Leopardi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Leopardi
Vargu kohor: Plioceni i vonë ose Pleistoceni i hershëm - sot
African leopard, Panthera pardus pardus, near Lake Panic, Kruger National Park, South Africa (19448654130).jpg
Leopardi Afrikan (Panthera pardus pardus) në Kruger
Statusi i ruajtjes
Klasifikimi shkencor Edit this classification
Mbretëria: Animalia
Filumi: Chordata
Klasa: Mammalia
Rendi: Carnivora
Nënrendi: Feliformia
Familja: Felidae
Nënfamilja: Pantherinae
Gjenia: Panthera
Speciet: P. pardus[2]
Emri binomial
Panthera pardus[2]
Linnaeus, 1758
Speciet

Shiko tekstin

Leopard distribution.gif
Përhapja e leopardit
Sinonimet

Felis pardus Linnaeus, 1758

Leopardi (Panthera pardus) është një mace e egër dhe macja e katërt më e madhe pas jaguarit që bën pjesë në familjen Felidae dhe në gjeninë Panthera bashkë me tigrin, luanin, jaguari dhe leopardin e dëborës. Leopardi renditet si i cënuarListën e Kuqe të BNRN-së. Kjo specie shtrihet më së shumti në Afrikë ku bashkëjeton me luanin dhe një numër i vogël në Azi.

Leopardi është aktiv zakonisht natën dhe është kafshë e vetmuar. Ndonjëherë, në stinë të caktuara bashkohet dhe mund të qëndrojnë dhe çift në sezonet e çiftimit. Ushqehet me gjitarë barëngrënës si zebra, dhi të egra dhe ndonjëherë dhe me viçat e buallit të ujit. Leopardi shpesh rrëmben të vegjlit e luanëve. Disa vëzhgime tregojnë se leopardi në Azi gjuan në kohë të ndryshme dhe kafshë që peshojnë 20–180 kilogram (44–397 lb) kundër një preference për tigrin në 181 kilogram (399 lb). Krahasuar me macet e tjera, leopardi ka këmbë të shkurtra, trup të gjatë dhe kafkë të madhe. Leopardi mendohej se ishte i lidhu me speciet e tjera të gjinisë Panthera sidomos me jaguarin, por disa analiza dhe kërkime të kryera tregojnë se leopardi dhe luani evuluan së bashku dhe ndyshuan nga speciet e tjera.

Fosilet datojnë gjatë Pleistocenit të vonë në Kinë, Europë dhe Japoni.[3][4]

Etimologjia[redakto | redakto tekstin burimor]

Në antikitet, leopardi besohet se ishte një hibrid i luanit dhe një pantee, ashtu siç është pasqyruar në të cilin është SAJ emër të një kompleksi grek λέων Leon (lion) dhe πάρδος pardos (panterë mashkull). Fjala greke në lidhje me Sanskrit është पृदाकु pṛdāku (gjarpër, tigër, panterë), dhe rrjedhin Ndoshta nga një egjiptian gjuhë mesdhetar.

Një panterë mund të jetë "çdonjëri prej llojeve të felinëve të mëdhenj: Termi mund ti referohet si cougars dhe jaguars në kontinentet amerikane dhe kudo tjetër, për leopards.

Komponenti i përgjithshëm i përcaktimit të tij modern shkencor, pardus Panthera, rrjedh nga latinishtja panterë nëpërmjet fjalës greke πάνθηρ. Etimologjia popullore mbahet se kjo ishte një njësi e παν pan ("të gjitha") dhe θηρ ("bishës"). [8 howeve], besohe se në vend të depozitim nga viti fjala indo-iraniane që do të thotë "të bardhë e verdhë, i zbehtë" në sanskritisht, kjo fjalë është refleks ishte पाण्डर Pandarus, nga e cila u rrjedhin पुण्डरीक Pundarika ("tigër", ndër të tjera) huazuara pastaj në greqisht.

Taksonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Evulucioni[redakto | redakto tekstin burimor]

Nënllojet[redakto | redakto tekstin burimor]

Hibridët[redakto | redakto tekstin burimor]

Karakteristikat[redakto | redakto tekstin burimor]

Leopardët kanë një lëkurë të adhuruar nga njerëzit. Lëkura e tyre është përdorur si stof i çmueshëm për mantele dhe veshmbathje të tjera. Në lidhje me mbrojtjen e tyre është bërë një marrëveshje e njohur edhe si marrëveshja e Uashingtonit për mbrojtjen e tyre. Leopardi ka një gjatësi prej 120 centimetra (47 in) për femrat deri në 184 centimetra (72 in) për meshkujt. Gjuan natën ndërsa ditën pushon ose luan me të vegjlit e tij. Dallohen: leopardi Afrikan (jeton në savana) dhe leopardi i dëborës (që jeton në malet e larta të Kinës, Siberisë dhe në Himalaje). Leopardi ngjan me nje jaguar por nuk mund te themi qe eshte nje i tillë. Leopardi i Kinës VerioreKinë ngjan shume me një tigër nga mustaqet dhe forma e trupit por të dallueshëm e bëjnë pullat që ka në trupin tij.

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Stein, A.B.; Athreya, V.; Gerngross, P.; Balme, G.; Henschel, P.; Karanth, U.; Miquelle, D.; Rostro, S.; Kamler, J.F.; Laguardia, A. "Panthera pardus". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2016-3. International Union for Conservation of Nature. Marrë më 27 August 2016. 
  2. ^ Wozencraft, W.C. "Order Carnivora". më Wilson, D.E.; Reeder, D.M. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference. Johns Hopkins University Press. f. 547.  978-0-8018-8221-0.  62265494. 
  3. ^ Ghezzo, E.; Rook, L. "The remarkable Panthera pardus (Felidae, Mammalia) record from Equi (Massa, Italy): taphonomy, morphology, and paleoecology". Quaternary Science Reviews (110): 131–151. :10.1016/j.quascirev.2014.12.020. 
  4. ^ Izawa, M., Nakanishi, N. "Felidae". The Wild Mammals of Japan. Kyoto: Shoukadoh Book Sellers and the Mammalogical Society of Japan. f. 226−231.  978-4-87974-691-7. 

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]