Afrika perëndimore

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Afrika perëndimore është term i cili përdoret për përcaktimin e regjionit perëndimor në kontinentin afrikanë. Ky regjion sipas dokumenteve me të cilat punon apo e ndanë në regjione Afrikën OKB-ja ndahet nga shtatëmbdhjetë shtete afrikane njëri nga to ende është pjesë e Britanisë së Madhe. Sipërfaqja e përgjithshme e këtij regjioni është diku 2.604.603km2 apo një e pesta e Afrikës.Elementi gjeografik qe perben uniformitetin e ketij rajoni te Afrikes,është karakteri bregdetar.Oqeani Atlantik dhe gjiri i Guinese lagin 13 nga 14 vendet qe shtrihen ne kete rajon.Dalja ne oqeanin Atlantik ben qe ky rajon te ket nje pozite gjeografike te favorshme.Pjesen me te madhe te siperfaqes e zene ultesirat dhe pllajat.Ultesirat shtrihen gjate bregdetit duke formuar aluvionet e lumenjve.Ne pjesen veriore relievi ngrihet dhe fushat ja lene vendin krahines kordinore-malore futa xhalon dhe malet e guinese (1400m te larte).Pjesa me e madhe e Afrikes Perendimore ka klime ekuatoriale.Temperaturat e larta dhe rreshjen e shumta,kane favorizuar pyjet ekuatoriale.Ne pjesen veriore,pylli me kate ja le vendin zones se savaneve qe shtrihet ne nje pjese te Senegalit,ne Burkina dhe Nigeri.Lumenjte me te njohur te ketij rajoni jane:Nigeri,Senegali,Gambia dhe Volta,te pasur me protenciale te medha hidroenergjitike.

RegjionetAfrikë: ██ Afrika veriore ██ Afrika perëndimore ██ Afrika qendrore ██ Afrika lindore ██ Afrika jugore
Vendet Sipërfaqja
(km²)
Popullsia
(2002 llog.)
Densiteti
(për km²)
Kryeqyteti
Flag of Benin.svg Benini 112,620 6,787,625 60.3 Porto-Novo
Flag of Burkina Faso.svg Burkina Faso 274,200 12,603,185 46.0 Ouagadougou
Flag of Cape Verde.svg Kepi i Gjelbër 4,033 408,760 101.4 Praia
Flag of Côte d'Ivoire.svg Bregu i Fildishtë 322,460 16,804,784 52.1 Abidjan, Yamoussoukro[1]
Flag of The Gambia.svg Gambia 11,300 1,455,842 128.8 Banjul
Flag of Ghana.svg Gana 239,460 20,244,154 84.5 Accra
Flag of Guinea.svg Guineja 245,857 7,775,065 31.6 Conakry
Flag of Guinea-Bissau.svg Guineja Bizare 36,120 1,345,479 37.3 Bissau
Flag of Liberia.svg Liberia 111,370 3,288,198 29.5 Monrovia
Flag of Mali.svg Mali 1,240,000 11,340,480 9.1 Bamako
Flag of Mauritania.svg Mauritania 1,030,700 2,828,858 2.7 Nouakchott
Flag of Niger.svg Nigeri 1,267,000 10,639,744 8.4 Niamey
Flag of Nigeria.svg Nigeria 923,768 129,934,911 140.7 Abuja
Flag of Saint Helena.svg Shën Helena (BM)
(së bashku me Ishujt Askension dhe Tristan da Cunha)
410 7,317 17.8 Jamestown
Flag of Senegal.svg Senegali 196,190 10,589,571 54.0 Dakar
Flag of Sierra Leone.svg Siera Leone 71,740 5,614,743 78.3 Freetown
Flag of Togo.svg Togo 56,785 5,285,501 93.1 Lomé

Shënim[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Yamoussoukro kryeqyet zyrtar i Bregut Fildishtë, ndërsa Abidjan është de facto qendra e pushtetit.