Leopardi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Leopardi
Vargu i fosileve: Plioceni i vonë ose Pleistoceni i hershëm deri në ditët e sotme
African leopard, Panthera pardus pardus, near Lake Panic, Kruger National Park, South Africa (19448654130).jpg
Leopardi Afrikan
(Panthera pardus pardus)
Statusi i ruajtjes
Klasifikimi shkencor
Mbretëria: Animalia
Filumi: Chordata
Klasa: Mammalia
Rendi: Carnivora
Nënrendi: Feliformia
Familja: Felidae
Nënfamilja: Pantherinae
Gjenia: Panthera
Speciet: P. pardus[1]
Emri binomial
Panthera pardus
Linnaeus, 1758
Leopard distribution.gif
Sinonimet

Felis pardus Linnaeus, 1758

Leopardi (nga latinishtja "leo''– luan dhe "pardos") është një lloj i maces së madhe, me shumë nën-lloje. Këto kafshë janë të përqendruara kryesisht në Afrikë por ka edhe në Azine juglindore. Në Afrikë, leopardi është e lloji i dytë i maces për nga madhësia, pas luanit.

Janë banorë të savanave, xhunglës së dendur apo pyjeve bregore. Veçanërisht në pjesën jug-lindore të Azisë, paraqiten shpesh leopardët e zinj, kurse nën-llojet veriore të tij kanë ngjyra më të çiltra. Janë të njohura edhe kryqëzime të leopardit me lloje të luanëve dhe jaguarëve të bëra në kopshte zoologjike.

Këta vrapues të mahnitshëm dhe mjaft të shkathët i takojnë gjallesave me gjak të ngrohtë sikurse majmunët dhe kafshët shtëpiake. Leopardët jetojnë të vetmuar, nuk jetojnë në formë të tufave. Për nga madhësia konsiderohet si macja e tretë më e madhe (pas tigrit dhe luanit) por mendohet se është më e vogël se xhaguari. Ushqehet me antilopa, derra të egër etj.

Leopardi është e lloji i dytë i maces (nga latinishtja "leo''– luan dhe "pardos") është një lloj i maces së shumë nën-lloje. Këto kafshë janë të përqendruara kryesisht në Afrikë por ka edhe në Azine juglindore. Në Afrikë, për nga madhësia, pas luanit.Janë banorë të savanave, xhunglës së dendur apo pyjeve bregore. Veçanërisht në pjesën jug-lindore të Azisë, paraqiten shpesh leopardët e zinj, kurse nën-llojet veriore të tij kanë ngjyra më të çiltra. Janë të njohura edhe kryqëzime të leopardit me lloje të luanëve dhe jaguarëve të bëra në kopshte zoologjike.Leopardët kanë një lëkurë të adhuruar nga njerëzit.

Etimologjia[redakto | redakto tekstin burimor]

Në antikitet, ishte një leopard besohet se ishte një hibrid të një luan dhe një panterë, siç është pasqyruar në të cilin është SAJ emër të një kompleksi grek λέων Leon (lion) dhe πάρδος pardos (panterë mashkull). Fjala greke në lidhje me Sanskrit ESHTE पृदाकु pṛdāku (gjarpër, tigër, panterë), dhe rrjedhin Ndoshta nga një egjiptian gjuhë mesdhetar.

Një panterë mund të jetë "çdonjëri prej llojeve të felinëve të mëdhenj: Termi mund ti referohet si cougars dhe jaguars në kontinentet amerikane dhe kudo tjetër, për leopards.

Komponenti i përgjithshëm i përcaktimit të tij modern shkencor, pardus Panthera, rrjedh nga latinishtja panterë nëpërmjet fjalës greke πάνθηρ. Etimologjia popullore mbahet se kjo ishte një njësi e παν pan ("të gjitha") dhe θηρ ("bishës"). [8 howeve], besohe se në vend të depozitim nga viti fjala indo-iraniane që do të thotë "të bardhë e verdhë, i zbehtë" në sanskritisht, kjo fjalë është refleks ishte पाण्डर Pandarus, nga e cila u rrjedhin पुण्डरीक Pundarika ("tigër", ndër të tjera) huazuara pastaj në greqisht.

Taksonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Evulucioni dhe gjenetika[redakto | redakto tekstin burimor]

Hibridët[redakto | redakto tekstin burimor]

Karakteristikat[redakto | redakto tekstin burimor]

Leopardët kanë një lëkurë të adhuruar nga njerëzit. Lëkura e tyre është përdorur si stof i çmueshëm për mantele dhe veshmbathje të tjera. Në lidhje me mbrojtjen e tyre është bërë një marrëveshje e njohur edhe si marrëveshja e Uashingtonit për mbrojtjen e tyre. Leopardi ka një gjatësi prej 120 cm (femra) deri në 180 cm. Gjuan natën ndërsa ditën pushon ose luan me të vegjlit e tij. Dallohen: leopardi afrikan (jeton në savana) dhe leopardi i dëborës (që jeton në malet e larta të Kinës, Siberisë dhe në Himalaje). Leopardi ngjan me nje jaguar por nuk mund te themi qe eshte nje i tillë. Leopardi verior në Kinë ngjan shume me një tigër nga mustaqet dhe forma e trupit por të dallueshëm e bëjnë pullat që ka në trupin tij.

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Wozencraft, W. C. (16 November 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds), ed. Mammal Species of the World (3rd edition ed.). Johns Hopkins University Press. p. 547. ISBN 0-801-88221-4.  Check date values in: |date= (help)