka II
Teodor Muzaka III
Jakup bej Muzaka
Komita Komneni
Principata e Muzakajve

Bibliografia

Anamali, Skënder; Prifti, Kristaq (2002). Historia e popullit shqiptar: vëllimi i parë. Tiranë: Toena. ISBN 9992716223.
Elsie, Robert (24 dhjetor 2012). A Biographical Dictionary of Albanian History (në anglisht). I.B.Tauris. ISBN 978-1-78076-431-3.
Elsie, Robert (2003). "1515 | John Musachi: Brief Chronicle on the Descendants of our Musachi Dynasty". www.albanianhistory.net (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2016-03-04. Marrë më 2015-12-31.
Fine, John V. A., J.r (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (në anglisht). University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.{{cite book}}: Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve (lidhja)
Petta, Paolo (2000). Despoti d'Epiro e principi di Macedonia: esuli albanesi nell'Italia del Rinascimento (në italisht). Argo. ISBN 8882340287.

Referime

↑ Xhufi 2002, f. 292
↑ Xhufi 2002, f. 292
↑ Xhufi 2002, f. 292-293
↑ Xhufi 2002, f. 294
↑ Xhufi 2002, f. 294
↑ Xhufi 2002, f. 295

[1] Xhufi 2002, f. 292

[2] Xhufi 2002, f. 292

[3] Xhufi 2002, f. 292-293

[4] Xhufi 2002, f. 294

[5] Xhufi 2002, f. 294

[6] Xhufi 2002, f. 295

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]