Togo

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
République Togolaise
Flag of Togo.svg Emblema - Togo
Togo Togo
Moto Kombëtare: Travail, Liberté, Patrie
(Frg.: Puna, Liria, Vendlindja)
Vendndodhja - Togo

Togo ndodhet në perëndimore të Afrikës dhe në pjesë jugore të vendit gjendet dalja në Oqeanin Atlantik. Kufirit tokësor i Togos përshkohet nga kufiri në veri me Burkina Fasonë,në lindje me Beninin, në perëndim me Ganën.

Republika e Togos ndodhet në Afrikën perëndimore pranë Gjirit të Guinesë dhe zë një sipërfaqe prej 56 785 km 2 të cilën banojnë diçka më shumë se 4,27 milion banorë që i përkasin më se 40-grupeve të ndryshme etnike. Për kryeqytet kanë qytetin e quajtur Lome (Lomé) dhe gjuhën franceze për gjuhë zyrtare.

Një fushë e gjerë e kufizuar në perëndim nga një rrip i ngushtë bregdetarë është sipërfaqja e Togos në të cilën sundo klimë topike e nxehtë.

Prodhime bujqësore më të njohura nga Togo janë kafeja, kako, bërthama të palmës. kikiriku dhe mëndafshi. Xehetaria e ngushtë në xehen e fosfateve është pjesë tjetër e ekonomisë së pa industri të Togos. Partner tregtar kryesorë llogaritet të jenë Franca dhe shtete e Bashkimit Evropian.

Nëpërmjet portës detare në Lomë bëhet edhe transporti i ndryshëm i vendeve fqinje edhe përtej Atlantikut.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Togoja ishte territor i mbrojtur (Shutzgebite) gjerman deri me ramjen nën mandatin e Lidhjes së Kombeve më 1919. Nga 1964-ta në këtë pjesë hynë OKB-ja pjesa britanike më 1957 ju bashkua Ganës, pjesa tjetër e mbetur franceze e shpalli pavarësinë. Nga 1969-1991 kishte sistem një-partiak dhe nga 1967 president të shtetit kishte E. G. Ejademin ( E. G. Eyadéma)

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Artikulli kryesorë : Gjeografia e Togos

Sipërfaqja e përgjithshme e Togos është 56,785 km2 prej së cilës 2,400 km2 janë ujë. Togo shtrihet rreth koordinatave gjeografike 8 00 V, 1 10 L. Togo ka një vijë bregdetare 56 km të gjatë dhe vijë kufitare 1,647 km.

Klima në Togo është tropikale e nxehtë në jug e lagësht ndërsa në veri gjysmë shkretinore.

Relievi i Togos në veri është terren i xhunglës, në pjesën qendrore shkëmborë dhe me rrafshnalta në pjesën jugore. Pika më e ultë e relievit 0m është përgjatë oqeanit Atlantik dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 986 metrave në malin "Agou" (ang.:Mont Agou).

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Të tjera[redakto | redakto tekstin burimor]

   * Telekomunikacioni
   * Transporti
   * Ushtria
   * Pushime


Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

 Commons: Togo – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
 Commons: Togo – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale