Murtaja

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Murtaja është një sëmundje zoonotike, që gjendet kryesisht në mesin e brejtësit të vogël dhe pleshtave të tyre, dhe është një nga tre llojet e infeksioneve të shkaktuara nga pestis Yersinia (i njohur më parë si pestis Pasteurella), e cila i takon familjes Enterobacteriaceae. Pa trajtim, plaga bubonike (njihet edhe si Vdekja e Zezë) vret për dy nga tre njerëzit e infektuar brenda 4 ditëve. Murtaja shkakton plagë të hapura me helm, dhembje koke, zemre, të vjella dhe flu ska të mëdha të zeza, të mbushura me qelb.

Kjo sëmundje përhapet nga pleshtat e brejtësve, ose nga kanalet e ujërave të zeza.

Historia e Sëmundjes[redakto | redakto tekstin burimor]

Minjtë, gjate shekullit XIV, u inportuan në Evropë me anë të anijes së famshme luftarake,por luftëtarët u mbytën ngaqë minjtë brejtën pjesët prej druri të anijes. Shumë sëmundje u përhapën nga ardhja e minjve dhe njëra ndër to ishte dhe murtaja bubonike, e cila thuhet se në Evropë, gjatë viteve 1400–1800, vrau mbi 1.5 milion njerëz në mbarë Evropën si ne Zvicër, Francë, Spanjë, Angli, Gjermani, Rusi, Austro-Hungari etj. Njerëzit vishnin maska dhe parfumoseshin me aromëra të forta për të parandaluar sëmundjen. Doktorët i këshillonin pacientët të vinin jashtëqitje të thara mbi plagë, të gëlltitnin gurë të çmuar, të pinin mjedër si dhe të pinin një gotë me urinën e tyre 1 herë në 2 ditë.