Jump to content

Shtuesi ushqimor

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Format e ndryshme të lecitinës emulsifikuese - pluhur, dy lëngje me përqendrime të ndryshme, lecitinë e grimcuar dhe pluhur

Shtuesit e ushqimit janë substanca të shtuara në ushqim për të ruajtur shijen ose për të përmirësuar shijen, pamjen ose cilësi të tjera shqisore. Disa shtues janë përdorur për shekuj si pjesë e një përpjekjeje për të ruajtur ushqimin, për shembull uthulla ( turshi ), kripa ( kriposja ), tymi ( tymosja ), sheqeri ( kristalizimi ), etj. Kjo mundëson ushqime që zgjasin më gjatë si proshuta, ëmbëlsirat ose verërat . Me ardhjen e ushqimeve ultra të përpunuara në gjysmën e dytë të shekullit të njëzetë, janë futur shumë shtues, me origjinë natyrore dhe artificiale. Shtuesit e ushqimit përfshijnë gjithashtu substanca që mund të futen në ushqim në mënyrë indirekte (të quajtura "shtues indirekt") në procesin e prodhimit, përmes paketimit ose gjatë ruajtjes ose transportit. [1] [2]

Kategoritë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Shtuesit e ushqimit mund të ndahen në disa grupe, megjithëse ka disa mbivendosje sepse disa shtues ushtrojnë më shumë se një efekt. Për shembull, kripa është si një ruajtës ashtu edhe një aromë. [3] [1]

Acidulantët
Acidulantët japin shije të thartë ose acide. Acidulantët e zakonshëm përfshijnë uthullën, acidin citrik, acidin tartarik, acidin malik, acidin fumarik dhe acid laktik .
Rregullatorët e aciditetit
Rregullatorët e aciditetit përdoren për të kontrolluar pH -në e ushqimeve për stabilitet ose për të ndikuar në aktivitetin e enzimave.
Agjentët antikoksik
Agjentët kundër ngurtësimit i pengojnë pluhurat, si p.sh. pluhuri i qumështit, të mos zihen ose të ngjiten.
Agjentë kundër shkumës dhe pro shkumës
Agjentët kundër shkumës zvogëlojnë ose parandalojnë shkumëzimin në ushqime. Agjentët shkumues bëjnë të kundërtën.
Antioksidantë
Antioksidantët si vitamina C janë konservues duke penguar degradimin e ushqimit nga oksigjeni .
Agjentët për grumbullim
Agjentët përforcues si niseshteja janë shtues që rrisin pjesën më të madhe të një ushqimi pa ndikuar në shijen e tij.
Ngjyrosja e ushqimit
Ngjyrat i shtohen ushqimit për të zëvendësuar ngjyrat e humbura gjatë përgatitjes ose për ta bërë ushqimin të duket më tërheqës.
Agjentë fortifikues
Vitaminat, mineralet dhe shtesat dietike për të rritur vlerën ushqyese
Agjentët për ruajtjen e ngjyrave
Në ndryshim nga ngjyruesit, agjentët e mbajtjes së ngjyrës përdoren për të ruajtur ngjyrën ekzistuese të një ushqimi.
Emulsifikuesit
Emulsifikuesit lejojnë që uji dhe vajrat të mbeten të përziera së bashku në një emulsion, si në majonezë, akullore dhe qumësht të homogjenizuar.
aromatizues*
Aromatizuesit janë shtues që i japin ushqimit një shije ose erë të veçantë dhe mund të rrjedhin nga përbërës natyralë ose të krijohen artificialisht.
* Në BE, aromatizuesit nuk kanë një kod E dhe nuk konsiderohen si shtuesë ushqimorë.
Përmirësuesit e shijes
Përmirësuesit e shijes përmirësojnë shijet ekzistuese të një ushqimi. Një shembull popullor është glutamati i monosodiumit . Disa përmirësues të shijes kanë shijet e tyre që janë të pavarura nga ushqimi.
Agjentët për trajtimin e miellit
Mjetet për trajtimin e miellit i shtohen miellit për të përmirësuar ngjyrën ose përdorimin e tij në pjekje .
Agjentët e lustrimit
Agjentët e lustrimit ofrojnë një pamje me shkëlqim ose veshje mbrojtëse për ushqimet.
Humektantët
Humektantët parandalojnë ushqimet nga tharja.
Gaz gjurmues
Gazi gjurmues lejon testimin e integritetit të paketimit për të parandaluar ekspozimin e ushqimeve në atmosferë, duke garantuar kështu jetëgjatësinë.
Konservues
Konservantët parandalojnë ose pengojnë prishjen e ushqimit për shkak të kërpudhave, baktereve dhe mikroorganizmave të tjerë.
Stabilizuesit
Stabilizuesit, trashësuesit dhe agjentët xhelatorë, si agari ose pektina (për shembull, të përdorura në reçel ) u japin ushqimeve një strukturë më të fortë. Megjithëse nuk janë emulsifikues të vërtetë, ato ndihmojnë në stabilizimin e emulsioneve .
Ëmbëlsuesit
Ëmbëlsuesit u shtohen ushqimeve për aromatizues. Ëmbëlsues të tjerë përveç sheqerit shtohen për të mbajtur energjinë e ushqimit ( kaloritë ) të ulët, ose sepse ato kanë efekte të dobishme në lidhje me diabetin mellitus, prishjen e dhëmbëve ose diarrenë .
Trashësit
Agjentët trashësues janë substanca të cilat, kur i shtohen përzierjes, rrisin viskozitetin e saj pa ndryshuar në thelb vetitë e tjera të saj.
Paketimi
Bisfenolet, ftalatet dhe kimikatet perfluoroalkil (PFC) janë aditivë indirektë të përdorur në prodhim ose paketim. Në korrik 2018, Akademia Amerikane e Pediatrisë bëri thirrje për një studim më të kujdesshëm të këtyre tre substancave, së bashku me nitratet dhe ngjyrosjen e ushqimit, pasi ato mund të dëmtojnë fëmijët gjatë zhvillimit. [4]
  1. ^ a b "Food Additives & Ingredients - Overview of Food Ingredients, Additives & Colors" (në anglisht). FDA Center for Food Safety and Applied Nutrition. Marrë më 11 prill 2017. Gabim referencash: Invalid <ref> tag; name "FDAoverview" defined multiple times with different content
  2. ^ "Food Ingredients and Packaging Terms" (në anglisht). FDA. 4 janar 2018. Marrë më 9 shtator 2018.
  3. ^ Erich Lück and Gert-Wolfhard von Rymon Lipinski "Foods, 3. Food Additives" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2002, Wiley-VCH, Weinheim. doi:10.1002/14356007.a11_561
  4. ^ "Press release: Some Common Food Additives May Pose Health Risks to Children". American Academy of Pediatrics. 23 korrik 2018. {{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)