Wikipedia:Projekti Fjalori/A

Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë

Shko te: navigacion, kërko
Gjendeni në njëren nga vitrinat paraqitëse të përmbjatjeve të faqeve Wikipedia:Projekti Fjalori. fresko përmbajtjen
Wikipedia
Projekti Fjalori

Wiktionary
Shiko për: A , në Fjalorin e gjuhës shqipe
Ky projekt është pjesë ndihmese për redaktorët e Wikipedia, Enciklopedia e Lirë dhe shërben që të mblidhen shprehjet nga lëmi të ndryshme të folura në ditët e përditshme dhe pas pastrimit të barbarizmave barten tekë Fjalori i gjuhës shqipe.
Vini Re! Ndër shprehjet dhe fjalët të shkruara më poshtë, ka dhe barbarizma dhe fjali që tregojnë për ndonjë veprim të caktuar dhe vetëm si të tilla e kanë kuptimin e plotë. Për këtë keni parasyshë që një shprehje përdoret në disa lëmi dhe shënimi i plotë i saj pas fjalës së parë - shërben për lidhje me kuptimin enciklopedik - është i mirëseardhur. P.sh. Akademia , Akademia e Shkencave, Akademia e Shkencave e Shqipërsë etj ...
.
Si funksionon?
Shtypeni shkronjën pranë numrave rendorë të seksioeve (titujve) dhe shkruajeni fjalën në fushën që do të hapet. Shtypeni Kryej ndryshimet me këtë edhe është bërë futja në regjistër. Paraqitja e ndryshimit bëhet vetëvetiu, në disa fleta që përdoren për sortime sipas lëndëve dhe sipas shkronjave.

Nëse dëshironi të shikoni ndryshimet e bëra në regjistrin e lëndës përkatëse kthehuni prapa. Kthimi nga ku keni bërë ndryshimin është i lehtë sepse në çdo fletë, lartë në anën e majtë (përfundi titullit të fletës) gjendet lidhja Wikipedia:Projekti Fjalori| pas së ciles pason lidhja për lëndën pjesë e së cilës është "shkronja"

Nëse dëshironi të shikoni ndryshimet e bëra në regjistrin e shkronjës përkatëse ju nevojitet të gjeni shkronjën përkatëse në faqen Wikipedia:Projekti Fjalori aty gjendet regjistri i plotë.
Lexo :



Hape seksionin për germën :
A B C Ç D Dh
E E F G Gj H
I J K L Ll M
N Nj O P Q R
Rr S Sh T Th U
V X Xh Y Z Zh
Terminologji proesionale
W
Udhëzime
  • Shiko këtu për projektin
  • Shiko diskutimet këtu për këtë faqe
Vitrinat e "Projekti Fjalori" sipas:
lëmive ABC-së[1]

Gjuhë dhe Letërsi
Arkeologjia
Arsimi
Baleti
Biznes
Ekonomia
Film
Fizika
Informatika
Interneti
Inxhenieria
Judikatura
Kimia
Komunikacioni
Kopshtaria
Kuzhina
Matematika
Mitologjia
Mjekësia
Muzika
Piktura
Gjeografia

A
B
C
Ç
D
Dh
E
E
F
G
Gj
H
I
J
K
L
Ll
M

N
Nj
O
P
Q
R
Rr
S
Sh
T
Th
U
V
X
Xh
Y
Z
Zh
Lista nga kjo lëmi:

Wikipedia:Projekti Fjalori/A/Lista
Lista tjera:

Papëve
Radio Televizioneve
Skulpturave
Aparateve elektrike
Aktorëve
Biografive
Drejtimeve muzikore
Elementeve të ndërtimtaris
Festave fetare
Festave ndërkombëtare
Filmave
Filmave shqip
Insekteve
Kafëshve
Këngëtarëve dhe grupeve shqiptare
Librave
Sporteve
Video lojrave
Automjeteve
Motove kombëtare
Lista e produkteve ushqimore
Lista e programeve për PC
Përvjetoreve historike
Shfaqjeve teatrale
Shteteve
Teknologjive
Universiteteve
Bimëve
Botuesve shqiptarë
Emrave shqiptarë (f)
Emrave shqiptarë (m)
Festave
Filmave
Bibliotekave
Lëmive
Personalitetve shqiptare
Shkrimtarëve shqiptar
Wikipedias
Gjuhë dhe letërsi

A

Folklorë

A

adalet ~i em. shm. ~e (or.) dhe mb. gjâ adalet, gjë e hatashme, e përbindshme; shëmtim, rrënim, e bâni adalet, bâni adalet n´tâ.[2]
açik ndf. veçmas, ndamas, at mall çka ta blejsh, açik do t´ma prujsh, mallin... veçmas (të ndarë më vete) do të ma sjellësh.[2]
ae(ta) - ta hajë.[2]
agërçak ~u (~i) em. shm. ~ë (or.) guralec, guriçkë, guriq.[2]
agjë ndf. atje; agjé te koftë! (atje te koftë), qoftë larg![2]
ahir zamani (or.) koha para fundit të botës, para qametit sipas dogmes fetare.[2]
alet -i (halet ~i) em. shm. ~e (or.) vegël, mjet, alete ushtarake, mjetet ushatrake, armët.[2]
allahile! pasth. (or.) pash zotin![2]
allahrazolla! arahllazola!) pasth. (or.) pash zotin![2]
allaqerim! pasth. (or.) vulnesa e zotit! zoti e bëftë mirë! të bëhet si të bëhet![2]
am! urdh. më jep! ama! ma jep (formë që përdoret më shpesh nga të vegjëlit).[2]
andi - andej[2]
andyt (prej) - prej andej, së andejmi.[2]
anise pasth. ndf. ani, s´ka gjë, s´ka gajle.[2]
anmi - shih: hanëm ~nmi.[2]
anza - hënëza.[2]
astall ~i em. shm. ~a (sërb.) tryezë, tavolinë.[2]
atane - atë, até[2]
avxhi ~ja, em. shm. avxhitë gjuetarë lepujsh, gjyetarë, zagarxhi.[2]
azgan ~i (azgon ~i) em. shm. ~a (or.) trim i çartun, kali azgan, kalë i furishëm, i tërbuar, i harbuar.[2]
azna - shih: haze[2]
Arkeologji

A

  • Angros
    1. Emri i vjetër i lumit Morava
Arësim

A

  • abetarja
    1. ...
    2. abetarja : Libër me shkronjat nga a deri në zh
  • administrimi
    1. ...
    2. administrim /(administration) - tërësia e procedurave dhe e teknikave që përdoren për drejtimin e një organizate arsimore në përputhje me politikat e vendosura.[3]
    3. administrim i arsimit /(educational administration) - drejtimi, kontrolli dhe menaxhimi i të gjitha çështjeve shkollore, i drejtimit, të mësimit, të financës.[3]
  • afati
    1. ...
    2. afati : kohë e limituar e një gjendje
    3. afati/ term - koha e përcaktuar për fillimin apo kryerjen e aktivitetit të caktuar.[3]
    4. afati më i rëndësishëm (Tr) / milestone: afati më i rëndësishëm është afati kyç ose pika e zgjedhur në të cilën nevojiten informacione për procesin e realizimit të projektit, vërtet për vlerësimin dhe ndërmarrjen e masave me qëllim të realizimit të suksesshëm të projektit.[3]
  • agjenti
    1. ...
    2. Agjenti
    3. agjent ndryshimi/ change agent: është një person, grup, agjenci ose një mjet që synon të ndryshojë, të ristrukturojë, të transformojë konceptet, rrethanat, proceset, shoqërinë, institucionet, veten.[3]
  • aktiviteti
    1. ...
    2. Aktiviteti
    3. aktivitet / activity (job) - veprimet e ndërmara nëpërmjet të të cilave realizohen qëllimet dhe objektivat e parapara; e gjithë ajo që duhet bërë për të realizuar atë që është planifikuar. Element i modelit rrjetor që shpreh: A} etapën e qartë të përcaktuar që kërkon kohë dhe mjete; B) pritjen (procesin që kërkon shpenzimin e kohës) dhe C) varësinë që nuk shpenzon kohë (aktiviteti fiktiv).[3]
    4. aktiviteti fiktiv / dummy activity, fiction activity : lidhja ndërmjet dy ngjarjeve, e cila nuk kërkon shpenzimin e kohës dhe paraqet varësinë teknologjike të njëkohësisë së fillimit përkatësisht përfundimit një apo të më shumë aktiviteteve.[3]
    5. aktiviteti jokritik / non critical activity: aktiviteti që nuk gjendet në rrugën kritike.[3]
    6. aktiviteti kritik / critical activity (job): aktivitetet që gjenden në rrugën kritike.[3]
  • akustika
    1. ...
    2. Akustika : Degë e fizikës
  • amëza
    1. ...
    2. Nëna
  • arsimi
    1. ...
    2. Arsimi dhe aftësimi për të rritur - nënkupton tërë arsimin dhe aftësimin publik dhe privat të ofruar për të rriturit dhe / ose për të rinjtë mbi moshën 15-vjeçare, të cilët kanë të drejtë të ndjekin programet e mësimit, të hartuara për të rriturit. [4]
    3. Arsimtari
  • arti
    1. ...
    2. Arti : Lloji
  • andragog
    1. ...
    2. Andragog do të thotë mësimdhënësi që është aftësuar për punën me të rritur.[4]
  • autori
    1. ...
    2. Autori: krijuesi, bërsi
    3. Autor i librit - shkruesi apo shkrimtari i librit, sipas ligjit autor mund të jetë edhe personi i tretë
Balet ==A==
Fizikë

A

Film

A

Ekonomi

A

  • AIDA - termë :Attention, Interes, Desire dhe Action (Vëmendje, Intersim, Dëshirë dhe Veprim)
  • Aktiviteti
    1. Aktiviteti i kontrollit (Control activity): Aktivitetet e kontrollit te brendshem jane politikat, procedurat, teknikat dhe mekanizmat qe ndihmojne per te siguruar se direktivat e menaxhimit po zbatohen.[5]
  • Analiza
    1. Analiza e rrezikut (risk analyse):Procesi sipas te ciles behet identifikimi, vleresimi dhe analiza e dukurive qe paraqesin rrezik lidhur me arritjen e objektivave.[5]
  • Angazhimi
    1. engagement: Nje caktim specifik i auditit te brendshem, detyre apo aktivitet rishikues, sic eshte nje audit i brendshem, rishikimi i kontrollit te vetevleresimit, ekzaminimi i shkeljeve, apo konsultimi. Nje angazhim mund te perfshije detyra te shumefishta apo aktivitete te hartuara per te permbushur disa objektiva specifike te lidhura me to.[5]
  • Ambienti
    1. Ambienti i kontrollit (Control environment): Eshte mjedisi i krijuar nga menaxhimi ne te cilin behen te mundur realizimi i kontrollit te brendshem[5]
  • Auditimi
    1. Audite (auditor): Profesioniste te auditimit te certifikuar sipas rregullave.
    2. Audit i brendshem (Internal auditor): Janë profesioniste te auditimit, te punesuar brenda subjektit ku kryejne auditmet dhe të kualifikuar sipas kërkesave të përcaktuara në ligj.[5]
    3. Audit i jashtem (External auditor): I referohet auditoreve te nje subjekti qe nuk eshte nen kontrollin e subjektit qe auditohet dhe mund te mos raportojne per objektivat e vendosura nga organizata. Te tille jane auditet e pavarur (ekspertet kontabel te autorizuar ose auditet e KLSH)[5]
  • Autorizimi
    1. Authorization: Veprime te formalizuara (me shkrim) te niveleve te menaxhimit pergjegjes me ane te cilit autorizohen nivelet e tjera me te uleta te menaxhimit ose punonjes te caktuar per kryerjen e veprimeve e transaskioneve[5]
  • Automated Teller Machines - (ATM) pajisje elektronike që lejo klientët e bankave të bëjnë tërheqjen e të hollave.
Informatikë

A

  • AFP
    1. Shqip: AFP (I) : Shkurtesa për AppleTalk Filing Protocol. Ky protokol përdoret nga makinat jo-Apple për t'u lidhur në rrjeta dhe servera AppleTalk. AFP over TCP/IP lejon lidhjen në AFP serverë përmes TCP/IP rrjetave....[6]
  • AI
    1. Shqip: IA (I) : Inteligjenca Artficiale - fushë e shkencave kompjuterike që ka të bëjë me simulimin e të menduarit, emocioneve e të mesuarit nëpër makina kompjuterike. Inteligjenca artificiale bazohet në të mësuarit e makinës,...[6]
  • algorithm
    1. Shqip: algoritëm : Procedurë, formulë apo skemë e instruksioneve të njëpasnjëshme (të fundme) për të zgjidhur një problem të caktuar. Këto instruksione, përkthehen në gjuhë përkatëse programuese në mënyrë që problemi të zgjidhet praktikisht....[6]
  • Alpha
    1. Shqip: Alpha (I) : Procesori Alpha është RISC arkitekturë e zhvilluar nga Digital. Gati gjith sistemet operative të njohura punojnë nën Alpha. UNIX, Windows, Linux, BSD dhe AmigaOS janë shembuj të OS që punojnë nën Alpha....[6]
  • ALU
    1. Shqip: ALU (Arithmetic Logic Unit) - është njësia e procesorit që bën kalkulimet aritmetike (mbledhja, zbritja etj), logjike (AND, OR, NOT etj) si dhe operacione të ngjajshme.[6]
  • AND
    1. Shqip: AND : Lloj i derës (gate) logjike rezultati është 1 vetëm atëherë kur dy hyrjet janë 1, ndërsa është 0 për gjitha tjera mundësitë tjera.[6]
  • ANSI
    1. Shqip: ANSI : American National Standards Institute është organizatë private jo-profitabile për standarde e cila krijon standarde për lëmi të ndryshme për industri në SHBA. Kjo u themelua në vitin 1918 dhe është anëtare e ISO dhe IEC....[6]
  • AO-DVD
    1. Shqip: AO-DVD : Articulated Optical Digital Versatile Disc lejon vendosjen e më shumë shënimeve në disqet optike duke lejuar ruajtjen e deri më 40 - 100 herë më shumë shënimeve me transferi 5 - 30 herë më të shpejtë sesa DVD-të e sotëm....[6]
  • AoE
    1. Shqip: AoE : ATA over Ethernet është protokol i hapur i parashikuar për transmetimin e komandave për disqe ATA përmes Ethernet. AoE është shtresë e cila qëndron mbi Ethernet dhe e cila i mbyllë (Ang: encapsulate) komandat e ATA në korniza Ethernet....[6]
  • AP
    1. Shqip: AP (I) - Shkurtesa për Access Point, pajisje harduerike ose softuer në kompjuter që luan rolion e hub-it përmes të cilit është e mundur lidhja në LAN. AP janë pika ku shfrytëzuesi lidhet me LAN në komunikime patela....[6]
  • AppleTalk
    1. Shqip: AppleTalk : Arkitekturë për LAN e ndërtuar për Apple makina dhe printer laserik. AppleTalk përkrahë skemën e kabllave për Apple LocalTalk, Ethernet dhe IBM Token Ring. Lidhja mes PC dhe Apple makinave është e mundur përmes harduerit dhe softuerit specifik si AFP....[6]
  • ARP
    1. Shqip: ARP : Address Resolution Protocol- Protokol i rrjetave që përdoret për t'a gjetur MAC adresen e një makine ne rrjetë përmes IP adresës. ARP kërkesa dërgohet në rrjetë dhe makina që ka IP adresën e duhur,...[6]
  • ASCII
    1. Shqip: ASCII : American Standard Code for Information Interchange. Është kodi numerik standard që ka përdorimin më të madh në shkencat kompjuterike. Kjo skeme standarde e asocon vlerën numerike (integer) për shkronja (të vogla e të mëdha),...[6]
  • assembler
    1. Shqip: asembleri : Program i cili kompajllon programet të shkruara në gjuhën asembli dhe i shndërron në kode apo gjuhë të makinës, pastaj makina mundet të ekzekutoj instrukcionet të cilat ju kan japur nga programeri. Motorola ka qipa të ndryshëm që mund të programohe...[6]
  • assembly
    1. Shqip: asembli : Është gjuhë pak me e lartë në nivel se sa gjuha e makinës. Me anë të gjuhës asembli ju mund të jepni instrukcione që kanë më shumë lidhje me gjuhën angleze se sa me atë binare. Për shembull për të rruajtur akumulatorin A në adresën 0000 të memories n...[6]
Internet

A

  • Ada
  • ...
  • ASP.NET
    1. rrjete
  • ADSL - Asymmetric Digital Subscriber Line,
    1. ADSL - lloj linje ku shpejtësia e ngarkimit (upload) është e ndryshme nga ajo e shkarkimit (download) të materialeve. Kryesisht, shpejtësia e shkarkimit është më e madhe se ajo e ngarkimit.
Drejtësi

A

  • abalienation : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abalienation=tjetërsim,shitje [7]
  • abandon : ( en )
    1. ...
    2. në dogana:abandon=braktisje,heqje dorë; abandon free of expences to the revenue = braktisje,(ofertë)ne dobi të shtetit pa të drejtë në kundërvlerë[7]
  • abatement : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abatement(tax)=pakësim,zvogëlim,ulje tatimi[7]
  • abbreviation : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abbreviation=shkurtesë[7]
  • ABDN
    1. në buxheti shk. për : Analizat e Bashkësisë së Donatorëve Ndërkombëtar. [8]
  • abduct : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abduct=rrëmbej[7]
  • abduction : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abduction=rrëmbim[7]
  • abet : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abet=nxitje,bindje,mbush mendje[7]
  • abetment : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abetment=pjesëmarrje;abetment in crime=pjesëmarrje në krim[7]
  • ability : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: ability=zotësi,aftësi,shkathtësi; ability=aftësi,zotësi(juridike); ability of judgement=zotësi për të gjykuar[7]
  • able : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: able=i aftë,i zoti[7]
  • aboard : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: aboard=në kuvertë të anijes,aeroplanit[7]
  • abolish : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: abolish=heq,anuloj; abolition of a low=anuloj ligjin; abolition of free zone=heqje,anulim i zonës së lirë[7]
  • aborigines : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: aborigines=paraardhës[7]
  • above : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: above par=mbi paritet[7]
  • ABPK
    1. në buxheti shku. për Autoriteti i Bankave dhe Pagesave të Kosovës [8]
  • absent : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: absent=që mungon,jo i pranishëm[7]
  • absolute
    1. ...
    2. në dogana: absolute=absolut,i përkryer; absolute liability=përgjegjësi absolute; absolute rights=të drejta absolute; absolute decree; aktgjykim i plotëfuqishëm; absolute discharge=shkarkim absolut; absolute discretion=diskrecion i plotë; absolute rent=rentë absolute; absolute value=vlerë absolute[7]
  • absolve : ( en )
    1. ...
    2. në dogana: absolve=shfajësoj,ndjej,fal[7]
  • abstenimi
    1. ...
    2. Abstenimi - heqjen dorë nga diçka.
  • afishe
    1. ...
    2. Afishe është një fletë ku shkruhet njoftimi për një shfaqje e cila ngjitet në një vend të dukshëm.
  • analiza
    1. ...
    2. në buxheti : Analizat e Bashkësisë së Donatorëve Ndërkombëtar shk. ABDN. [8]
  • akuza
    1. ...
  • AMK
    1. në buxheti : shkur. për Agjensioni i Mirëbesimit i Kosovës[8]
  • ankesa
    1. ...
    2. Ankesa është mjet i rregulltë juridik me anë të së cilës apelohet një vendim qoftë ai në trajtën e aktgjykimit apo të aktvendimit
  • arrestimi
    1. ...
    2. Arrestimi është term juridikë që përdore për të emërtuar veprimin e heqjes së lirisë së personave të akuzuar për vepra penale apo krim.
Kimi

A

  • atomi
    1. Atomi është pjesa më e imët e materies, që ruan strukturën e saj.
  • Anioni
    1. Anioni është jon me ngarkesë negative.
  • avulli
    1. Avulli është gaz, i cili në përgjithësi është ende në kontakt me fazën e lëngshme dhe atë të ngurrtë, i cili nga sublimimi ose avullimi del në sipërfaqe.
  • alkali
    1. Alkali është një substancë e aftë për formimin e joneve të hidroksilit (OH – ) me rastin e tretjes në ujë.
  • acidi
    1. acidi, substancë e aftë për formimin e joneve të hidrogjenit (H + ) me rastin e tretjes në ujë
    2. acid-free - (pa acid)
  • Akrilik
    1. Akrili është një material plastik i njohur për transparencën e tij, rezistentë ndaj motit dhe mprehtësisë së ngjyrës.
Komunikacion

A

Kopshtari

A

Kuzhinë

A

Matematikë

A

Mitologji

A

  • Aborigjenët
    1. Aborigjenët, fiset që sias gojdhënave, kanë banuar në një pjesë të Lacit, në grykën e lumit Tiber. Romakët emrin aborigene e formonin nga fjalë latine aborigines (që nga fillimi, vendas). Sot aborigjenë quhen banorët vendas të një qyteti ose të një krahine, për t'u dalluar nga popullsia e ardhur.[10]
  • Agamemnoni
    1. Agamemnoni, sipas Homerit ishte biri i mbretit të Mikenës, Atre, dhe nipi i Pelopit. Njihet si person historik, si një nga princt më të rëndësihëm të periudhës Mikene. Ashtu si i vëllai, Menelau, Agamemnoni u rrit së bashku me Egjitin, birin e Tiestrit, në shtëpinë e Atreut. Kur ky i fundit u vra nga nipi i vet Egjisti dhe mbret n Mikenë u bë Tiesti, Agamemnoni dhe Menelau ikën në Spartë. Këtu ata krijuan një ushtri dhe arritë ta përzinin Tiestin. Agamenoni u bë mbret mikenës dhe një nga mbretërit më të fuqishëm të Argosit. U martua me Klitemnestrën, vajzën e mbretit të Spartës Tindar dhe pati me të tri vajza: Ifianazën (Ifigjenia), Laodikën (Elektra), Krisotemidën dhe një djalë, Orestin. Agamemnoni u zgjodh komandant i përgjithëshëm për të drejtuar fushatën e grekve (të akejve) kundër Trojes. Gjatë dy vjetëve ata ndërtuan flotën dhe mbëlodhen lftëtarët, të cilët u përqendruan në Aulidë, port i Beotisë. Këtu Agamemnoni u detyrua të bënte fli vajzën e vet, Ifligjeninë, për të qetësuar zemërimin e Artemidës dhe për të pushuar buancën që mbante floten në port. Agamemnoni ngjalli zemërimin e Akilit, sepse i mori robëreshën e re Briseidën, dhe bëri që heroi ë mos merrte pjesë në luftë. Grindja e tij me Akilin shënon shpërthimin e veprimit poetik tek "Iliada". Megjithëse komandanti i përgjithëshem i grekëve, Agamemnoni nuk është hero i Iliadës dhe paraqitet n ëtë gjitha tiparet më iferior se Akili, por më madhështor, më i fuqishëm e më me dinjitet se grekët tjerë. Pas rënies së Trojës. ai mori nga plaçka e luftës Kasandrën, vajzen e Priamit, mbretit të Trojës. Kur u kthye në Argos ai u vra nga Klitemnestra dhe i dashuri i saj, Egjisti. Klitemnestra vrau dhe Kasandrën. Kthimi i Agamemnonit dhe ati tragjik i tij jepet në poemën tjetër të Homerit, "Odiseja". Në vazo të pikturuara shumë të lashta, Agamemnoni paraqitet në Trojë, duke ndarë Ajksin me Odisenë në grindjen e tyre. Jeta e Agamemnonit është objekt i tragjedive Agamemnon të Eskilit, Ifigjenia në Aulidë e Euripidit, Ifigjenia e Rasinit, etj.[10]
  • Afërdita
    1. Afrodita - Ishte hyjneshë e dashurisë dhe e bukurisë. Pasi kishte lindur nga “shkuma e detit”, gjithnjë paraqitej e buzëqeshur. Nga mitologjia Romake, asaj i përshtatej hyjnesha VENERA.<> Afrodita i mbronte të dashuruarit. Zbavitja më e madhe e saj ishte, nxitja e marrëdhënieve dashurore në mes të Zotave. Ka qenë e pirur që të bëj shumë intriga, vetëm e vetëm t’i nxis Zotat që të dashurohen në njerëz të zakonshëm. <>Posaçërisht, ka qenë e njohur me nxitjet e bëra Zeusit, i cili, gati në çdo çast, ka qenë i angazhuar me ndonjë lidhje dashurore. Por, edhe pse i ka nxitur të tjerët, Afrodita as vetë nuk ka qenë indiferente si dashnore. <>Edhe pse ishte e martuar me Zotin e gjymtë, HEFAISTIN, ajo ka pasur marrëdhënie jashtëmartesore me AREJIN. Nga kjo lidhje, asaj i lindin fëmijët: EROSI, DEJMO, FOBI dhe HARMONIA. Por Afrodita burrin e vetë legjitim, nuk e ka tradhtuar vetëm me Arejin, por ajo ka pasur lidhje të shumta edhe të tjerët.<> Si karakteristik e Afroditës ka qenë preferenca e saj e madhe ndaj luleve e posaçërisht ndaj drandofilles. Shëtiste e hipur në karrocën të cilën e grinin qifti i pëllumbave që ajo i donte pa masë.[11]
  • Apoloni
    1. Apoloni - Ishte Zoti i dritës, arsyes, frymëzimit, artit, i parathënies, profetizimit. Pasi që kishte lidhur me Diellin, po ashtu, konsiderohej edhe si shërues i sëmundjeve të ndryshme.<> I takon gjeneratës së dytë të zotave nga Olimpi. Është i biri i Zeusit nga marrëdhënia e tij jashtëmartesore me LETËN, dhe vëllai binjak i hyjneshës ARTEMIDA. <>Apoloni konsiderohej si Zoti më i bukur nga të gjitha zotat tjerë të Olimpit. Me konstruksion ishte i gjatë dhe formë të bukur trupore, andaj kishte shumë aventura dashurore, si me nimfat ashtu edhe me njerëz të zakonshëm.<> Nga këto aventura dashurore, i kanë lindur shumë fëmijë.<> Apoloni, po ashtu, trajtohej si heteroseksual. Përveç me femra, ai ka pasur marrëdhënie edhe me shumë meshkuj. Dashnorët e tij më të njohur meshkuj, kanë qenë: HIJAKITI dhe KIPARISI.<> Se sa ishte Apoloni i çmuar dhe i respektuar si hyjni tek grekët e vjetër, tregon fakti se, për nder të tij, në Delfi ishte ndërtuar Orakulli i falshëm parathënës, në të cilën parathëniet e veta i tregonte priftëresha e njohur PITIJA. [11]
  • Aresi
    1. Aresi - Ishte Zoti i Luftës dhe i betejave. Nga mitologjia Romake, atij i përshtatej MARSI.<> Gjithnjë paraqitej me helmet në kokë dhe përherë në gatishmëri për luftë. Aresi gjithnjë ishte aty ku zhvillohej ndonjë luftë, betejë e përgjakur apo çfarëdo konflikti tjetër me viktima dhe përmasa të mëdha. Shpesh vinte në konflikt me Zotat tjerë. <> Edhe ky si Zotat tjerë të Olimpit, kishte marrëdhënie të shumta dashurore. <> Nga këto marrëdhënie është e njohur lidhja e tij me Afroditën.[11]
  • Artemida
    1. Artemida - Ishte hyjneshë e Hënës, e shtazëve të egra dhe e gjuetisë.<> E bija e Zeusit nga marrëdhëniet e tij me LETËN dhe motra e Apolonit.<> Në mitologjinë Romake asaj i ngjasonte hyjnesha DIANA. <>Nga Zeusi, babai i saj, Artemida kishte kërkuar që përjetë të mbetet e pamartuar dhe virgjëreshë. E armatosur me shtizë dhe shigjeta në dorë, ajo shëtiste nëpër pyje, e shoqëruar përherë nga miqtë e saj besnik, drerët dhe drenushave. <>Për nga karakteri, Artemida ishte hyjneshë tejet hakmarrëse e cila ju hakmerrej të gjithë atyre që tregoheshin si të pandershëm.<> Ishte mbrojtëse e gjuetarëve dhe të njerëzve ndërgjegjshëm. [11]
  • Artemisa -
    1. ...
    2. Hyjnia e gjyetisë
  • Atena
    1. Atena ishte hyjneshë e luftës, urtësisë, artit, shkencës dhe zejtarisë. Sipas mitologjisë Romake, asaj i përshtatet hyjnesha MINERVA. Kishte lindur nga koka e Zeusit duke valëvitur me shigjetën e saj karakteristike.<> Edhe pse merrej si hyjneshë e luftës, ajo kurrë nuk është treguar me veti luftarake. Përkundrazi, zihej si e urtë, e mençur dhe gjithnjë e gatshme që t’i ndihmoj trimat dhe heronjtë, sikur ishin: PERSEI, AKILI, ODISEU dhe shumë t tjerë.<> Një dashuri të madhe që ajo ndjente ndaj tyre, aspak nuk kishte të bënte me erotikën. Duke mbetur virgjëreshë tërë jetën, ajo kishte vendosur që kurrë mos të martohet, edhe përpos ofertave të shumta që kishte nga zotat tjerë.<> Ju ka ndihmuar njerëzve në përkrahje të realizimit të dëshirave dhe synimeve të tyre. Nga respekti i madh që kishte, me emirin e saj emërtohet edhe qyteti Atena, ndërsa në Akropol, për nder të Atenës është ndërtuar tempulli i falshëm shenjtore - PANTENONI.[11]
  • Athinaja
    1. ...
Mjekësi

A

|Ambulanca
| Ambulanca ajrore - nënkupton aeroplanin, helikopterin e përdorur për transportin e pacientëve të sëmurë apo të lënduar të cilëve u nevojitet kujdesi mjekësor.[4]
| Auto ambulanca - nënkupton automjetin motorik të konstruktuar dhe të pajisur në mënyrë speciale, apo një ambulancë ajrore që parashihet të përdoret për transport emergjent të pacientëve.[4]
|Apoteka
|Arteria
| Arteria (nga greqishtja αρτηρία) është një enë gjaku nëpërmjet së cilës gjaku largohet prej zemrës.
|Asfiksia (Asphyxia) është gjendje e zvogëlimit të furnizimit të indeve me oksigjen dhe grumbullimit të shtuar të CO2.[12]
Muzikë

A

  • Absolute
  1. Absolute Musik - Muzik, që qëndronë në vete si "formë lëvizëse tonike" (E. Hanslick) dhe që për dallim nga muzika e programuar dhe muzika e praktikuar nuk është e lidhur për asgjë jomuzikore (ndër tjera: vjersha, vallëzim).[13]
  • A cappella
    1. - {Kor} Këndim pa përcjelle nga veglat muzikore.[14]
  • Acarja
    1. Acarja është një lloj zile që u varret në qafë kafshëve zakonisht qengjave dhe kecave. [15]
  • Accompagnato
    1. - formë e shkurtë për Recitativo accompagnato.[14]
  • Accompagnement
    1. - përcjelja instrumentale e një melodie të zërit.[13]
  • Aerofonia
    1. Aerofonia është një kategori e instrumeneve muzikore që si karakteristik kanë nxjerrjen e tingujve prej vibracioneve të frymës mbi instrumentin.[15]
  • AFB
    1. Ansambli i Folklorit Burimor.[15]
  • Agonotet
    1. term
  • Ahengu
    1. Ahengu është pjesë e rëndësishme e repertorit të muzikës popullore të qyteteve shqiptare të Gegërisë.[15]
  • A.K.V.P
    1. shkurtesa për Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore #1
  • Akordi
    1. Akordimi është një veprim i përbërë me të cilin kuptohen dy e më tepër veprime të pëlqyera ndërmjet veti në atë mënyrë që krijohet një rrjedhëshmëri e veprimeve për kryerjen e një pune.[15]
    2. Akkord - bashkë tingëllima e së paku tre zërave me lartësi të ndryshme zëri.; sipas kuptimit të mësimeve të harmonisë klasike, forma themelore e Akkoed-it përbëhet nga zëri themelorë, nga Tert-i dhe nga Quinte, në C-Dur po ashtu në zërin C-E-G; po nëse zërat e këtij, të ashtuquajturi akord themelorë ndërrohen ashtu që zëri themelorë shtyhet lartë (E-G-C) e gjatë kësaj ndryshojnë intervalet e mardhënieve, atëherë flitet për Sextakkord; po nëse Quinte-i burimorë tenton si zë më i thellë (G-C-E) atëherë krijohet i ashtuquajturi Quartsextakkord.[13]
  • Albania
    1. Albanian Phonograph Records - apo shkurt A.P.R është shoqëria e parë diskografike shqiptare jashtë vendit e që ka regjistruar muzikë popullore shqiptare.[15]
  • Alla
    1. Allashqiptarçe - janë veprimet, dukurit apo prodhimet e ndryshme karakteristike shqiptare të kualitetit të lartë.[15]
    2. alla breve - dhënia e taktit, që tregon se njësia numerike gjegjësisht e ramja themelore e dirigjentit tek 4/4 e taktit nuk është e katërta por duhet të jetë gjysmë nota. Me çka krijohet një tempo e rrjedhëshme por që nuk do të thotë gjitësesi të jetë e shpejtë.[14]
  • Aleatorik
    1. - (nga lat. alea: zari kubik} Term na muzika e re: Pjesë të një vepre që mbesin tek kompozitori ose shfaqja i lihet rastësisë.[14]
  • Allemande
    1. - nga frëngjishtja, danse allemande (=vallëzim) së pari ishte temë për tregimin e vallëzimit gjerman i cili më vonë u kthye si pjesë e një Suite që zëvendësonte Pavane-t, me një vallzim obortar mendjemadh e të ngadalëshem.[13]
  • Alt
    1. - zëri i dytë më i lart një rradhë me katër zëra; Sot, zakonisht zëri i thellë i femrave, në të kalueren për këtë qëllim merreshin çuna, burra ose hadumët.[14]
  • Alteration
    1. - zmadhimi ose zvoglimi i një toni për një gjysmë hapi të tonit; rezulltati i saj është Chromatik. Shiko Chromatic.[14]
  • Altus - Zëri Alt i luajtur(imituar) nga një mashkull.[14]
  • Alurimi
    1. Ulërima apo ulërimë është zëri që lëshonë Ujku.[15]
  • Ansambli
    1. Ansambli i Këngëve dhe Valleve Popullore - A.K.V.P është institucion artistik shtetëror në Shqipëri.[15]
    2. Ansambli Vokalo-Instrumental - A.V.I
  • Amane
    1. Amane është lloj klasifikimi letrarë i disa këngëve popullore shqiptare me ndikim oriental.[15]
  • Argosi
    1. pjesë e lahutës.[15]
  • Arie
    1. - pjesë e këndimit solo, e mbyllur në vete nga një farë zgjerimi , shpeshë tripjesëshe.[14]
  • Arioso
    1. - pjesë e këndimit solo e përcjellur nga orkestra pa ndonjë formë të dukshme me ariosen dhe elemente recitative.[14]
  • Arixhiçe
    1. term
  • Arshiki
    1. Arshiki është term që përdoret në muzikë dhe nënkuptonë vendin ku mbështeten telat e sharkisë.[15]
  • Asqerçe
    1. Asqer - nga osmanishtja, ushtar.[15]
    2. Asqerçe janë një llojë këngësh popullore tropojane në të cilat ju këndohet veprave ushtarake apo personave ushtarak në mënyrë malësorçe.[15]
  • Atonaliteat
    1. - muzikë që nuk ka lidhje në ndonjë lloj toni qendrorë dytësorë, i cili është shmangur me vetëdije në atonaliteat-in rigorozë.[14]
Pikturë

A

  • Akuareli
    1. Akuareli (lat. aqua-ujë): - është teknikë e artit pamor-vizatimit.
Gjeografi

A

  1. Ablacioni është process i zvoglimit të masës së akullnajës ose shtresës së borës, kryesisht të pjesës sipërfaqësore për shkak të shkrirjes, avullimit ( sublimacionit), shembjes dhe rrëshqitjes së orëtekëve të borës ose shkëputjes së brigjeve të akullit (ajsbergëve) nga akullnajat. [16]
  1. Abrazioni (gërryerja, bartja nëpërmjet fërkimit) është procesi dhe dukuria e veprimit të valëve të ujit të detit dhe të liqeneve në bregun e tyre.[16]
  1. Acar (mot acar-mot shum i ftohtë dhe i thatë.[16]
  1. Afërditë – a (trup qiellor: “ylli i Mëngjesit”: venera, venusi – planet i dytë me radhë, pas Merkurit në sitemin tonë diellor)-renditja sipas afërsisë së diellit).[16]
  1. Agu (agu i dritës – posa zë të dalë drita).[16]
  1. Agim-i:e-et (sm) ( të zbardhurit e qiellit pa gdhirë dita: para se të lind Dielli).[16]
  2. Agon,- oi, - uar (posa zbardhon dita).[16]
  1. Agushi – a (ajër i mbyllët i nxehtë: zabullinë).[16]
  1. Ahullim-i (ehoja e zbarkimebe elektrike në atmosferë: bubullim:ë-a).[16]
  1. Ajër i amullt (ajër i qëndrushëm i palëvizshëm).[16]
  2. Ajër detar (ajër që vjen nga deti).[16]

Ak

  1. Akullac- i: at (shm. ), ( rrasë akulli).[16]
  2. Akull i vdekur (akull që nuk shkrihet).[16]
  3. Akullnaj:ë, -a deti (“iceberg” – me origjinë nga gjuhët skandinave dhe në anglishte. Blloqe të stërmëdha akulli të shkëputura nga akullnajat polare që pluskojnë në sipërfaqent e oqeaneve dhe deteve të të dy hemisferave të Tokës në gjerësitë e mëdha gjeografike.Paraqesin rrezik të madh për lundrim detar në këto vise, madje edhe në ato që ndodhen afër ekuatorit).[16]
  1. Alpet Shqiptare
  1. Anadet – i (bregdet- i).[16]
  1. Anamalas – i:it (shm) banor i viseve malore, banor i Anës së Malit.[16]
  2. Ana e Malit ( vis në Mal të Zi në kufi me Shqipërinë – afër Ulqinit.[16]
  1. Anas – i; - it ( shm) ( banor i një visit ë caktuar, i vjetër dhe autokton).[16]
  • Anadrini është hapsirë rreth Drinit të Bardhë . në perëndim kufizohet me regjionin e Dushkajës, kurse në lindje me Llapushën Perëndimore.[16]
  • Anemometri
  1. Anemometri është instrument për përcaktimin e shpejtësisë mesatare të erës. [16]
  1. Anemografi shërben për regjistrimin si të drejtimit, ashtu edhe të shpejtësisë së erës.[16]
  • Aneksimi
  1. Aneksimi (lat. Annectere – lidhje , ngjitje), shpallje për veti, përvetsim me dhunë të ndonjë hapsire.[16]
  1. Anieje, -a; -e,-et (shm.) ( mjet komunikacioni – lundrim në ujëra)Anuijesi, -a; -të (flotë).[16]
  1. Anuar (i, e); të – (shm.) adj. ( që anojnë apo grvitojnnë).[16]
  1. Masat ajrore me trusni të lartë atmosferike quhen maksimume barike ose anticiklone. Anticiklonet paraqesin sisteme izobarike të mbyllura, me trusni më të lartë në qendër dhe zvoglim kah periferia. [16]
  1. Antropogjen me prejardhje njerzore , e krijuar prej njerzve.
  1. Anekumenë -hapësirë e pabanuar.
  1. Arakia ,- a, -të (shm) shelgu që sherben per thuarrjen e shporteve).[16]
  1. Arar-i,-ë (shm) (person i okupuar me punimin e tokës - bujk).[16]
  1. Areal metropolitan - sipërfaqe e madhe e mbuluar me qytete të lidhura në një tërësi.
  2. Argat,-i;-ë, et (punëtor kahu i paguar me meditje).[16]
  • Argimi - shih Shiu
  1. Argim-i;-e,et (shm) (trajtë elbasançe e kuptimit të reshjeve të holla të shiut)- shih rigim.[16]
  1. Areal- sipërfaqe në të cilën dominon ndonji kulturëose kafshë, apo lloj bime.
  1. Arkipelag - Grup ishujsh që ndodhen njëri pranë tjetrit në det dhe formojnë një bashkësi tokësore. Ishujt e arkipelagut.[16]
  • artezian
  1. Uji artezian është ujë nëntokësor në rrethana të veçanta gjeologjike dhe tektonike, që gjendet në zonën ndërmjet shtresave joujëlëshuese, më së shpeshti në sinklinale, fleksuara, monoklinale, seri të pjerrëta fundërresore etj.[16]
  1. Astenosfera është shtresa më e epërme e sferës së mesme të Tokës ose manteliit, që shtrihet në thellësi 100-350 km nën kontinente dhe 50-220 km nën fundin e oqeaneve, e trashë rreth 150 km.[16]
  1. Azimuti është këndi që formohet ndërmjet veriut dhe një pike ose objekti në hapsirë (terren) ose hartë.[16]
Islam

A

Islam

  • Adab (أدب) -
  • Abd (عبد)-
  • Adhan (أذان) -
  • Adl (عدل) -
  • Ahl al Kitab (أهل الكتاب) -
  • Ahad (أحد) -
  • Ahkam (أحكام) -
  • Ahl al Bayt (أهل البيت) -
  • Akhlaq (أخلاق) -
  • Alamin (عالمين) -
  • Alhamdulillah (الحمد لله) -
  • Adhan -
  • Allahu Akbar (الله أكبر) -
  • Al-isra (الإسراء) -
  • Akhirah (آلآخرة) -
  • Alim (عالم) -
  • Amanah (أمانة) -
  • Ameen (آمين) -
  • Amir al-Muminin -
  • Ansar (أنصار) -
  • Aqidah (عقيدة) -
  • Aql (عقل) -
  • Arba'in (اربعين) -
  • Asr (العصر) -
  • al-Asharatu Mubashsharun (العشرة المبشّرون) -
  • As-Salamu Alaykum (السلام عليكم) -
  • Astaghfirullah (أستغفر الله) -
  • Audhu billah (أعوذ بالله) -
  • Awliya (أولياء) -
  • Awrah (عورة) -
  • Ayah (آية) (shumës: ayat, آيات) -
  • Ayatollah ( آية الله) -
  • Azhan(أذان) -
  • 'Azl (عزل) -

Dëftime

  1. ^ "Skeleti" - i kësaj pjese të projektit nuk është i potë dhe gjendet në varrës të plotë me pjesën "PF sipas lëmive"
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u PËRALLA II IAP. "RILINDJA" Prishtin 1982.
  3. ^ a b c d e f g h i Shkolla dhe komuniteti - Alush Kryeziu, në projektin Wikibooks
  4. ^ a b c d Gazeta Zyrtare e Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes në Kosovë / PRISHTINË: VITI I/NR. 2 /1 KORRIK 2006
  5. ^ a b c d e f g Kontrolli dhe Auditimi i brendshëm Gjon Ndreja, ITAP-Shqipëri dok. në internet, prill 2007
  6. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p pr-tech
  7. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q Zhydi Axhemi : Fjalë dhe terme nga lëmia e shërbimi doganor
  8. ^ a b c d e f Nga Fjalori në Buxheti i Kosovës 2003
  9. ^ Matematika I dhe II - Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i KSA të Kosovës, Fakulteti Teknik në Prishtinë (1979) [f.17]
  10. ^ a b FJALOR I MITOLOGJISË, Rilindja - Prishtinë 1988, hartuar nga Doc. Todi Dhama.
  11. ^ a b c d e Adnan Abrashi në revistën dyjavore “KOSOVARJA” – janar 2005 sipas SYRI 3
  12. ^ Praktikumi i Fiziologjisë Patologjike - Universiteti i Prishtinës, 2002
  13. ^ a b c d (HZh) Bibliothek der Meisterwerke, Sinfonien Koncerten Ouverteuren Manfred Joh. Beohlen dhe Johannes Jansen, "NAUMMAN UND GEOBEL" ISBN 3-625-10456-3
  14. ^ a b c d e f g h i j (HZh) Bibliothek der Meisterwerke, Oper Operette Musical Manfred Joh. Beohlen dhe Johannes Jansen, "NAUMMAN UND GEOBEL" ISBN 3-625-10456-5
  15. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Enciklopedia e muzikës popullore shqiptare
  16. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai Planeti
Marrë nga "http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekti_Fjalori/A"