Islami në Bosnje dhe Hercegovinë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Xhamia e Carit, e ndërtuar në vitin 1462, është xhamia më e vjetër në Sarajevë

IslamiBosnje dhe Hercegovinë ka një traditë të pasur shumëshekullore, rrënjët e të cilit fillojnë disa shekuj prapa në histori. Shumicën e popullsisë myslimane në BeH e përbëjnë boshnjakët, të cilët kryesisht janë synitë hanefi, edhe pse sufijt kanë pasur ndikim të madh historik në këto toka. Megjithatë, për shkak të ndikimit bashkëkohor gjatë 75 viteve të kaluara, sot ka në mes boshnjakëve ateistë, agnostikë dhe deistë. Pranë boshnjakëve, pjesë e popullsisë myslimane në BeH janë edhe turqit, shqiptarët dhe një pjesë e romëve që këtë shtet e konsiderojnë atdhe.

Nga 3,531,159 banorët e Bosnjës dhe Hercegovinës (sipas regjistrimit të vitit 2013), 1,790,454 banorë u deklarouan si pjesëtarë të fesë islame, që është më shumë se gjysma e popullsisë së përgjithshme të shtetit, përkatësisht 50,70%.[1]

Historia e islamit në Bosnje dhe Hercegovinë[redakto | redakto tekstin burimor]

Xhamia e Haxhi Ahmet Dukatarit në Livno, e ndërtuar në periudhën midis viteve 1562 dhe 1574.

Islami u shfaq dukshëm në Bosnje me ardhjen e osmanëveshekullin XV. Përhapja e fesë islame në Bosnje është një nga fenomenet më të mëdha botërore kur është fjala për kalimin vullnetar në islam. Boshnjakët e pranuan islamin vullnetarisht në numër të madh. Me ardhjen tashmë të Mehmetit II në Bosnje janë regjistruar në kalime masive në islam tek banorët lokalë, si p.sh. në Jajcë, kur në një ditë më shumë se 30,000 familje kaluan në islam[2]. Procesi i kalimit në islam është përshpejtuar me krijimin e vendbanimeve myslimane, të mbledhur rreth institucioneve kulturore islame, të tilla si xhamitë dhe teqetë.

Shkatërrimi i objekteve islame në periudhën 1992-1995[redakto | redakto tekstin burimor]

Gjatë luftës në Bosnje dhe Hercegovinë, në mënyrë sistematike,  e në masë të madhe u shkatërruan ose u dëmtuan objekte fetare islame në territorin e tërë shtetit, e sidomos në territoret që ishin nën kontrollin e VRS (serbëve) dhe HVO (kroatëve). Pjesë e numrit të madh të objekteve islame të shkatërruara ishin edhe dy xhami, që janë pjesë e listës së vendeve të trashëgimisë botërore të UNESCO-s: xhamitë banjallukase Arnaudija dhe Ferhadija.

Shkatërrimi i objekteve islame në Bosnjë dhe Hercegovinë, në periudhën 1992-1995[3]
Objekte të shkatërruara të dëmtuara Gjithësej
nga ekstremistët serbë nga ekstremistët

kroatë

nga ekstremistët serbë
nga ekstremistët

kroatë

Gjithësej të shkatrruara gjatë luftës Gjithësej të dëmtuara gjatë luftës Gjithësej Nurmi i përgjithshëm i objekteve para luftës Përqindja e objekteve të shkatërruara dhe të dëmtuara
Xhami 249 58 540 80 307 620 927 1.149 81%
Mesxhide 21 20 175 43 41 218 259 557 47%
Mejtepe 14 4 55 14 18 69 87 954 9%
Teqe 4 1 3 1 5 4 9 15 60%
Tyrbe 6 1 34 3 7 37 44 90 49%
Objekte të vakëfit 125 24 345 60 149 405 554 1.425 39%
Gjithësej 419 108 1.152 201 527 1.353 1.880 4.190 45%

Shiko dhe[redakto | redakto tekstin burimor]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini, 2013.
  2. ^ "Korijeni Bosne i Bosanstva" Enver Imamović
  3. ^ Maya Shatzmiller (2002).

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]