Leopardi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Disambig.svg Ky artikull merret me Leopardin (kafshë), për kuptimet e tjera të kësaj fjale shiko këtu
Leopardi
Leopard africa.jpg
Klasifikimi shkencor
Mbretëria: Animalia
Filumi: Chordata
Klasa: Mammalia
Rendi: Carnivora
Familja: Felidae
Gjinia: Panthera
Speciet: P. pardus
Emri binominal
Panthera pardus
Linnaeus, 1758
Leopard distribution.gif

Leopardi (nga latinishtja "leo''– luan dhe "pardos") është një lloj i maces së madhe, me shumë nën-lloje. Këto kafshë janë të përqendruara kryesisht në Afrikë por ka edhe në Azine juglindore. Në Afrikë, leopardi është e lloji i dytë i maces për nga madhësia, pas luanit.

Janë banorë të savanave, xhunglës së dendur apo pyjeve bregore. Veçanërisht në pjesën jug-lindore të Azisë, paraqiten shpesh leopardët e zinj, kurse nën-llojet veriore të tij kanë ngjyra më të çiltra. Janë të njohura edhe kryqëzime të leopardit me lloje të luanëve dhe jaguarëve të bëra në kopshte zoologjike.

Këta vrapues të mahnitshëm dhe mjaft të shkathët i takojnë gjallesave me gjak të ngrohtë sikurse majmunët dhe kafshët shtëpiake. Leopardët jetojnë të vetmuar, nuk jetojnë në formë të tufave. Për nga madhësia konsiderohet si macja e tretë më e madhe (pas tigrit dhe luanit) por mendohet se është më e vogël se xhaguari. Ushqehet me antilopa, derra të egër etj.

PAMJA E TYRE

Leopardët kanë një lëkurë të adhuruar nga njerëzit. Lëkura e tyre është përdorur si stof i çmueshëm për mantele dhe veshmbathje të tjera. Në lidhje me mbrojtjen e tyre është bërë një marrëveshje e njohur edhe si marrëveshja e Uashingtonit për mbrojtjen e tyre. Leopardi ka një gjatësi prej 120 cm (femra) deri në 180 cm. Gjuan natën ndërsa ditën pushon ose luan me të vegjlit e tij. Dallohen: leopardi afrikan (jeton në savana) dhe leopardi i dëborës (që jeton në malet e larta të Kinës, Siberisë dhe në Himalaje). Leopardi ngjan me nje jaguar por nuk mund te themi qe eshte nje i tillë. Leopardi verior në Kinë ngjan shume me një tigër nga mustaqet dhe forma e trupit por të dallueshëm e bëjnë pullat që ka në trupin tij.

Etimologjia[redakto | redakto tekstin burimor]

Në antikitet, ishte një leopard besohet se ishte një hibrid të një luan dhe një panterë, siç është pasqyruar në të cilin është SAJ emër të një kompleksi grek λέων Leon (lion) dhe πάρδος pardos (panterë mashkull). Fjala greke në lidhje me Sanskrit ESHTE पृदाकु pṛdāku (gjarpër, tigër, panterë), dhe rrjedhin Ndoshta nga një egjiptian gjuhë mesdhetare SUCH're.

Një panterë mund të jetë "çdonjëri prej llojeve të felinëve të mëdhenj: Termi mund ti referohet si cougars dhe jaguars në kontinentet amerikane dhe kudo tjetër, për leopards.

Komponenti i përgjithshëm i përcaktimit të tij modern shkencor, pardus Panthera, rrjedh nga latinishtja panterë nëpërmjet fjalës greke πάνθηρ. Etimologjia popullore mbahet se kjo ishte një njësi e παν pan ("të gjitha") dhe θηρ ("bishës"). [8 howeve], besohe se në vend të depozitim nga viti fjala indo-iraniane që do të thotë "të bardhë e verdhë, i zbehtë" në sanskritisht, kjo fjalë është refleks ishte पाण्डर Pandarus, nga e cila u rrjedhin पुण्डरीक Pundarika ("tigër", ndër të tjera) huazuara pastaj në greqisht.

Taksonomia dhe evolucioni[redakto | redakto tekstin burimor]

Indian leopard (Panthera pardus fusca)
Northern Chinese leopard (Panthera pardus japonensis)
African leopard (Panthera pardus pardus)
Amur leopard (Panthera pardus orientalis)

Ashtu si të gjithë anëtarët e familjes së maceve, gjinia Panthera ka qenë subjekt i ndryshimeve dhe debateve të shumta, si edhe marrëdhënia e saktë midis katër llojeve (si edhe leopardët e borës) nuk janë zgjidhur në mënyrë efektive. Besohet se divergjenca bazë mes familjes Felidae ndodhur rreth 11 milion vjet më parë. paraardhës e fundit e zakonshme e luan, tigër, leopard, jaguar, leopard dëborë, dhe leopardi plot besohet të ketë ndodhur rreth 6.370.000 vjet më parë.

Canonical punon, të tilla si e edicionit të tretë specie gjitarësh të botës, lista leopard dëborë si specie e vetme në gjini të saj, uncia Uncia, por më shumë hulumtime të fundit mund të ndryshojë këtë vendosje. Në një studim mitochondrial ADN, YU dhe Zhang (2005) sugjerojnë se leopardi është më e ngushtë të lidhura me leopard dëborë dhe vendin e fundit si një specie e pesta e Panthera, uncia P. Johnson et al. (2006), gjithashtu mbështetjen vendosjen e Snow Leopard brenda Panthera. Ata sugjerojnë, megjithatë, se leopardi dëborë është më afër një linjë me tigër. Leopardi është mbajtur të ketë kundërta nga prejardhje Panthera pasuese të këtyre dy lloje, por para se të luanit dhe jaguar. vjetra të hulumtimit ka qenë të prirur për të sugjeruar se leopardi është më e ngushtë të lidhura me luanin dhe / apo jaguar. Kohët e fundit me 2001, ajo u mbajt për të kanë ndarë së bashku me luanin në një analizë të phylogenetic të sekrecioneve kimike në mesin e macet. leopard konsiderohet edhe lloje llojin e Panthera gjini.

Panthera besohet të ketë dalë në Azi, me paraardhësit e leopard dhe macet e tjera më pas të emigrojnë në Afrikë. fosile të paraardhësve leopard në fillim, janë gjetur në Afrikën Lindore dhe Azisë Jugore nga epoka e akullnajave e 2-3,5 Ma. Leopard moderne është sugjeruar që të ketë evoluar në Afrikë 470.000-825.000 vjet më parë dhe të rrezatuar në të gjithë Azinë 170.000-300.000 vjet më parë.

Specia[redakto | redakto tekstin burimor]

Deri në 27 Nën leopard u sugjeruan një herë, numri në rritje që nga koha e Linnaeus në shekullin e 18 të që e Reginald Pocock në fillim të 20. Në 1996, Miththapala et al. rishikuar këtë rënie për vetëm tetë specia i bazuar në analizat e ADN. [13] Uphyrina et al. dakord me Miththapala et al. në 2001, por të ndara nga 1 / 9, leopard arab (P. f. nimr). Hulumtuesit fundit vini re numri mund të jetë një nënvlerësim për shkak të marrjes së mostrave të kufizuar të leopards afrikane. [12] Këto taxonomies e fundit kanë qenë në pyetje, për shembull, nga Leopard Anatolisë Fondacioni, i cili konsideron se leopards gjetur në Anadoll janë një specie të veçantë.

Nën njohur nga Uphyrina et al. janë:

  1. leopard Afrikane (Panthera pardus pardus), Afrikën Sub-Sahariane.
  2. leopard Amur (Panthera pardus orientalis), rusisht Lindja e Largët, Gadishulli Korean, dhe verilindje të Kinës.
  3. leopard arab (Panthera pardus nimr), arab gadishullit.
  4. leopard indian (Panthera pardus fusca), nënkontinenti indian.
  5. leopard indokinez (Panthera pardus delacouri), kontinentale Azisë Juglindore.
  6. leopard Javanit (Panthera pardus melas), Java, Indonezi.
  7. leopard Veriut Kinezisht (Panthera pardus japonensis), Veriore Kinë.
  8. leopard Persian (Panthera pardus saxicolor), Azinë Qendrore.
  9. Sri Lanka leopard (Panthera pardus kotiya), Sri Lanka.