Shko te përmbajtja

Çmimet e FIFA Kupës së Botës

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Në fund të çdo turnamenti të një Kupe Bote, çmime të ndryshme i dhurohen lojtarëve dhe skuadrave që kanë dalluar nga pjesa tjetër, në aspekte të ndryshme të lojës.

Momentalisht janë gjithsej pesë çmime pasi mbaron turnamenti, kurse një jepet gjatë turnamentit:[1]

  • Topi i Artë (komercialisht quajtur "adidas Topi i Artë") për lojtarin më të mirë, e dhënë për herë të parë në vitin 1982;
  • Këpuca e Artë (komercialisht quajtur "adidas Këpuca e Artë", njohur më parë si "adidas Golden Shoe" nga viti 1982 deri në vitin 2006, e dhënë për herë të parë në vitin 1982;
  • Çmimi Doreza e Artë (komercialisht quajtur "adidas Doreza e Artë"; njohur më parë si "Çmimi Lev Yashin nga viti 1994 e deri në vitin 2006) për portierin më të mirë; e dhënë për herë të parë në vitin 1994;
  • Çmimi Lojtari më i mirë i ri (komercialisht quajtur "Hyundai Lojtari më i mirë i ri") për lojtarin më të mirë nën moshën 21 vjeçare në fillim të vitit kalendarik, e dhënë për herë të parë në vitin 2006;
  • Trofeu FIFA Fair Play për skuadrën që avancon në raundin e dytë me rekodin më të mirë të fair play, e dhënë për herë të parë në vitin 1970;
  • Çmimi Lojtari i Ndeshjes (komercialisht quajtur "Budweiser Lojtari i Ndeshjes") për performancën më të mirë gjatë një ndeshje të turnamentit, e dhënë për herë të parë në vitin 2002.

Gjithashtu janë dhënë edhe dy çmime të tjera nga viti 1994 e deri në vitin 2006.[2]

  • Çmimi Skuadra më argëtuese është skuadra që argëton publikun më shumë, gjatë finaleve të një Kupe Bote, e vendosur në një votim nga publiku.
  • Skuadra All-Star që përbëhet nga lojtarët më të mirë të turnamentit të zgjedhur nga një grup studimi teknik.

Çmimi Topi i Artë prezanton lojtarin më të mirë të çdo turnamenti, me një listë lojtarësh të zgjedhur nga komiteti teknik i FIFA-s dhe fituesi votohet nga përfaqësuesit e mediave. Ata që përfundojnë respektivisht të dytët dhe të tretët marrin çmimet Topi i Argjendë dhe Topi i Bronztë. Çmimi u prezantua për herë të parë në Kupën e Botës 1982, sponzorizuar nga adidas dhe France Football.[3]

adidas Topi i Artë[4]
Kupa e Botës Topi i Artë Topi i Argjendë Topi i Bronztë
Spanjë 1982 Flamuri Paolo Rossi Flamuri Falcão Flamuri Karl-Heinz Rummenigge
Meksikë 1986[5] Flamuri Diego Maradona Flamuri Harald Schumacher Flamuri Preben Elkjær Larsen
Itali 1990 Flamuri Salvatore Schillaci Flamuri Lothar Matthäus Flamuri Diego Maradona
Shba 1994 Flamuri Romário Flamuri Roberto Baggio Flamuri Hristo Stoichkov
Francë 1998 Flamuri Ronaldo Flamuri Davor Šuker Flamuri Lilian Thuram
Kore/Japoni 2002 Flamuri Oliver Kahn Flamuri Ronaldo Flamuri Hong Myung-bo
Gjermani 2006 Flamuri Zinedine Zidane Flamuri Fabio Cannavaro Flamuri Andrea Pirlo
Afrikë e Jugut 2010 Flamuri Diego Forlán Flamuri Wesley Sneijder Flamuri David Villa
Brazil 2014 Flamuri Lionel Messi Flamuri Thomas Müller Flamuri Arjen Robben
Rusi 2018 Flamuri Luka Modrić Flamuri Eden Hazard Flamuri Antoine Griezmann
Katar 2022 Flamuri Lionel Messi Flamuri Kylian Mbappé Flamuri Luka Modrić
Kanada–Meksikë–Shba 2026 Flamuri Rodri Flamuri Lionel Messi Flamuri Kylian Mbappé

Çmimi Këpuca e Artë shkon te golashënuesi më i mirë i një Kupe Bote. Gjatë kohës që çdo Kupë Bote ka një renditje golashënuesish, hera e parë që jepej ky çmim ishte viti 1982,[6] nën emrin Golden Shoe[3]. U riemërua Golden Boot në vitin 2010.[7] FIFA ndonjëherë liston golashënuesit më të mirë të turnamentëve të mëparshme sëbashku me fituesit e Këpucës së Artë.[8]

Nëse më shumë se një lojtar kanë të njëjtën shumë golash, që nga viti 1994 golashënuesi më i mirë shpallet ai lojtar që ka kontribuar me më shumë asiste – me Grupin Teknik të FIFA-s që vendosin nqs duhen të llogariten assistat.

Golashënuesit më të mirë[9][10]
Edicioni Golashënuesi më i mirë Gola Vëndi i dytë Gola Vëndi i tretë Gola
Uruguai 1930 Argjentina Guillermo Stábile 8 Uruguaji Pedro Cea 5 Shtetet e Bashkuara të Amerikës Bert Patenaude 4
Itali 1934 Çekosllovakia Oldřich Nejedlý 5[a] Gjermania Edmund Conen
Italia Angelo Schiavio
4 No
Francë 1938 Brazili Leônidas 7[b] Hungaria György Sárosi
Hungaria Gyula Zsengellér
Italia Silvio Piola
5 No
Brazil 1950 Brazili Ademir 9[c] Uruguaji Óscar Míguez 5 Uruguaji Alcides Ghiggia
Brazili Chico
Spanja Estanislau Basora
Spanja Telmo Zarra
4
Zvicër 1954 Hungaria Sándor Kocsis 11 Zvicra Josef Hügi
Gjermania Perëndimore Max Morlock
Austria Erich Probst
6 No
Suedi 1958 Franca Just Fontaine 13 Brazili Pelé
Gjermania Perëndimore Helmut Rahn
6 No
Kili 1962 Hungaria Flórián Albert
Soviet Union Valentin Ivanov
Brazili Garrincha
Brazili Vavá
Jugosllavia Dražan Jerković
Kili Leonel Sánchez
4 No
Angli 1966 Portugalia Eusébio 9 Gjermania Perëndimore Helmut Haller 6 Gjermania Perëndimore Franz Beckenbauer
Hungaria Ferenc Bene
Anglia Geoff Hurst
Soviet Union Valeriy Porkujan
4
Meksikë 1970 Gjermania Perëndimore Gerd Müller 10 Brazili Jairzinho 7 Peruja Teófilo Cubillas 5
Gjermani Perëndimore 1974 Polonia Grzegorz Lato 7 Holanda Johan Neeskens
Polonia Andrzej Szarmach
5 No
Argjentinë 1978[14][15][16] Argjentina Mario Kempes 6 Peruja Teófilo Cubillas[d] 5 Holanda Rob Rensenbrink[d] 5
Këpuca e Artë[8]
Kupa e Botës Këpuca e Artë Gola Këpuca e Argjendë Gola Këpuca e Bronztë Gola
Spanjë 1982 Italia Paolo Rossi 6 Gjermania Perëndimore Karl-Heinz Rummenigge 5 Brazili Zico 4
Meksikë 1986[17] Anglia Gary Lineker 6 Spanja Emilio Butragueño
Brazili Careca
Argjentina Diego Maradona
5 No
Itali 1990 Italia Salvatore Schillaci 6 Çekosllovakia Tomáš Skuhravý 5 Anglia Gary Lineker
Kameruni Roger Milla
4
Shtetet e Bashkuara 1994 Rusia Oleg Salenko[e]
Bullgaria Hristo Stoichkov[f]
6 No Suedia Kennet Andersson
Brazili Romário
5[g]
Francë 1998[20] Kroacia Davor Šuker 6 Argjentina Gabriel Batistuta
Italia Christian Vieri
5[h] No
Kore e Jugut–Japoni 2002[22] Brazili Ronaldo 8[i] Gjermania Miroslav Klose
Brazili Rivaldo
5[j] No
Gjermani 2006[25] Gjermania Miroslav Klose 5 Argjentina Hernán Crespo 3[k] Brazili Ronaldo 3[k]
Këpuca e Artë[8]
Kupa e Botës Këpuca e Artē Gola Këpuca e Argjendë Goals Këpuca e Bronztë Gola
Afrikë e Jugut 2010 Gjermania Thomas Müller 5[l] Spanja David Villa 5[l] Holanda Wesley Sneijder 5[l]
Brazil 2014 Kolumbia James Rodríguez 6 Gjermania Thomas Müller 5 Brazili Neymar 4[m]
Rusi 2018 Anglia Harry Kane 6 Franca Antoine Griezmann 4[n] Belgjika Romelu Lukaku 4[n]
Katar 2022 Franca Kylian Mbappé 8 Argjentina Lionel Messi 7 Franca Olivier Giroud 4[o]
Kanada–Shtetet e Bashkuara–Meksikë Franca Kylian Mbappé 10 Argjentina Lionel Messi 8 Anglia Jude Bellingham 7[p]
Shënime
  1. FIFA fillimisht e llogariti Nejedlý me vetëm katër gola, po aq sa Angelo Schiavio i Italisë dhe Edmund Conen i Gjermanisë. Megjithatë, në nëntor 2006 FIFA e ndryshoi renditjen duke e bërë atë golashënuesin më të mirë me pesë gola.[11]
  2. FIFA fillimisht i llogariti tetë gola. Megjithatë, në nëntor 2006, FIFA konfirmoi se në ndeshjen çerek-finale kundër Çekosllovakisë, Leônidas kishte shënuar vetëm një gol dhe jo dy siç ishte llogaritur në fillim.[11]
  3. Ka pasur një polemikë në lidhje me numrin e golave të shënuar nga Ademir në turneun e vitit 1950 si rezultat i të dhënave jo të plota në lidhje me ndeshjen e Brazilit kundër Spanjës (6–1). Goli i 5–0 fillimisht i ishte vendosur Jair, por tashmë i përket Ademir.[12][13]
  4. 1 2 Edhe pse Cubillas dhe Rensenbrink shënuan të njëjtin numër golash, FIFA në mënyrë retrospektive i jep atyre topin e argjendë dhe të bronztë respektivisht.[14][15][16]
  5. Salenko është lojtari i vetëm që ka fituar çmimin duke luajtur për një ekip që u eliminua në fazën e grupeve. Gjashtë golat që shënoi ishin të vetmet për të në futbollin ndërkombëtar.
  6. Pavarësisht rregullit të asisteve, Salenko dhe Stoichkov kishin të dy nga gjashtë gola dhe një asist, dhe e morën të dy Këpucën e Artë.[18]
  7. Romário dhe Andersson kaluan dy lojtarët e tjerë me pesë gola (Jürgen Klinsmann dhe Roberto Baggio) duke pasur nga tre asiste secili.[18][19]
  8. Šuker dhe Batistuta kishin nga tre asiste secili.[20] Asnjë lojtar tjetër nuk shënoi pesë gola.[21]
  9. Gjatë turneut, pas ndeshjes së fazës së grupeve kundër Kosta Rikës, Ronaldo protestoi kundër vendosjes së një goli që ai shënoi si autogol, dhe FIFA në fund e ndryshoi vendimin.[23]
  10. Klose dhe Rivaldo kishin secili nga një asist.[22] Asnjë lojtar tjetër nuk shënoi pesë gola.[24]
  11. 1 2 Tetë lojtarë shënuan tre gola.[26] Ronaldo, Crespo dhe Zinedine Zidane kishin nga një asist, kurse dy fituesit u vendosën nga minutazhi i luajtur (308 minuta për Crespon, 411 për Ronaldon dhe 559 për Zidane).[25][26] (Pesë lojtarët e tjerë me tre gola dhe pa asiste ishin David Villa, Fernando Torres, Maxi Rodriguez, Lukas Podolski, Thierry Henry.[26])
  12. 1 2 3 Müller, Villa, Sneijder dhe Diego Forlán shënuan nga pesë gola. Müller fitoi pasi kishte më shumë asiste (tre) se lojtarët e tjerë (nga një secili). Villa fitoi Këpucën e Argjendë pasi kishte luajtur më pak minuta se Sneijder, dhe holandezi fitoi Këpucën e Bronztë pasi kishte më pak minuta se Forlán.[27]
  13. Neymar, Lionel Messi dhe Robin van Persie kishin nga katër gola secili. Neymar fitoi Këpucën e Bronztë pasi kishte më pak minuta se të tjerët (480; Messi luajti 693 minuta kurse Van Persie 548).[28]
  14. 1 2 Griezmann, Lukaku, Denis Cheryshev, Cristiano Ronaldo dhe Kylian Mbappé shënuan katër gola secili. Griezmann fitoi Këpucën e Argjendë pasi kishte dy asiste kurse Lukaku mori Këpucën e Bronztë me një asist. Pjesa tjetër nuk kishin asnjë asist.[29]
  15. Giroud dhe Julián Alvarez shënuan katër gola secili. Giroud fitoi Këpucën e Artë pasi kishte më pak minuta se Alvarez.[30]
  16. Bellingham dhe Erling Haaland shënuan nga shtatë gola secili. Bellingham fitoi Këpucën e Bronztë pasi kishte më shumë asiste (një) se Haaland (zero).

Çmimi Doreza e Artë i jepet portierit më të mirë të turneut. Ky çmim u prezantua në vitin 1994 me emrin "Çmimi Lev Yashin" në nder të portierit soviet Lev Yashin.[6] Në vitin 2010 çmimi u riemërua "Doreza e Artë". Grupi i Studimit Teknik të FIFA-s shpall portierin më të mirë të turneut në bazë të performacës së lojtarit gjatë turneut. Edhe pse portierët kanë këtë çmim, ata ende mund ta fitojnë Topin e Artë që i jepet lojtarit më të mirë të turneut. Portieri gjerman Oliver Kahn u shpall fituesi i Topit të Artë në vitin 2002.[31]

Çmimi zyrtar
Çmimi Lev Yashin
Kupa e Botës Çmimi Lev Yashin Ndeshje pa pësuar gol
Shtetet e Bashkuara 1994 Belgjika Michel Preud'homme 2
Francë 1998 Franca Fabien Barthez 5
Kore e Jugut–Japoni 2002 Gjermania Oliver Kahn 5
Gjermani 2006 Italia Gianluigi Buffon 5
Doreza e Artë
Kupa e Botës Doreza e Artë Ndeshje pa pësuar gol
Afrikë e Jugut 2010 Spanja Iker Casillas 5
Brazil 2014 Gjermania Manuel Neuer 4
Rusi 2018 Belgjika Thibaut Courtois 3
Katar 2022 Argjentina Emiliano Martínez 3
Kanada–Shtetet e Bashkuara–Meksikë 2026

Spanja Unai Simón

7
  1. "2014 FIFA World Cup: Awards" [2014 FIFA Kupa e Botës: Çmimet] (në anglisht). FIFA.com. Arkivuar nga origjinali më 26 janar 2015. Marrë më 20 korrik 2014.
  2. "FIFA eliminates official World Cup All-Star team" (në anglisht). USA Today. Marrë më 21 korrik 2010.
  3. 1 2 1982 FIFA World Cup Technical Report, page 222: Paolo Rossi wins both adidas/France Football World Cup Trophies
  4. "adidas Golden Ball - FIFA World Cup™ Final" (në anglisht). FIFA.com. Arkivuar nga origjinali më 30 dhjetor 2014. Marrë më 20 korrik 2014.
  5. "FIFA Awards" [Çmimet e FIFA-s] (në anglisht). FIFA.com. 21 janar 2011. Arkivuar nga origjinali më 28 tetor 2011. Marrë më 20 tetor 2011.
  6. 1 2 "FIFA World Cups: Awards" (PDF) (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 30 qershor 2016. Marrë më 19 qershor 2007.
  7. "Champions at a Glance" (në anglisht). FIFA.com. fq. 14. Arkivuar nga origjinali më 8 korrik 2017. Marrë më 20 korrik 2014.
  8. 1 2 3 "adidas Golden Shoe - FIFA World Cup™ Final" (në anglisht). FIFA.com. Arkivuar nga origjinali më 13 prill 2014. Marrë më 20 korrik 2014.
  9. "FIFA World Cup: Statistics" (PDF) (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 12 qershor 2009. Marrë më 20 korrik 2014.
  10. "2014 FIFA World Cup Technical Report" (PDF) (në anglisht). FIFA Technical Group. 2014. fq. 177. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 19 gusht 2014. TOP GOALSCORERS 1930-2014
  11. 1 2 "American Bert Patenaude credited with first hat trick in FIFA World Cup history" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 15 prill 2014. Marrë më 20 tetor 2011.
  12. "Match Report; Brazil – Spain 6:1" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 26 mars 2013. Marrë më 9 mars 2013.
  13. "Most World Cup goals" (në anglisht). Sportskeeda. 9 korrik 2014. Marrë më 9 maj 2018.
  14. 1 2 "1978 FIFA World Cup Argentina – Awards" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 7 mars 2015. Marrë më 31 mars 2015. adidas Golden Boot 1 Mario KEMPES 2 Teofilo CUBILLAS 3 Rob RENSENBRINK
  15. 1 2 "Top Netherlands goalscorers in World Cup history" (në anglisht). FIFA. 1 janar 2025. [video caption] Rob Rensenbrink | Bronze Boot Award | 1978 FIFA World Cup Argentina™
  16. 1 2 "Oldest hat-trick scorers in World Cup history" (në anglisht). 17 qershor 2026. [video caption] Teófilo Cubillas | Silver Boot Award | 1978 FIFA World Cup Argentina™
  17. "1986 FIFA World Cup Mexico: Awards" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 20 dhjetor 2013.
  18. 1 2 "Romario is voted the top player of World Cup '94 and winner of the FIFA/adidas Golden Ball award; Salenko and Stoichkov tie as leading scorers for World Cup USA '94" (në anglisht). Business Wire. 17 korrik 1994. [FIFA] shpall Oleg Salenkon (Rusia) dhe Hristo Stoichkov (Bullgaria) si fituesit e çmimit prestigjoz Këpuca e Artë pasi të dy bënë gjashtë gola dhe një asist. Kennet Andersson (Suedia) me pesë gola dhe tre asiste do të marrë një kopje të Këpucës së Bronztë. Gjatë Kupës së Botës 94 janë dhënë tre pikë për çdo gol të shënuar dhe një pikë për çdo asist që solli gol, me një maksimum prej dy asistësh për gol. Asistet llogariten vetëm nëse dy ose më shumë lojtarë kanë të njëjtën numër golash.
  19. "1994 FIFA World Cup Technical Report" (PDF) (në anglisht). FIFA Technical Group. 1994. fq. 82. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 6 janar 2010.
  20. 1 2 "Ronaldo voted Best Player at France 98". FIFA.com (në anglisht). FIFA. 27 korrik 1998. Arkivuar nga origjinali më 8 qershor 2014. Marrë më 20 korrik 2014.
  21. "Suker strikes gold" (në anglisht). Birmingham m: Evening Mail. 13 korrik 1998. fq. 40. Marrë më 28 qershor 2026 nëpërmjet British Newspaper Archive.
  22. 1 2 "An unforgettable football festival with several winners" (në anglisht). FIFA. 31 tetor 2002. Arkivuar nga origjinali më 18 maj 2015. Marrë më 20 korrik 2014.{{cite news}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja)
  23. "Ronaldo handed fourth goal" (në anglisht). Sky Sports. Arkivuar nga origjinali më 1 maj 2011. Marrë më 12 korrik 2010.
  24. FIFA. "Statistics: Individual Attack". 2002 World Cup official website (në anglisht). Yahoo. Arkivuar nga origjinali më 3 gusht 2002.
  25. 1 2 Gabim citimi: Etiketë <ref> e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura "FIFA.com"
  26. 1 2 3 "2006 FIFA World Cup Germany - Statistics - Players - Top goals" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 20 dhjetor 2013. Marrë më 20 korrik 2014.
  27. "Golden Boot" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 17 mars 2012. Marrë më 9 qershor 2012.
  28. "Golden Boot" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2014. Marrë më 14 korrik 2014.
  29. "Golden Boot" (në anglisht). FIFA. Arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2014. Marrë më 15 korrik 2018.
  30. "Mbappe Pips Messi to Golden Boot" (në anglisht). FIFA. Marrë më 19 dhjetor 2022.
  31. "Golden Glove winners at the World Cup" (në anglisht). FIFA. 1 qershor 2026. Marrë më 19 korrik 2026.