Bashkëpunimi Ekonomik Azi-Paqësor

Bashkëpunimi Ekonomik Azi-Paqësor (APEC) është një forum ndërqeveritar i përbërë nga 21 vende anëtare të Shteteve të Paqësorit,[1] i cili promovon tregtinë e lirë në të gjithë rajonin e Azi-Paqësorit. Frymëzuar nga suksesi i serisë së konferencave post-ministrore të Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN) që filluan në mesin e viteve 1980, APEC u krijua në vitin 1989 në përgjigje të ndërvarësisë në rritje të ekonomive të Azi-Paqësorit dhe formimit të blloqeve tregtare rajonale në pjesë të tjera të botës. Qëllimi ishte gjithashtu krijimi i tregjeve të reja për prodhimet bujqësore dhe lëndët e para jashtë Evropës.[2] Me seli në Singapori, APEC njihet si një nga koalicionet kryesore shumëpalëshe dhe një nga forumet më të vjetra në rajonin e Azi-Paqësorit, duke ushtruar ndikim të rëndësishëm global.
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]APEC u frymëzua për herë të parë nga seria e konferencave pas-ministrore të ASEAN-it, të nisura në mes të viteve 1980, kur tregoi realizueshmërinë dhe vlerën e konferencave të rregullta midis përfaqësuesve të nivelit ministror si të ekonomive të zhvilluara, ashtu edhe të atyre në zhvillim. Deri në vitin 1996, konferencat pas-ministrore u zgjeruan për të përfshirë 12 anëtarë (gjashtë anëtarë të ASEAN-it dhe gjashtë partnerë dialogu). Zhvillimet kanë bërë që kryeministri Australian Bob Hawke të besojë se bashkëpunimi në çështjet ekonomike është i nevojshëm në të gjithë rajonin. Në janar të vitit 1989, Bob Hawke bëri thirrje për bashkëpunim më të efektshëm ekonomik në rajonin e Paqësorit. Kjo çoi në takimin e parë të APEC në Canberra[3], Australi, në nëntor, kryesuar nga Ministri i Jashtëm Australian Gareth Evans. Takimi, i ndjekur nga ministra nga dymbëdhjetë vende, rezultoi në angazhime për takimet e ardhshme vjetore në Singapor dhe Korenë e Jugut. Dhjetë muaj më vonë, 12 vende ekonomike të Azi-Paqësorit u takuan në Canberra të Australisë për të krijuar APEC dhe u krijua Sekretariati i APEC-ut, me qendër në Singapor, për të koordinuar aktivitetet e organizatës.
Ekonomitë anëtare
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ka 21 vende anëtare të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor. Organizata, nga e cila shumica e vendeve në bregun e Paqësorit janë anëtarë, i referohet anëtarëve të saj si "ekonomi anëtare".
| Ekonomia anëtare: | Data e hyrjes: |
|---|---|
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1989 | |
| 1991 | |
| 1991 | |
| 1991 | |
| 1993 | |
| 1993 | |
| 1994 | |
| 1998 | |
| 1998 | |
| 1998 |
Mbledhjet vjetore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Çdo vit mbahet një mbledhje vjetore. Vendi është një vend i rastësishëm midis ekonomive anëtare, me listën e plotë si:
| # | Datat e hostimit: | Vendi pritës: | Qyteti pritës: |
|---|---|---|---|
| 1-ta | 6-7 nëntor 1989 | Canberra | |
| 2-ta | 29-31 korrik 1990 | Singapori | |
| 3-ta | 12-14 nëntor 1991 | Seuli | |
| 4-ta | 10-11 shtator 1992 | Bangkoku | |
| 5-ta | 19-20 nëntor 1993 | Ishulli Blake | |
| 6-ta | 15-16 nëntor 1994 | Bogor | |
| 7-ta | 18-19 nëntor 1995 | Osaka | |
| 8-ta | 24-25 nëntor 1996 | Manila/Subiç | |
| 9-ta | 24-25 nëntor 1997 | Vankuvër | |
| 10-ta | 17-18 nëntor 1998 | Kuala Lumpur | |
| 11-ta | 12-13 shtator 1999 | Auckland | |
| 12-ta | 15-16 nëntor 2000 | Bandar Seri Begauan | |
| 13-ta | 20-21 tetor 2001 | Shangai | |
| 14-ta | 26-27 tetor 2002 | Los Cabos | |
| 15-ta | 20-21 tetor 2003 | Bangkoku | |
| 16-ta | 20-21 nëntor 2004 | Santiago | |
| 17-ta | 18-19 nëntor 2005 | Busan | |
| 18-ta | 18-19 nëntor 2006 | Hanoi | |
| 19-ta | 8-9 shtator 2007 | Sydney | |
| 20-ta | 22-23 nëntor 2008 | Lima | |
| 21-ta | 14-15 nëntor 2009 | Singapori | |
| 22-ta | 13-14 nëntor 2010 | Yokohama | |
| 23-ta | 12-13 nëntor 2011 | Honolulu | |
| 24-ta | 9-10 shtator 2012 | Vladivostok | |
| 25-ta | 5-7 tetor 2013 | Bali | |
| 26-ta | 10-11 nëntor 2014 | Pekini | |
| 27-ta | 18-19 nëntor 2015 | Pasaj | |
| 28-ta | 19-20 nëntor 2016 | Lima | |
| 29-ta | 10-11 nëntor 2017 | Da Nang | |
| 30-ta | 17-18 nëntor 2018 | Port Moresby | |
| 16-17 nëntor 2019 (anuluar) | Santiago | ||
| 31-ta | 20 nëntor 2020 | Kuala Lumpur (takim në distancë) | |
| 32-ta | 16 korrik dhe 12 nëntor 2021 | Auckland (takim në distancë) | |
| 33-ta | 18-19 nëntor 2022 | Bangkoku | |
| 34-ta | 15-17 nëntor 2023 | San Francisko | |
| 35-ta | 10-16 nëntor 2024 | Cusco | |
| 36-ta | 31 tetor-1 nëntor 2025 | Gyeongju |
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Member Economies". APEC (në anglisht). Marrë më 2023-11-20.
- ↑ "History". APEC (në anglisht). Marrë më 2023-11-20.
- ↑ "Back to Canberra: Founding APEC". www.pecc.org (në anglishte britanike). 2005-09-30. Marrë më 2023-11-20.
- ↑ Vetëm Kina kontinentale numëron, rajone të veçanta administrative: Hong Kongu dhe Makao, konsiderohen si ekonomi më vete.
- ↑ Merr pjesë si 'Taipei Kinez' për shkak të tensioneve politike me Kinën, një anëtar tjetër.
- ↑ Kur u bashkua, ende nën kontrollin britanik deri në vitin 1997, e cila pastaj u kthye në Kinë.